De Organisatie
The Academy of Motion Pictures Arts and Sciences, de organisatie die jaarlijks de belangrijkste filmprijs ter wereld, de oscar, uitreikt, werd opgericht in de maand mei van het jaar 1927. Doelstellingen van de stichting waren onder andere het bevorderen van de kunst, en het verkleinen van de afstand tussen artiest en publiek. 'The academy' zoals de organisatie in de Amerikaanse volksmond wordt genoemd, had in het eerste jaar na oprichting 36 leden, een aantal dat in schril contrast staat tot het huidige aantal: 6000. De toenmalige leden waren voornamelijk afkomstig uit de filmwereld zelf; producenten en coryfeeën uit die tijd vulden de plaatsen. Vanaf 1928 reikt de academy de wereldberoemde oscar uit.
Tot 1946 huurde de academy verschillende panden tot het zijn intrek nam in Hollywood. In Beverly Hills werd in 1975 een 7 verdiepingen tellend gebouw volledig in beslag genomen. Binnen 10 jaar bleek dit gebouw echter al te klein geworden, en in 1988 tekende de academy een 55-jarig huurcontract met de gemeente Beverly Hills. Het Waterworks gebouw in die plaats zou dienst gaan doen als thuis voor de filmorganisatie. Het gebouw is omgedoopt tot Center for Motion Picture Study, en alle activiteiten vinden van hieruit plaats.
Lid worden van de academy doe je niet zomaar, dit kun je alleen worden op uitnodiging van The Board of Governors, en met alleen een home-video op je cv kom je er niet: het lidmaatschap is voorbehouden aan de allergrootsten op het gebied van film. De leden worden onderverdeeld in 13 groepen, van acteurs tot schrijvers. Als iemand wordt voorgedragen als Lid, moet de betreffende persoon eerst de goedkeuring krijgen van de commissie van zijn vakgebied, waarna de naam wordt doorgespeeld naar het eerder genoemde Board of Governors. Als je eenmaal lid bent geworden, bepaal je dus mede wie er elk jaar met de hoofdprijzen vandoor gaat. De 6000 leden brengen elk hun stem uit in de verschillende categorieën, en geheel volgens het democratisch principe wint degene die de meeste stemmen achter zijn naam heeft.
Het beeldje
Waar de academy natuurlijk vooral om bekend staat, is het fameuze oscarbeeldje (gemaakt door Cedric Gibbons), de droom van elke zichzelf respecterende filmmaker of acteur. Over het gouden beeldje doen zoveel verhalen de ronde, dat het een onmogelijke opgave zou zijn een compleet overzicht te geven. De feiten zijn echter al interessant genoeg: In 1928, een jaar na de oprichting van de academy, werd de Academy Award geboren; een prijs voor een uitstekende prestatie op het gebied van filmmaken. De naam oscar heeft lang op zich laten wachten, voordien werd het beeldje gedoopt als: The Academy Statuette, The Golden Trophy, The Statue of Merit en The Iron Man. Geen van de termen sloeg echter aan.
In 1934 duikt de naam oscar voor het eerst op. Naar verluidt zou een medewerkster van de academy gedacht hebben dat het beeldje een gelijkenis was van haar oom Oscar. Het duurde niet lang voordat verschillende mensen binnen de organisatie het koosnaampje begonnen te gebruiken, en het vuurtje verspreidde zich snel: nog hetzelfde jaar werd er ook in de media met de naam oscar verwezen naar het kleinnood, en binnen 5 jaar stond oscar in de hele wereld synoniem voor de academy award, en werd de naam ook intern officieel geïntroduceerd. Het is overigens niet gezegd dat het bovenstaande verhaal op waarheid berust, maar het is de algemeen geaccepteerde verklaring, die al jaren geldt, zowel binnen als buiten de academy.
In het eerste jaar werden er slechts 15 prijzen uitgereikt; dat aantal werd in het tweede jaar zelfs teruggebracht tot 7; beste film, acteur/actrice, script, cinematografie, art direction en regie. Door de jaren heen zijn er steeds meer categorieën bij gekomen, zoals de prijzen voor beste acteur en actrice in een bijrol (1936) en die voor beste speciale effecten die in 1939 voor het eerst werd uitgereikt. Gaandeweg ontstonden ook de 'speciale' oscars, beeldjes die niet op gezette tijden worden uitgereikt, maar alleen worden vergeven in bijzondere gevallen. Goed voorbeeld hiervan is de oscar die Charlie Chaplin in 1928 ontving vanwege de uitzonderlijke prestatie die hij leverde door zijn film The Circus te regisseren, schrijven en produceren, terwijl hij ook nog een van de rollen voor zijn rekening nam.
Het ontwerp van het beeldje, dat een ridder met zwaard uitbeeldt, is niet wezenlijk veranderd sinds de introductie. In de jaren '40 werd de voet verhoogd, en begon de academy met het nummeren van de awards, maar dat zijn de schokkendste veranderingen. De regels omtrent het beeldje zijn zeer strict, maar toch bestaan er uitzonderingen, waarvan die van Walt Disney waarschijnlijk het bekendst is; voor zijn legendarische Snow White and the seven Dwarfs kreeg de tekenaar maar liefst acht oscars: een grote en zeven kleine.
Ook de tekst rondom de uitreiking is aangepast. Werd de winnaar vroeger bekend gemaakt met: 'And the winner is...', dan is heden ten dage de tekst: 'And the oscar goes to...'. Bij een oscaruitreiking bestaan immers geen verliezers. De tweede wereldoorlog ging ook niet ongemerkt voorbij aan de academy: tussen 1942 en 1944 waren de prijzen gemaakt van plastic. De exemplaren werden na de oorlog overigens keurig vervangen door gouden equivalenten. Elk jaar worden de oscars in Chicago gemaakt door het bedrijf R.S. Owens. 50 stuks, en als de beeldjes niet aan de hoge kwaliteitsstandaard voldoen worden ze onmiddellijk omgesmolten. De beeldjes worden zo onopvallend mogelijk verpakt richting de academy gestuurd om onderschepping te voorkomen. Dat dat niet altijd goed gaat bleek vorig jaar wel. Kort voor de uitreiking raakten een aantal beeldjes zoek. De man die ze op tijd uit een vuilniscontainer viste, de Amerikaan Willie Fulgear, werd door de academy als held binnengehaald en mocht de oscarceremonie van 2000 als eregast bijwonen.
De ceremonie
'And the oscar goes to...' De climax van het filmjaar vindt elk jaar in maart plaats, als tijdens een grootse ceremonie de winnaars bekend worden gemaakt van de academy awards. Deze ceremonie is sinds jaar en dag een feest van glitter and glamour waar heel Hollywood maar al te graag bij aanwezig wil zijn. Toch was het niet altijd zo'n happening als nu. De eerste uitreiking in 1929 was niet veel meer dan een veredeld buffet waar de winnaars al van te voren (!) bekend waren gemaakt. Het elitaire karakter, dat de gala-avond met zich draagt, is echter niet nieuw. Al bij de eerste uitreiking was de toegang beperkt tot 250 gasten, die elk het voor die tijd forse bedrag van 10 dollar moesten betalen om aanwezig te mogen zijn.
15 jaar lang werden de resultaten gepresenteerd bij een buffet, maar gaandeweg werd wel het 'gesloten-envelopsysteem' ingevoerd. Hierdoor werd het spanningselement waarom de ceremonie bekend is geworden ingevoerd. Na 1942 werd het buffet te klein en vanaf die tijd wordt de uitreiking gehouden in een theater. In 1949 werd gekozen voor het Melrose Avenue Theater, eigendom van de academy zelf. De 10 daarop volgende jaren was het RKO Pantages Theater thuishaven van de ceremonie. In die periode begonnen ook de live-uitzendingen van het spektakel; in 1953 was de NBC de eerste omroep die verslag deed van de uitreiking. Tegenwoordig wordt afwisselend gekozen tussen The Music Center en The Shrine Auditorium, waarbij laatstgenoemde het voordeel heeft over meer zitplaatsen (6000) te beschikken.
De ceremonie is tegenwoordig misschien wel het grootste mediaspektakel ter wereld en de datum staat lang vantevoren vast. Toch is weleens van die datum afgeweken wegens bijzondere omstandigheden. Zo werd in 1968 de uitreiking 2 dagen verschoven, uit respect voor Martin Luther King, die één dag voor de eigenlijke ceremonie zou plaatsvinden, werd vermoord.
Vandaag de dag wordt de show gepresenteerd door een voorname persoonlijkheid, gewoonlijk een acteur, uit de filmwereld. Het bekendst, en volgens velen het best, is Billy Crystal, die met zijn uiterst energieke en scherpe optreden tijdens de oscaruitreiking meer succes lijkt te hebben dan met zijn eigen filmcarrière. Dit jaar bedankte hij echter voor de eer en wordt de oscaruitreiking van 2001 gepresenteerd door zijn collega Steve Martin.
The making of
Een evenement met de omvang van de oscaruitreiking vergt natuurlijk nogal wat voorbereiding. In oktober wordt de producer aangesteld die zich bezig zal houden met de organisatie van het geheel. 100 mensen werken non-stop aan de totstandkoming van de show vanaf het moment dat de nominaties bekend worden tot aan de grote avond zelf. In januari, nadat de nominaties bekend zijn gemaakt, breken er voor deze mensen drukke tijden aan. De beroemdheden die de verschillende uitreikingen voor hun rekening nemen moeten worden aangeschreven, de decorstukken moeten gemaakt worden, en de uitnodigingen verstuurd. De bekendmaking van de nominaties is al een evenement op zich; ook hier zijn alle ogen in de filmwereld immers gericht op Los Angeles, en dat zorgt voor heel wat hoofdbrekers.
Het lijkt misschien makkelijk om een show als de oscaruitreiking te maken; immers, als de namen bekend worden gemaakt, komen de speeches en de emoties vanzelf. Zo eenvoudig is het echter niet, want wat vanzelfsprekend lijkt, en moet lijken voor de toeschouwer, vergt veel voorbereidend werk. Welke foto kiezen we bij welke film, hoe beelden we de acteurs en actrices uit? Het is gebruikelijk de muziek van een winnende film te laten horen op het moment van de bekendmaking, dus moet ook hier een selectie worden gemaakt. Om over the choreografie van de muziek- en dansnummers nog maar te zwijgen.
Het opzetten van de uiteindelijke show is ook geen makkelijke klus. Alles moet tot in de puntjes verzorgd zijn om op de daadwerkelijke avond ook echt te kunnen genieten van de ceremonie die de afgelopen jaren steeds langer lijkt te worden. Ruim 4 uur duurden de afgelopen edities, en niet iedereen is enthousiast over deze ontwikkeling. De show is volgens sommigen te langdradig om te blijven boeien. Maar zolang er tijdens die show de belangrijkste filmprijzen ter wereld uitgedeeld worden, kunnen de makers doen wat ze willen. 'And the oscar goes to...' is nu eenmaal een zinsnede waar magie van uitgaat.