FALLING

Met vallen en opstaan

Foto: First Movies
Hoewel de jeugdroman Vallen van Anne Provoost bij zijn debuut in 1994 een schot in de roos was, bleek een verfilming geen makkie. Een Nederlandse producent beet er een tijdje de tanden op stuk. Vlaming Hans Herbots kreeg de klus wel voor elkaar. Zij het in het Engels.

De loftrompet schalde lustig in 1990, toen Anne Provoost debuteerde met Mijn tante is een grindewal. Ze kreeg er niet alleen de prestigieuze Boekenleeuw en de interprovinciale prijs voor de jeugdliteratuur voor, maar ook wereldwijde erkenning met vertalingen in het Engels, Duits, Zweeds, Noors en Deens. Een toevalstreffer? De publicatie van Vallen in 1994 zou bewijzen van niet. De jeugd verslond het boek en vakjury's gaven het onder meer de Woutertje Pieterse Prijs, de Gouden Uil, een Zilveren Griffel en een Boekenleeuw. Zoveel succes schreeuwde bijna om een verfilming. Acht jaar later is het zover. Regisseur Hans Herbots (Omelette a la Flamande, Wittekerke, Deman) stak er bijna drie jaar van zijn leven in.

Falling vertelt het verhaal van de tiener Lucas. In Londen leidt hij een zorgeloos bestaan van fuiven en feesten. Daar komt een einde aan als hij met zijn moeder naar een klein Frans dorpje verhuist. Zijn grootvader is pas overleden en het huis is geplunderd door dieven. Dat blijkt naast een klooster te liggen, waar een nukkige non de scepter zwaait. Lucas maakt niet alleen opnieuw kennis met zijn Amerikaans jeugdliefje Caitlin, een meisje met grote dansambities, maar ook met Benoit, een rechts-extremist die de talrijke asielzoekers uit de stad wil. En dan is er nog de figuur van zijn grootvader, die als een schim uit het verleden op het heden blijkt te wegen. Wat was zijn rol zoveel jaren geleden? En wat heeft dat nu nog met Lucas en Caitlin te maken?

Wie het boek van Anne Provoost las, kent natuurlijk het antwoord. Ook in de film legt regisseur Hans Herbots een link tussen het nazisme uit de Tweede Wereldoorlog en het rechts-extremisme van nu. Wie beweert dat het ene niets met het andere te maken heeft, komt op glad ijs, iets wat Lucas aan den lijve zal ondervinden. Hij geraakt steeds meer en meer in de mooipraterij van Benoit verstrikt, maar een tragisch ongeluk en zijn liefde voor Caitlin sturen zijn lot in een compleet andere richting. Naast de Tweede Wereldoorlog, racisme en vreemdelingenhaat, snijdt Falling ook andere thema's aan: het kiezen tussen twee geliefden bijvoorbeeld, of de relatie tussen ouders en kinderen.

Een verfilming met het originele boek vergelijken, is nooit helemaal eerlijk. De taal van het beeld en het woord verschillen nu eenmaal als dag en nacht van elkaar. Toch kan je vaak niet aan een vergelijking weerstaan. Ook nu niet. Het idee om Lucas' leeftijd van veertien naar achttien op te trekken, werkt bijvoorbeeld niet helemaal. Het maakt van Lucas een steviger en volwassener figuur, toegegeven, maar net dát doet zijn daden vaak naïef en ongeloofwaardig overkomen. Is iemand van achttien echt nog zo snel beïnvloedbaar? Gaat hij, net als Lucas, zo snel over tot het gooien van een benzinebom? De makers beweren van wel. Ook het einde werd veranderd. Het schokkende kettingzaagincident bleef erin, maar de ultieme beelden zijn niet zo open als die in het boek. Toch beweert Herbots dat er voor Lucas nog hoop is.

Om het taalprobleem uit het boek op te lossen (de personages spreken Vlaams, Frans en Engels met elkaar) koos Herbots (in samenspraak met Anne Provoost, die mee aan het scenario werkte) ervoor om internationaal te gaan. Door Lucas' thuis in Londen te situeren (en niet in Antwerpen of Brussel, zoals eerst gedacht), kon hij het Vlaams als voertaal laten vallen en voluit voor het Frans en Engels kiezen. Een pluspunt uiteraard om de internationale filmmarkt af te schuimen. Falling schopte het nu al tot in Cannes en Gent. Omdat Falling uiteindelijk wel een Vlaams project is, moest er toch nog een bekende Vlaamse kop in het project. Herborts gaf de rol van Benoit aan Koen De Bouw. Wel even vreemd om hem in het Frans bezig te zien, maar de acteur komt geloofwaardig over als mooiprater en manipulator.

Ook de andere rollen worden knap ingevuld. Calvin Klein-model Lee Williams is een overtuigende Lucas. Tussen hem en Angela Bettis (als Caitlin) slaat de vonk echt wel over in een kusscène die niet in het boek staat. De goede acteerprestaties ten spijt, zit er echter zelden Schwung en pit in deze Falling. Het boek leest als een trein, maar de verfilming sleept zich af en toe hortend en stotend vooruit. Knappe scènes worden afgewisseld met erg zwakke stukken (de betoging) en inhoudelijk haalt de film het niet van de vorm. Was er maar evenveel aandacht besteed aan het uitdiepen van de thema's als aan het in beeld brengen van het prachtige herfstige kleurenpalet van de Zuid-Franse Ardêche. Praga Khan (featuring Axelle Red en Roos Van Acker) duwt de snelheidsmeter met een opzwepende soundtrack af en toe naar omhoog, maar het mag niet baten. Hier zat meer in.

Titel: Falling
Genre: Drama
Speelduur: 1u45
Regie: Hans Herbots
Acteurs: Lee Williams, Angela Bettis, Jill Clayburgh, Koen de Bouw