Dinsdagmiddag 11 september 2001, 15.00 uur. Er staat Europese Cultuurgeschiedenis op het programma, een van de verplichte bijcolleges als je je voor een culturele studie opgeeft aan de Universiteit van Amsterdam. Het geheel boeit me toch meer dan ik gedacht had, hoewel de op film gerichte uren daarvoor mijn aandacht vanzelfsprekend totaal hadden opgeslokt. Hoe groot de belangstelling voor de Culturele studies heden ten dage is, blijkt wel uit het feit dat het college in twee zalen tegelijk gegeven wordt. In de ene is de professor live aanwezig, in de andere is hij, eveneens live, op een gigantisch videoscherm te bewonderen. Het is stil, alhoewel moeilijk te bepalen is of dat nu komt omdat de stof zo interessant is, of omdat niemand elkaar nog goed genoeg kent om een gesprek aan te gaan. De oude professor verhaalt over de zes revoluties die de communicatie hebben doorgemaakt, en gebaart dat hij na de pauze door zal gaan met Plato.
In de hal van het gebouw probeer ik iets te eten te bemachtigen aan het loket als ik opeens zeker vijftig mensen zie staan bij een in de hoek geplaatste tv. Nieuwsgierig loop ik naar het scherm, dat op CNN is afgestemd. 'Amerika under Attack' lees ik. Direct denk ik terug aan wat ik in een van de studieboeken heb gelezen. 'De tv is zo belangrijk, dat mensen direct geloven wat ze op het scherm zien'. Een fractie van een seconde denk ik dat het niet echt is, dat de leiders van de Faculteit een programma in elkaar hebben gedraaid, om de kracht van de media aan te tonen. Maar als ik het World Trade Center in zie storten, besef ik dat het menens is. Amerika ligt onder vuur. Tot mijn grote spijt moet ik weer naar binnen, alwaar de professor nog van niets lijkt te weten. Onverstoorbaar verhaalt hij over de filosofie van Plato, over de voor- en tegenstanders van zijn klassesyteem. Ik hoor het in de verte, maar doordringen doet het niet. Bij mij niet, maar bij mijn medestudenten ook niet. Iedereen wil maar één ding, naar buiten, naar CNN kijken.
Er is weinig belangstelling voor het vragenuurtje van de Hoogleraar, binnen vijf minuten staat er 200 man voor een TV van 55 centimeter. Ik kijk om me heen en besef dat deze dag niet alleen gruwelijk, maar ook historisch is. 'Waar was jij toen...?' zullen mensen over twintig jaar vragen. Ik zal het weten. Ik stond voor een niet al te grote tv, omringd door studenten, conciërges, schoonmakers en professoren. Allemaal hadden ze dezelfde gelaatsuitdrukking, allemaal leken ze hetzelfde gevoel te hebben. Als ik even later op de Dam in Amsterdam een vliegtuig laag over hoor komen, schrik ik. (Nog) niet terecht, gelukkig. Mijn studie is begonnen, en ik heb gemengde gevoelens. De eerste dag was onvergetelijk, alleen wel om een totaal verkeerde reden.