U-571

Kopje onder

Foto: Belga
Weer eentje om naar uit te kijken, dachten we. Een nieuwe Hunt for Red October, een Das Boot van de nieuwe eeuw. Tevergeefs, zo blijkt. Met U-571 duiken we, letterlijk, weer de tweede wereldoorlog in, maar de film lijkt meer op een spelletje zeeslag of een voorfilmpje van een videogame dan op een prent vol spanning en karakter. Met regisseur Jonathan Mostow aan het roer en een heel leger speciale effecten aan het kanon gaat de film al snel kopje onder.

Het begint allemaal nochtans erg indrukwekkend. De Duitse onderzeeër U-571 dobbert anno 1942 doelloos rond op en in de Atlantische Oceaan, smekend om hulp. Hun boot bevat immers de Enigma, een ingenieuze codeermachine die het de Duitsers toelaat geheime boodschappen naar elkaar te sturen. Duitse U-Boten komen ter hulp, maar de Amerikanen zijn sneller. Vermomd als een Duitse nazi-onderzeeër weten ze de U-571 over te nemen. Maar het spreekt voor zich dat de Duitsers dat niet zonder slag of stoot zullen laten gebeuren. Ze willen koste was het kost vermijden dat de Enigma in Amerikaanse handen komt.

Een (overigens fictief) verhaal uit het boekje, maar jammer genoeg gooit regisseur-scenarist Jonathan Mostow (Breakdown) alle clichés die we uit vorige duikbootfilms (naast Das Boot en Hunt for Red October onder meer Crimson Tide, Run Silent, Run Deep, en Enemy Below) kennen op een hoopje: de scènes vol duisternis en claustrofobie, het te diep zinken, de oneindige zee als desolaat decor. Verplichte ingrediënten in een duikbootfilm, akkoord, maar Mostow brengt ze wel erg routineus in beeld, zodat het nooit echt spannend wordt. Op het einde, als de Amerikanen en Duitsers hun ultieme strijd uitvechten, pompt hij de film op tot een ware actieprent die alle geloofwaardigheid verliest. Alle logica wordt meer dan eens opgeofferd, en met de speciale effecten zit het ook niet altijd snor. De inmiddels 82-jarige producer Dino De Laurentiis zal het misschien niet echt opgevallen zijn.

Helemaal onvergeeflijk zijn de bordkartonnen personages, niet de minste Goden uit Hollywood nochtans. Bill Paxton speelt commandant Dahlgren en leidt de missie. Zijn eerste luitenant Tyler (Matthew McConaughey) is daar niet zo blij mee, want hij had zelf op promotie geaast. Spreekt voor zich dat hij tijdens de film wel zijn kans zal krijgen. Harvey Keitel houdt, als the Chief, een oogje in het zeil, maar komt nooit echt van de achtergrond. Ook Jon Bon Jovi en David Keith lopen ergens in de chaos rond. Wat er met de personages gebeurt, kan je met twee vingers in de neus voorspellen: de conflicten, de opofferingen, de vreugde, het verdriet. En dan nog moet dat allemaal onderdoen voor actie die niet spannend is en voor effecten die nooit echt overtuigen. Helaas: U-571 is een duikbootfilm die nooit boven water komt. Konden we die woordspeling maar niet maken.

Titel: U-571
Genre: Actie
Speelduur: 1u55
Regisseur: Jonathan Mostow
Acteurs: Matthew McConaughey, Bill Paxton, Harvey Keitel, Jon Bon Jovi, David Keith