BEAUTY AND THE BEAST

Niemand had het een aantal jaren geleden durven voorspellen, maar de troon van Disney wankelt. Niet zozeer door de concurrentie van Warner Bros, Fox of Dreamworks, maar gewoon omdat hun eigen films niet meer het niveau van vroeger halen. De magie is weg, de verwondering vervlogen, het hart gestopt met kloppen. Ook met hun laatste langspeelfilm, Atlantis, bewijst Disney dat ze technisch misschien wel verder staan dan ooit, maar dat er verhaaltechnisch heel wat fout loopt. Disney wou af van zijn moraliserende verhaaltjes, stereotiepe karakters en steeds terugkerende sidekicks, maar de slinger is inmiddels al zo ver van dat originele concept uitgeweken, dat je er vol nostalgie aan gaat terugdenken. Jammer genoeg ziet men dat bij Disney niet echt in. Hun volgend project, Treasure Planet, is een sciencefiction versie van de avonturenfilm Treasure Island. Klinkt weining opwindend.

De Grote Muis heeft in tien jaar tijd een lange weg afgelegd. Beauty and the Beast hoort thuis in het rijtje films die in de jaren negentig de revival van Disney inluidde. The Little Mermaid, de laatste volledig met de hand getekende film, effende in 1989 het pad en na Beauty and the Beast (1992) volgde de ene hit na de andere: Aladdin (1993), The Lion King (1994), Pocahontas (1995) en The Hunchback of Notre Dame (1996). Met Hercules in 1997 bleek dat Disney over zijn hoogtepunt heen was. Bovendien vertrok in die tijd halfgod Jeffrey Katzenberg naar Dreamworks. Waar Fox en Warner niet in slaagden, lukte hem wel: een serieuze concurrent worden. Sindsdien is Disney wanhopig op zoek naar nieuwe paden. Maar enkel hun volledig digitale films, ontwikkeld door Pixar, lijken nog echt te kunnen boeien.

Beauty and the Beast was in vele opzichten een mijlpaal in de animatiegeschiedenis. Hoewel hij tegen winnaar Silence of the Lambs geen kans maakte, was het de eerste animatiefilm die voor een oscar genomineerd werd in de categorie beste film. Beauty and the Beast vermorzelde alle box-office records en was de eerste tekenfilm die de grens van de 100 miljoen dollar brak. Tot nu toe was de prent wereldwijd goed voor 347 miljoen dollar. Technisch gezien vielen bij de première in november 1991 alle monden open bij het aanschouwen van de balzaalscène, het enige stuk van de film dat met de computer geanimeerd werd. Het samengaan van een verbluffend stukje techniek (de camera zweeft van de grote luchter in een grote zwier tot bij Belle en het Beest), de schitterende titelsong en het emotioneel geladen moment, maakte de scène tot dé eyecatcher van de film.

Het knappe aan Beauty and the Beast is dat het verhaal over de onmogelijke liefde tussen de knappe Belle en de betoverde prins nooit gaat vervelen. Het thema over de échte liefde die je onder het uiterlijke van iemand moet gaan zoeken, is tijdloos. Regisseurs Gary Trousdale en Kirk Wise durven het aan om tussen alle dansende klokken, kaarsen, borden en kopjes door ook de donkere krochten van de ziel op te zoeken, iets wat ze in 1996 met The Hunchback of Notre Dame tot het uiterste zouden doortrekken. Het is onbegrijpelijk dat uitgerekend dit duo ooit Atlantis heeft durven afleveren, een tekenfilm die mijlenver van hun beste werk afstaat. Ook al bewegen Belle en het Beest vaak schokkerig, is er van bewegende achtergronden geen sprake en is de animatie nog ruw en onaf (dingen die op imax-formaat extra opvallen), Beauty en the Beast was en is Disney op z'n best.

Voor de rerelease op imax-formaat werd de hele prent gedurende meer dan een jaar opgekuist én werd een scène aan de film toegevoegd. Het liedje Human Again, waarin het betoverde personeel uit het kasteel ervan droomt hoe het zou zijn om terug mens te worden, zat wel in de erg succesvolle musical, maar niet in de originele tekenfilm. Voor het eerst in de Disney-geschiedenis slepen de tekenaars opnieuw hun potloden om de scène aan het originele verhaal toe te voegen. Echt onmisbaar is die niet, maar het geeft deze herlancering van Beauty and the Beast net dat beetje extra. De originele Engelstalige versie met Paige Ohara, Robby Benson en Angela Lansbury speelt bij ons niet, maar de Nederlandse is nog steeds prima ingezongen door onder andere Henk Poort en Joke de Kruif. Beauty and the Beast blijft pure schoonheid. En ditmaal in het groot.