CROUCHING TIGER, HIDDEN DRAGON

De in 1954 in Taiwan geboren Ang Lee verscheen in 1992 op het Amerikaanse filmlandschap met Pushing Hands, en bewees met zijn The Wedding Banquet en Eat Drink Man Woman dat hij meer was dan een aanstormend filmtalent. Zijn Sense and Sensibility uit 1995 veroverde op het filmfestival van Berlijn de Gouden Beer en bewees dat je niet noodzakelijk een oude Brit hoeft te zijn om een Jane Austen roman te verfilmen. Enkele jaren later wist hij zelfs een treffend beeld te schetsen van de Amerikaanse jaren '70 in The Ice Storm, om vorig jaar nog met Ride With The Devil een aangrijpend stukje Amererikaanse burgeroorlog-geschiedenis te verfilmen.

Met Crouching Tiger, Hidden Dragon gaat hij ook terug in de geschiedenis, maar deze keer keert hij terug naar China. Li Mu Bai (Yun-Fat Chow), één van de legendarische krijgskunst-beoefenaars van de Wudan school, beslist na een lange meditatieperiode om zich van al het geweld terug te trekken. Daarom vraagt hij aan zijn medestrijdster Yu Shu Lien (Michelle Yeoh) om zijn 400 jaar oud zwaard aan meester Te te schenken. Maar nauwelijks is het legendarische zwaard daar aangekomen, of het wordt tijdens een spectaculaire roof gestolen. Het is meteen de eerste van een reeks oogverblindende gevechten. Op datzelfde ogenblik verblijft ook Yen Yu (Ziyi Zhang) in de buurt. Ze is de dochter van een gouverneur, maar droomt ervan om haar gearrangeerd huwelijk te ontvluchten om zo de wereld in te trekken op zoek naar avontuur. Wanneer ook Li Mu Bai ter plaatse aankomt blijkt dat ook zijn aartsvijand Yade de hyena mee in het complot zit. Voor Li Mu Bai is het niet alleen een unieke kans om zijn vermoorde meester te wreken, maar ook een unieke en misschien wel laatste kans om naast zijn geliefde Yu Shu Lien te vechten, waarvoor hij geheime diepe gevoelens koestert. Gevoelens die trouwens wederzijds zijn maar die niettegenstaande hun krijgshaftige hart nooit zijn uitgesproken.

Wie aan klassieke kung-fu-films denk, denk vooral aan verbazingwekkend staaltje van oosterse gevechtskunsten, en ook Crouhing Tiger stelt daarin niet teleur, in tegendeel. Ang Lee deed hiervoor een beroep op Yuen Wo-Ping, die de wereld vorig jaar collectief aan zijn voeten kreeg voor zijn actie-choreografie uit The Matrix. Ook nu hebben zijn krijgers weinig last van de zwaartekracht, en lijken muren, daken en zelf bomen een gewoon verlengstuk van de gevechtsgrond. Het is trouwens het belangrijkste obstakel dat je bij het bekijken van de film moet overwinnen, het hoort bij de conventies van het genre.

De gevechten zijn verbazingwekkend, en zullen zelf beoefenaars van oosterse gevechtskunsten verbluffen. Maar gelukkig gaat Ang Lee een hele stap verder. Aan de basis van zijn verhaal liggen niet alleen twee tragische liefdesverhalen, maar zijn de karakters op zich ook tragisch herkenbare driedimensionele figuren. Buiten het feit dat ze zich aan de aantrekkingskracht van de aarde kunnen ontrekken en sneller dan een mensen oog lijken te vechten, zijn het mensen met emoties en gevoelens. Kwetsbaar dus en feilbaar. Menselijk.

Opvallend is ook dat Lee zijn wereld voornamelijk bevolkt met sterke vrouwen. Yade de hyena, Yu Shu Lien, maar vooral Yen Yu overschaduwen Li Mu Bai. Zij zijn immers de drijfveren voor het verhaal. Het is hun passie, hun wraakzucht en hun verlangen om zich los te rukken uit de vastgeroeste rolpatronen die het verhaal van Crouching Tiger, Hidden Dragon in gang zetten, en tot het einde boeiend houden. Terwijl Yun Ye (een schitterende Ziyi Zhang) op zoek is naar avontuur en daarvoor zelf haar opgedrongen huwelijk en de liefde van haar rebel Bo (Xian Gao) wil opofferen, moet Michelle Yeoh als Yu Shu Lien toezien hoe haar kans op liefde en geluk haar lijkt te ontglippen. Want enkel in sprookjes kan je ze allebei hebben. En het leven is nu eenmaal geen sprookje, ook niet als je de natuurkrachten hebt overwonnen.