Pelicule, potlood, klei of computer: laten we stoppen met zagen over het medium. Het is het verhaal dat telt. Paradoxaal genoeg is het net dát wat het grote succes van de Pixar Animatiestudio's uitmaakt. Hun immens computerpark mag dan wel koel en kil ogen, het resultaat dat uiteindelijk door de nullen en enen gevormd wordt, heeft een groot, kloppend hart. Dat tikte al voor het eerst in 1995 toen het speelgoed van Toy Story de wereld veroverde en bleef bloed door de hartkamers pompen met A Bug's Life (1998) en Toy Story 2 (1999). Aan Monsters Inc. werd maarliefst vijf jaar gewerkt. De film, ooit begonnen onder de titel The Hidden City, is losjes gebaseerd op John Lasseters korte film Nitemare uit 1979. Vijf jaar is een immens lange periode en de makers leggen er graag de nadruk op dat de meeste tijd opgeslorpt werd door het verfijnen van verhaal en karakters en niet zozeer door de technische beslommeringen.
Dat verhaal speelt zich af in Monstropolis, de stad waar monsters wonen. De meeste van hen werken er voor Monsters Inc., een gigantische fabriek die onder het motto We scare because we care de stad van stroom voorziet. Die stroom komt van de schreeuwen die de monsters 's nachts, via de kastdeur, bij kinderen gaan halen. Omdat kinderen tegenwoordig minder bang zijn, dreigt er in Monstropolis een energietekort. Vandaar dat de top scarer James 'Sulley' Sullivan, een blauwharig monster, een extra tandje bij moet steken. Hij wordt daarin prima geholpen door zijn kamergenoot Mike Wazowsky, een wandelende groene oogbal, maar erg tegengewerkt door Randall Boggs, een soort kameleon die onzichtbaar kan worden. Boggs aast op de populariteit en professionaliteit van Sullivan. Als op een nacht een klein meisje per ongeluk in de fabriek verzeild geraakt, breekt de paniek pas goed los. Want monsters zijn, zo blijkt, even bang van kinderen als andersom...
Monsters Inc. is de eerste Pixar-film die niet door John Lasseter, de grote bezieler van de studio, geregisseerd werd (zijn rol werd overgenomen door Andrew Stanton en Daniel Gerson). Dat Lasseter als executive producer wel een groot deel in de pap te brokken had, merk je aan zowat alles in de film. Het Toy Story-gevoel is nooit ver weg. Ook Monsters Inc. steunt op de band tussen zijn twee leads, ook hier krijg je een opeenvolging van hilarische grappen en zinderende actie. Het laatste deel van de film (een deurenrace in de fabriek) overtreft alles wat je tot nu toe qua animatieactie gezien hebt. Technisch doet Monsters Inc. weer een reuzenstap vooruit. Grootste uitdaging voor de animatoren was deze keer de vacht van Sullivan, die maarliefst drie miljoen individuele haartjes telt. Het resultaat is verbluffend.
Maar een animatiefilm mag dan wel technisch perfect zijn, zonder een boeiend verhaal sta je nergens. Het gegeven van de monsters in de kast is op zich niet erg origineel en werd al in ontelbare verhalen, boeken en films verteld, maar het unieke aan Monsters Inc. is dat scenaristen Andrew Stanton en Daniel Gerson voor deze prent de focus naar de monsters verschoven. Ook zij blijken maar gewone 'mensen' te zijn. Terwijl het verhaal zich ontrolt, is het voor volwassenen uitkijken naar de talrijke inside jokes die de film rijk is. Ze zijn minder scherp dan in Shrek, maar zeker de moeite waard. Let onder meer op Harryhausen's restaurant, de Jessie-pop uit Toy Story 2, de Woody's Round-Up stickers, behangpapier uit Toy Story, de dvd van A Bugs Life en verwijzingen naar The Right Stuff, Armageddon en Fargo. Blijf ook nu weer zitten, want de outtakes tijdens de aftiteling overtreffen werkelijk álles.
Monsters Inc. opende november vorig jaar in Amerika met een fabelachtige 62 miljoen dollar en zit met een voorlopige opbrengst van 250 miljoen dollar Dreamworks Shrek nu al op de hielen. Ook de Academy wist de monsters wel te pruimen. De film werd genomineerd voor beste animatiefilm, beste originele score, beste song (If I Didn't Have You) en beste sound editing. Afwachten welke beestenboel over enkele dagen de felbegeerde oscar krijgt. Want achter de strijd tussen Shrek en Monsters Inc., steekt natuurlijk de titanenstrijd tussen PDI en Pixar en, bij uitbreiding, die tussen Dreamworks en Disney. Wie wint, kan ons in feite niet zoveel schelen. Zolang beide firma's maar zoveel magie uit hun computers blijven persen.
Genre: Animatie
Speelduur: 1u26
Regisseur: Andrew Stanton en Daniel Gerson
Stemmen: Billy Crystal, John Goodman, James Coburn, Jennifer Tilly, Mary Gibbs, Steve Buscemi