THE DISCOVERY OF HEAVEN

De titel van deze film zal waarschijnlijk velen niet onbekend in de oren klinken. De prent kreeg dan ook een duwtje in de rug dankzij het Filmfestival van Gent. Een terecht duwtje trouwens, want de films uit de lage landen zijn immers vaak de minder grote publiektrekkers. Nog steeds zijn de mensen er steevast van overtuigd dat goede films enkel maar in het buitenland gemaakt worden. Deze stelling wordt nog maar eens tegensproken door deze film. Om de film vakkundig in een aantrekkelijke vorm te gieten werd een beroep gedaan op de Nederlandse regisseur Jeroen Krabbé. Een man die al opdook in een aantal andere films en zo'n drie jaar geleden ook de film Left Luggage regisseerde.

De cast van de film werd zorgvuldig uitgekozen. Men week niet uit naar Amerika om enkele klinkende namen te verzilveren maar men ging het iets dichter bij huis zoeken, voornamelijk in Groot-Brittannië en omstreken. Het zijn allemaal acteurs en actrices die nog nooit te zien waren in een of andere grote productie, maar het zijn wel enorm goede acteurs, met een krachtige en veelzeggende mimiek. Dit zorgt er dan ook voor dat je als kijker regelrecht geraakt wordt door bepaalde beelden en voordat je het weet verzonken raakt in een oceaan van gedachten.

Nochtans lijkt het verhaal eenvoudig. God is de mensheid beu en wil daarom de Stenen Tafelen terug naar de hemel halen. Hij geeft dan ook de engelen opdracht om dit te doen. Er is slechts één voorwaarde en dat is dat de engelen zelf niet mogen neerdalen op aarde om de Tien Geboden te gaan ophalen. Meteen beginnen de engelen zich te beramen over een plan. Dit plan zorgt ervoor dat Onno Quist (Stephen Fry) en Max (Greg Wise) elkaar op een doodgewone dag ontmoeten. Al heel snel worden ze de beste vrienden en worden ze verliefd op dezelfde vrouw, Ada (Flora Montgomery). Op een gegeven moment raakt Ada zwanger, maar door een samenloop van omstandigheden is het niet duidelijk wie de vader is. De geboorte van het kind is een blijde gebeurtenis voor de engelen want dit kind zal er immers voor zorgen dat de Stenen Tafelen terug in de hemel terecht komen. Iets dat blijkbaar niet gemakkelijk is.

Dat Mulisch achter dit hele verhaal zit, kan je op meerdere momenten afleiden in de film. Voor velen is Mulisch geen onbekende, zelfs niet voor de jeugd. Zijn klassieker De Aanslag prijkt nog steeds op vele literatuurlijsten in het middelbaar onderwijs. Wie de boeken van deze schrijver kent, weet dat je in zijn boeken steeds wel iets terugvindt dat verwijst naar de Tweede Wereldoorlog. En ook in deze film is dit niet anders. Max is immers de zoon van een Duitse officier en een joodse moeder. Een vreemde combinatie, maar daar gaat het 'm juist om in deze film. Ook bewonderswaardig is het feit dat niet afgeweken wordt, of ieder geval toch zo weinig mogelijk, van het originele verhaal. Dit komt grotendeels omdat men hier zelf de hele film heeft bekostigd. We moeten er niet aan denken wat een van de grote Amerikaanse productiehuizen met de film zou aangevat hebben.

Wanneer we even dieper inzoomen op het beeld- en geluidswerk dan valt het op dat vooral werd gekozen voor het sobere beeldwerk met een minimalitsch gebruik van special effects. Gedurende de hele film word je getrakteerd op zalige en rustige muziek en niet op het bombastisch orchestrale werk. Dit zorgt voor een sfeer die ruimte laat voor denk- en bezinningswerk. Denken is in ieder geval nodig want het begin van de prent komt nogal ingewikkeld over. Wanneer je echter aandachtig alle details in de gaten houdt en de eindjes aan elkaar begint te knopen, krijg je de prachtige symboliek van het verhaal te zien en verhoogt het kijkplezier met rasse schreden.

Negatieve kritiek kunnen we nauwelijks geven op deze film. Een absolute topfilm is het niet, maar de titel topfilm mag zeker en vast hier binnen Europa toegekend worden. De film doet ons ook heel even denken aan Kubrick. Het verhaal en de verfilming ervan lijkt een beetje op het werk van een leerling uit het eerste jaar Kubrickiaanse filmkunst. Af en toe krijg je het gevoel dat de film iets te lang duurt. Maar wanneer je het complete boek, dat maar liefst zo'n 906 bladzijden telt, vergelijkt met de film dan is dit laatste maar een peulschil.

Of The Discovery of Heaven volle zalen zal trekken, blijft afwachten. De film zal naar alle waarschijnlijkheid heel wat mensen kunnen bekoren, maar zal dan weer door anderen bestempeld worden als saai, langdradig en te rechtlijning. Een aanrader is het in ieder geval, zeker met de winterslaap van de filmindustrie die we het laatste jaar meegemaakt hebben. En mensen die niet houden van film maar wel van het verhaal van deze prent, kunnen nog altijd het boek aanschaffen. Enkele warm gevulde winteravonden bij de haard kondigen zich dan zeker en vast aan.