Op 13 februari werden ze bekend gemaakt, de nominaties voor de oscars, de meest tot de verbeelding sprekende prijs die je als filmmaker in ontvangst kan nemen. Ook wel de meest controversiële omdat iedereen het er mee eens is dat het behalen van een oscar vaak meer met lobbywerk, de juiste campagne en lange armen te maken heeft dan wel met de artistieke kwaliteiten van de films in kwestie. Maar wie daar staat, het beeldje in de hand, heeft daar nog weinig oren naar. Gladiator, de film die het sword-and-sandal genre letterlijk en figuurlijk uit het stof deed herrijzen, kwam als grote winnaar uit de bus met maar liefst 12 oscarnominaties, waaronder die voor beste film, beste regie (Ridley Scott), beste acteur (Russell Crowe), beste mannelijke bijrol (Joaquin Phoenix), beste score (Hans Zimmer en Lisa Gerrard) en beste origineel scenario (David Franzoni en co). Vast staat dat Gladiator de Braveheart of Titanic van zijn tijd is: groots, episch, bombastisch en commercieel. Genoeg om veel nominaties in beeldjes om te zetten? Wellicht wel.
Met slechts twee nominaties minder dan Gladiator, werpt de Chinese kungfu-film Crouching Tiger, Hidden Dragon tegengewicht in de schaal: geroemd door critici over de hele wereld, deed de film zelfs Life Is Beautiful aan de box-office verbleken als beste buitenlandse film aller tijden. Bovendien wist geen enkele 'vreemde' film ooit zovéél nominaties in de wacht te slepen (de film van Roberto Benigni kreeg er zeven). Net als Z in 1969 en Life is Beautiful drie jaar geleden wist Crouching Tiger naast de categorie beste buitenlandse film ook een nominatie als beste film tout court te versieren. Een vergiftigd geschenk, want zowel Z als Life is Beautful kregen de minst interessante prijs. Daarom dat de Taiwanese regisseur Ang Lee eraan denkt zich terug te trekken in de categorie beste buitenlandse film.
Dat zou goed nieuws zijn voor Dominique Deruddere en zijn Iedereen Beroemd, de vijfde Belgische film die ooit een oscarnominatie te pakken kreeg (de andere waren Paix Sur Les Champs uit 1970, The Music Teacher uit 1988, Daens uit 1992 en Farinelli uit 1994). Toen de film in het voorjaar van 2000 in België zijn release kende, kreeg hij wel overwegend goeie kritieken, maar lokte toch maar 75.000 mensen naar de bioscoopzalen. De triomftocht begon eigenlijk maar toen de film aandacht trok op enkele buitenlandse festivals: vorige zomer in Venetië, begin dit jaar in Palm Springs en onlangs nog op het festival van Berlijn. De kansen op een oscarnominatie stegen toen bekend werd dat Miramax de film in Amerika zou gaan verdelen. De maatschappij staat bekend om haar lobbywerk bij de leden van de Academy en kan Everybody Famous (zoals de internationale titel klinkt) wereldberoemd maken in Amerika. In elk geval komt de prachtige comédie humaine vanaf 21 februari ook terug in de Belgische zalen. Hopelijk krijgt de prent nu wat meer aandacht.
De oscarnominaties betekenden een revanche voor Russell Crowe, die vorig jaar nogal vreemd over het hoofd werd gezien voor zijn prestatie in het nochtans overal gewaardeerde The Insider van Michael Mann. Of het moet zijn dat de alomtegenwoordige Tom Hanks voor Cast Away zijn derde beeldje mee naar huis mag nemen. Javier Bardem (Before Night Falls), Ed Harris (Pollock) en Geoffrey Rush (Quills) lijken op voorhand al verloren. Volgens insiders mag Julia Roberts haar speech al beginnen voorbereiden. De actrice maakt met haar Erin Brockovich het meeste kans in een dit jaar nogal zwakke categorie beste vrouwelijke hoofdrol, met Joan Allen (The Contender), Juliette Binoche (Chocolat), Laura Linney (You Can Count On Me) en Ellen Burnstyn (Requim for a Dream).
Erg vreemde situatie in de strijd om de oscar voor beste regisseur. Daar moet Steven Soderbergh het tegen zichzelf opnemen. Hij is zowel voor Erin Brockovich als Traffic genomineerd. Een unicum is dat niet. In 1938 kreeg ook regisseur Michael Curtiz eens een dubbele nominatie. Tussen 1950 en 1974 was een dubbele nominatie volgens de regels verboden, zodat bijvoorbeeld Francis Ford Coppola in 1974 enkel een nominatie kreeg voor The Godfather II, maar niet voor The Conversation. Maar nu kan het dus weer. Soderbergh moet wel in het strijdperk tegen kleppers Stephen Daldry (Billy Elliot), Ang Lee (Crouching Tiger) en Ridley Scott (Gladiator). Wie wint dit gevecht der titanen? Logischerwijze de prent die de meest begeerde oscar pikt. Die van beste film. Daar strijden Chocolat, Crouching Tiger, Erin Brockovich, Gladiator en Traffic voor de hoogste eer.
Tot de grote verliezers van de nominaties behoorden onder meer Michael Douglas en zijn vrouw Catherine Zeta-Jones. Ze werden niet genomineerd voor Traffic, en Michael Douglas' prestatie in Wonder Boys werd ook genegeerd. Billy Elliot kreeg ook 'slechts' drie nominaties. Cast Away maar twee, en Dancer in the Dark slechts eentje. Niet iedereen is blijkbaar even beroemd in Hollywood. België wel. En we zijn best een beetje trots.
Alle nominaties op een rij:
Best Picture
Chocolat
Crouching Tiger, Hidden Dragon
Erin Brockovich
Gladiator
Traffic
Best Director
Stephen Daldry, Billy Elliot
Ang Lee, Crouching Tiger, Hidden Dragon
Steven Soderbergh, Erin Brockovich
Ridley Scott, Gladiator
Steven Soderbergh, Traffic
Best Actor
Javier Bardem, Before Night Falls
Russell Crowe, Gladiator
Tom Hanks, Cast Away
Ed Harris, Pollock
Geoffrey Rush, Quills
Best Actress
Joan Allen, The Contender
Juliette Binoche, Chocolat
Ellen Burstyn, Requiem for a Dream
Laura Linney, You Can Count on Me
Julia Roberts, Erin Brockovich
Best Supporting Actor
Jeff Bridges, The Contender
Willem Dafoe, Shadow of the Vampire
Benicio Del Toro, Traffic
Albert Finney, Erin Brockovich
Joaquin Phoenix, Gladiator
Best Supporting Actress
Judi Dench, Chocolat
Marcia Gay Harden, Pollock
Kate Hudson, Almost Famous
Frances McDormand, Almost Famous
Julie Walters, Billy Elliot
Best Screenplay: Adaptation
Robert Nelson Jacobs, Chocolat
Wang Hui Ling, James Schamus, and Tsai Kuo Jung, Crouching Tiger, Hidden Dragon
Ethan Coen and Joel Coen, O Brother, Where Art Thou?
Stephen Gaghan, Traffic
Steve Kloves, Wonder Boys
Best Screenplay: Original
Cameron Crowe, Almost Famous
Lee Hall, Billy Elliot
Susannah Grant, Erin Brockovich
David Franzoni, John Logan, and William Nicholson, Gladiator
Kenneth Lonergan, You Can Count on Me
Best Foreign Film
Amores Perros
Crouching Tiger, Hidden Dragon
Divided We Fall
Everybody Famous!
The Taste of Others
Best Art Direction
Crouching Tiger, Hidden Dragon
Dr. Seuss' How the Grinch Stole Christmas
Gladiator
Quills
Vatel
Best Cinematography
Peter Pau, Crouching Tiger, Hidden Dragon
John Mathieson, Gladiator
Lajos Koltai, Malèna
Roger Deakins, O Brother, Where Art Thou?
Caleb Deschanel, The Patriot
Best Costume Design
Crouching Tiger, Hidden Dragon
Dr. Seuss' How the Grinch Stole Christmas
Gladiator
102 Dalmatians
Quills
Best Documentary: Feature
Into the Arms of Strangers: Stories of the Kindertransport
Legacy
Long Night's Journey Into Day
Scottsboro: An American Tragedy
Sound and Fury
Best Documentary: Short Subject
Big Mama
Curtain Call
Dolphins
The Man on Lincoln's Nose
On Tiptoe: Gentle Steps to Freedom
Best Film Editing
Almost Famous
Crouching Tiger, Hidden Dragon
Gladiator
Traffic
Wonder Boys
Best Makeup
The Cell
Dr. Seuss' How the Grinch Stole Christmas
Shadow of the Vampire
Best Original Score
Rachel Portman, Chocolat
Tan Dun, Crouching Tiger, Hidden Dragon
Hans Zimmer, Gladiator
Ennio Morricone, Malèna
John Williams, The Patriot
Best Original Song
Crouching Tiger, Hidden Dragon, A Love Before Time - Music by Jorge
Calandrelli and Tan Dun; lyrics by James Schamus
Dancer in the Dark, I've Seen It All - Music by Björk; lyrics by Lars Von
Trier and Sjon Sigurdsson
The Emperor's New Groove, My Funny Friend and Me - Music by Sting and David
Hartley; lyrics by Sting
Meet the Parents, A Fool in Love - Music and lyrics by Randy Newman
Wonder Boys, Things Have Changed - Music and lyrics by Bob Dylan
Best Short Film: Animated
Father and Daughter
The Periwig-Maker
Rejected
Best Short Film: Live Action
By Courier
One Day Crossing
Quiero Ser (I Want to Be ...)
Seraglio
A Soccer Story (Una Historia de Futbol)
Best Sound
Cast Away
Gladiator
The Patriot
The Perfect Storm
U-571
Best Sound Effects Editing
Space Cowboys
U-571
Best Visual Effects
Gladiator
Hollow Man
The Perfect Storm