DANCER IN THE DARK

Dancer In The Dark is een melo-dramatische musical met de uit de pas lopende zangeres Björk in de hoofdrol. Als de Tsjechische migrante Selma probeert ze als arbeidster in een fabriek het hoofd boven water te houden. Zelf wordt ze immers stilaan blind door een erfelijke ziekte en ze heeft er alles voor over om haar zoon een zelfde lot te besparen. Als het nodig is draait ze dubbele shifts, en 's avond verknoeit ze verder haar tere ogen met extra karweitjes. Geld voor een verjaardagscadeau van haar zoon kan ze niet missen, want de peperdure operatie die ze voor haar zoon gepland heeft verdwijnt zonder uitzondering in een blikken trommel. Hiervoor is ze naar Amerika uitgeweken, want enkel daar kunnen ze haar zoon redden. Het is de tol die ze zonder klagen betaalt, want toen ze haar kinderwens in vervulling zag gaan wist ze wat de consequenties zouden zijn.

Gelukkig heeft ze op het werk nog haar collega Kathy (Catherine Deneuve) die haar blijft steunen. Samen repeteren ze ook aan een opvoering van The Sound of Music, want enkel Selma's liefde voor musical kan haar even losrukken uit haar miserabel dagdagelijks bestaan. Terwijl haar ogen achteruit gaan worden geluiden belangrijker en vormen ze de muzikale voedingsbodem voor haar gefantaseerde musicalnummers.

Op een avond neemt ze Bill (David Morse) in vertrouwen over haar oprukkende handicap en de strohalm hoop die ze voor haar zoon heeft. Bill, politieagent en samen met zijn vrouw eigenaar van de wooncaravan waarin Selma woont, neemt haar op zijn beurt in vertrouwen over zijn financiële toestand. Wanneer Selma's gezichtsvermogen het toelaatbare heeft overschreden begint ook voor haar de nachtmerrie. Niet zozeer van haar eigen donkere wereld, maar die van de wereld rondom haar.

Enkele jaren geleden wist Von Trier met zijn ontroerende Breaking The Waves de wereld in vervoering te brengen. Zijn verhaal over de wat naïef gelovende vrouw (Emily Watson) die haar leven opoffert voor dat van haar man, zorgde voor emotionele schokgolven in de cinemazalen. Toen hij met zijn Dogma 95 charter op de proppen kwam werden de tranen ingeruild voor ongeloof. Zijn The Idiots zorgde immers voor een scherpe kampindeling van zijn aanhangers en zijn poging om terug naar de echte filmroots te gaan werd overschaduwd door de nu reeds beruchte orgiescène.

Met Dancer in the Dark is Von Trier enigszins afgestapt van zijn Dogma-beperkingen. Toch blijft de man voorlopig vasthouden aan de digitale revolutie die het nu mogelijk maakt om een stuk goedkoper en vooral geïmproviseerder te gaan filmen. Tape kost immers niks vergeleken met pelicule. De mogelijkheden van dit relatief nieuwe medium worden optimaal benut in de vele musical-sequenties waarin Björk zich mag uitleven. Honderd digitale camera's werden op de set geplaatst zodat de uitstekend gechoreografeerde nummers zonder onderbrekingen konen opgevoerd worden. Het leverde voor de eerste dag van de opnames reeds 68 uur beeldmateriaal op! De resulterende montage is verfrissend en tegelijkertijd ook rustgevend. De zenuwachtige camerastijl wordt even ingeruild voor een snelle, maar stabiele beeldenwissel. Even lijkt het alsof Selma in haar verbeelding een relatieve rust heeft gevonden.

En even kan Björk zich ook uitleven, zonder daarom uit haar karakter te stappen. Want Björk is en blijft Selma en daar kunnen zelfs veteranen als Deneuve en Morse niks aan veranderen. In Cannes werd ze dan ook terecht bekroond. De verhalen rond de hoogoplopende ruzies tussen Björk en Von Trier zijn tijdens en na de opnames een eigen leven gaan leiden. Maar als we de betrokken partijen nu mogen geloven is alles sterk overdreven geweest door de pers en hebben beide kunstenaars het meeste respect voor elkaar. Al blijft Björk bij haar eerder genomen beslissing om hierna niet meer te acteren. Ze wil weer tijd besteden aan haar grote passie: muziek. Niet te verwonderen dus dat ze meer dan twee jaar is blijven werken aan de geluidsband van de film.

Dancer in the Dark is echter zeker geen meesterwerk. Björk mag dan nog de andere acteurs van het doek spelen, uiteindelijk moet ze dat doen in het kader van een melig en vooral dun (en vaak ongeloofwaardig) verhaaltje. Maar Lars Von Trier heeft naast Björk nog één heel grote troef: hij durft iets anders te doen, iets dat opvalt tussen de afgelikte producten uit Hollywood. Iets dat voor discussie zorgt.