BILLY ELLIOT

Veel plaats voor dromen is er aanvankelijk niet in het leven van de 11-jarige Billy Elliot. Zijn moeder is pas overleden en zijn vader Jackie en oudere broer Tony nemen het tegen Margaret Tatcher op in de keiharde mijnstakingen van 1984. Het leven in het kille en uitzichtloze Durham heeft Billy dan ook weinig te bieden. Omdat hij voor zijn dementerende grootmoeder zorgt, mag hij van Jackie wel één keer in de week op boksles in de plaatselijke sporthal, waar norse coach George Watson de scepter zwaait. Veel plezier beleeft Billy daar niet aan, want slag voor keer belandt hij eenzaam trainend voor de boksbal.

Als op een dag de balletgroep van mevrouw Wilkinson in de sportzaal oefent, voelt Billy zich tot deze kunst aangetrokken. Aarzelend maakt hij kennis met Debbie, de dochter van mevrouw Wilkinson, en begint hij mee te dansen. Dat is natuurlijk helemaal tegen de zin van zijn vader. In woede ontvlamd maakt hij zijn zoon duidelijk dat ballet voor mietjes is: 'Lads do football, boxing or wrestling. Not friggin' ballet!' Maar gesteund door mevrouw Wilkinson en zijn homofiele vriend Michael, zet Billy Elliot door. Dankzij zijn passie voor het ballet en zijn onnavolgbaar doorzettingsvermogen wenkt zelfs een auditie bij de Royal Ballet School. Maar dan moet wel eerst pa en broer overtuigd worden. En dat terwijl die steeds lager zinken door de aanhoudende staking in de steenkoolmijnen.

Billy Elliot is een lofzang van de inspiratie, de passie en de droom - én de opofferingen die je moet ondergaan om je doel te bereiken. Voor Billy is dat geen makkelijke opdracht. Hij moet het opnemen tegen heel wat vooroordelen en meningen van onder meer zijn broer en vader, die op hun beurt vechten tegen het onrecht dat hen in de mijnen wordt aangedaan. Als toeschouwer sta je natuurlijk volmonding achter Billy Elliot, maar kan je ook begrip opbrengen voor de situatie van de vader, die vecht voor zijn familie en alleen het haardvuur brandend kan houden door de geliefde piano van zijn overleden vrouw op de brandstapel te werpen. Billy zélf, anders dan de anderen, wordt op zijn beurt met anders-zijn geconfronteerd door zijn vriend Michael, die zich graag in een meisje verkleedt en gevoelens voor Billy blijkt te hebben. En door zijn omgang met het meisje Debbie, vroegrijp en erg duidelijk in haar bedoelingen.

Voor Billy is het niet makkelijk om in dit sociaal kluwen zijn weg te vinden, maar gelukkig kan hij op de hulp rekenen van zijn kettingrokende balletlerares, mevrouw Wilkinson, die Billy maar wat graag privé-lessen geeft. Van haar leert Billy niet alleen wat het is om geïnspireerd te geraken, maar ook hoe mooi het is om andere mensen te inspireren. Of al die inzet en moeite, al dat doorzettingsvermogen en talent, Billy ook werkelijk tot een auditie bij de Royal Ballet School in Newcastle brengt, verklappen we natuurlijk niet. Dat niemand onbewogen zal blijven bij het einde, kunnen we al wel vertellen. Er zullen tranen vloeien in de bioscoopzalen, dat is zeker.

Toch gaan debuterend schrijver Lee Hall en theaterregisseur Stephen Daldry nooit emotioneel uit de bocht. De film is ontroerend wanneer het moet (maar nooit overdreven) en grappig wanneer het kan (maar nooit ten onpas). De grote verdienste van Daldry is dat hij zijn personages op de voorgrond plaatst en hén het verhaal laat vooruitstuwen. De ster van de film is Jamie Bell, die al danst sinds zijn zesde en in Billy Elliot op een prachtige manier zijn talent laat ontluiken. Hij verovert op een ontwapenende manier alle harten. Bell werd geselecteerd uit zo'n tweeduizend jongens. De perfecte keuze. Ook de nevenrollen worden opmerkelijk sterk ingevuld. Veterane Julie Waters (Mrs. Weasley in de verwachte Harry Potter-film) kreeg overal lof toegezwaaid voor haar rol als Billy's mentor en ook Gary Lewis (My Name is Joe) maakt indruk als Billy's stugge vader.

Naast het inspirerende verhaal en de ijzersterke vertolkingen, moet Billy Elliot het ook hebben van enkele prachtige beelden. Cinematograaf Brian Tufano (Shallow Grave, Trainspotting) brengt de danssequenties prachtig in beeld. Eerder dan door verschillende cameratrucs emotie op te wekken, laat hij Jamie Bell letterlijk en figuurlijk in het voetlicht staan. Ook enkele andere scènes maken indruk. Het schitterende beeld van de lange laan die Billy afdanst bijvoorbeeld, of enkele keiharde stakingsscènes. Eén sleutelsequentie geeft ook perfect weer hoe kinderen en volwassenen de wereld anders interpreteren. Billy's vriendin Debbie loopt met een stok langs een muur glijdend en merkt niet eens op als die stok plotseling tegen een horde politiemannen aantikt, die de staking proberen de kop in de drukken. Een hallucinant beeld.

De eerste parel zit aan de filmkroon van 2001. Een film over dromen, vriendschap, liefde, opoffering, talent, inspiratie en inzet. Over het leven zelf, kortom. Niet te missen.