SOPHIE'S WORLD

Vierentwintig eeuwen filosofie overbruggen in één film bleek geen sinecure. Wie onder meer Plato, Socrates, Michelangelo, da Vinci, Robespierre, Kierkegaard en Shakespeare in beeld wil brengen heeft niet alleen veel verbeelding, maar ook veel geld nodig. Omdat gelijktijdig met de film ook de mini-serie werd opgenomen, kon regisseur Erik Gustavson rekenen op een budget van tien miljoen dollar, het hoogste bedrag dat ooit voor een Noorse film werd vrijgemaakt, maar naar Hollywoodnormen slechts pindanootjes. Er werd vanaf 26 februari 1998 gedurende 110 dagen gefilmd. Het resultaat, dat in Belgische première ging tijdens het Festival van Gent, mag er best wezen.

Scenarist Petter Skavlan kreeg van producent Oddvar Bull Tuhus en van Jostein Gaarder de opdracht om trouw te blijven aan het boek, en daar is hij ook in geslaagd. We maken kennis met Sofie Amundsen, een vijftienjarig meisje dat gefascineerd is door de grote levensvragen. Ze wordt daarbij geholpen door de vreemde Alberto Knox, een filosoof die zichzelf in verschillende gedaanten aan Sofie bekend maakt. Hij neemt haar mee op een reis doorheen de filosofie, die Sofie ook doet nadenken over haar eigen bestaan. Want wie is eigenlijk dat meisje Hilde? En wat is de rol van de Majoor, die blijkbaar een boek aan het schrijven is? Naast al haar filosofische vragen, is het voor Sofie plots niet meer echt duidelijk of ze écht of slechts in de verbeelding van een veel groter geheel bestaat.

Het concept van boek en film (scenarist Petter Skavlan verwijst graag naar dat van The Matrix) mag dan niet bij iedereen in goede aarde vallen, voor ons werkt het wel. De makers zijn er wonderwel in geslaagd een perfecte mix te maken tussen het verhalende en het filosofische aspect. Geen moment gaat de film vervelen en de spanning blijft er tot het laatste in. Dat de verschillende periodes uit de filosofie daarbij soms nogal kort en erg summier aan bod komen, is niet erg. De grote boodschap van de film is immers dat het blijven stellen van vragen veel belangrijker is dan het vinden van antwoorden. Er zitten nog wel meer thema's in de film verscholen: het gemis van de vaderfiguur (Sofie's vader is zeeman) en prille liefde (Sofie wordt verliefd op George, een jongen uit haar klas) bijvoorbeeld.

Visueel is de film een lust voor het oog. Sofie stapt van zo van het antieke Griekenland de Italiaanse Renaissance in, om dan weer middenin de Russische revolutie te belanden. Een combinatie van verbluffende computereffecten en uitgekiende schaalmodellen. Maar de grote verdienste is dat de effecten het verhaal nooit in de weg staan. Silje Storstein, het debuterende meisje dat Sofie speelt, houdt zich bovendien goed staande. Ze werd gekozen uit meer dan 4.000 kandidaten, 300 audities en 100 screentests. Dat haar vader ook acteur is, zal haar in haar voorbereidingen welk geholpen hebben. Voor de rol van Alberto Knox werd Tomas von Brömsen gestrikt, één van de populairste acteurs van Scandinavië. Meer dan in het boek maakt hij van Alberto Knox een plezierige levensgenieter. Wie antwoorden verwacht op grote levensvragen, komt net als in het boek bedrogen uit. Wie wil geprikkeld worden om verder na te denken over Wie, Wat & Waarom, zit bij Sophie's World op de juiste plek. En daarvoor mag je best ouder zijn dan vijftien.