CAST AWAY

Hij leeft volgens het regime van de klok, Chuck Noland, systeemingenieur bij het koerierbedrijf FedEx. In Moskou orakelt hij zijn eeuwig mantra 'we live and die by the clock' en zorgt hij ervoor dat alle pakjes op tijd geleverd worden. Thuis, in Memphis, probeert zijn vriendin Kelley ermee te leven. Op kerstavond vraagt Chuck haar ten huwelijk, vlak voor hij weer de baan op moet voor een nieuwe opdracht. Chuck belooft dat hij met oudejaarsavond terug thuis zal zijn, maar hoog boven de oceaan slaat het noodlot toe. Het vliegtuig komt in een storm terecht, crasht en niet veel later spoelt Chuck, als enige overlevende, aan op een onbekend en onbewoond eiland. Daar - zonder klok, zonder werk, zonder druk - rest hem maar één opdracht: overleven. Bijna driehonderd jaar na Robinson Crusoe.

De grote vraag is natuurlijk: zal Chuck ooit van het eiland weggeraken of niet? Sommige versies van de trailer verklappen niet alleen díe vraag, maar ook het ultieme einde van de film en dat is in alle opzichten zonde. Regisseur Robert Zemeckis (Forrest Gump, Contact) hamert er gaag op dat zijn film wil aantonen dat leven vaak moeilijker is dan gewoon overleven. Of dat nu een positief of negatief einde impliceert, laten we vanzelfsprekend in het midden, maar wrang is het zeker. Niet iedereen zal er zich even goed bij voelen. Dat hoeft ook niet. Het is alleen vreemd.

Cast Away is eigenlijk Tom Hanks' film. Zes jaar geleden begon hij samen met scenarist William Broyles Jr. (Apollo 13) aan het concept te werken en om zijn verblijf op het eiland realistisch te laten lijken moest hij op een jaar tijd bijna dertig kilo vermageren. Een huzarenstukje, net als de productie, die in twee fazes verliep. De beginscènes werden al in januari '99 ingeblikt; de scènes op het eiland een jaar later. In de tijd dat Hanks op dieet stond, blikte Robert Zemeckis met zijn voltallige crew overigens What Lies Beneath in.

Ook om andere redenen is Cast Away natuurlijk Hanks' verdienste: bijna twee derde van de film is hij alleen in beeld. Vanaf het moment dat hij aanspoelt op het eiland (let op de achternaam van zijn personage: No-land), is hij als het ware alleen op de wereld. Zijn overlevingstocht is boeiend in beeld gebracht. We zien hoe Chuck probeert om kokosnoten te splitsen, hoe hij vis vangt en bijna tevergeefs het vuur probeert uit te vinden. Samen met Chuck komen ook een hele resem FedEx-pakjes aanspoelen en Chuck maakt er dapper gebruik van om te overleven. Eén van de pakken is een volleybal, die hij Wilson doopt (naar de naam van de producent van de bal). Een handig scenariotrucje, dat Hanks een klankbord geeft waar hij luidop tegen kan praten.

Lange tijd in eenzaamheid en ontbering doorbrengen maakt een mens gek - en dat wordt Chuck ook bijna. Twee zaken houden hem lange tijd op de been: een speciaal FedEx-pak dat hij absoluut wil afleveren (van product placement gesproken), en de gedachte aan de liefde van zijn leven, Kelley, van wie hij een kleine foto heeft in een ouderwets horloge dat zij hem vlak voor hun afscheid had gegeven. Hoe sterk is zijn wil tot overleven? Hoe lang houdt een mens zoiets vol? Pas na de volle 2 uur en 34 minuten geeft Cast Away het antwoord. Over Kelley, over het pakje en wat er met Chuck gebeurt.

Cast Away leverde Tom Hanks nog maar eens een Golden Globe nominatie op. Bijna zeker wordt hij straks ook voor de vijfde keer voor de oscars genomineerd. In 1993 en 1994 won hij al eens voor Philadelphia en Forrest Gump, maar in 1988 en 1999 moest hij voor Big en Saving Private Ryan de duimen leggen. De rest van de cast krijgt bijna geen schermtijd. Helen Hunt, tegenwoordig een bezige bij in Hollywood, speelt Kelley Frears. Maar Hanks' échte tegenspeler is natuurlijk het verlaten vulkanische eiland Monu-riki, dat deel uitmaakt van de Fiji-eilanden. In dat decor ontwikkelt zich een boeiend schouwspel van doorzettingsvermogen en hoop, van leven en overleven. Het had een beetje korter gemogen, maar ach, wat is twee en een half uur in het donker in vergelijking met wat Chuck Noland doormaakt op zijn eenzaam eiland?