EYES WIDE OPEN

Let's make some art!

Lloyd Kaufman (Foto: Hans Dewijngaert)
Elke maand trekt Mike Peek, student Film- en Tvwetenschap in Amsterdam, voor Movie de gekke wereld van het witte doek door zijn persoonlijke cameralens.

De meeste mensen weten wel dat Hollywood niet de enige streek is waar films worden gemaakt, maar als je ze vraagt naar andere stromingen zal het in de meeste gevallen toch snel stil worden. Of dat nu komt door een gebrek aan interesse of door de verstikkende werking van de Amerikaanse marketingmachine, feit blijft dat de belangstelling voor werkjes uit pak hem beet Egypte klein blijft, en dat het overgrote deel van het aantal beschikbare doeken gereserveerd blijft voor Amerikaanse mainstreamfilms. Ik zeg opzettelijk Amerikaanse mainstreamfilms, want zelfs in het land van de onbegrensde commercialiteit bestaat er zoiets als onafhankelijke (en dan heb ik het niet over de zogenaamd onafhankelijke zijtakken van de grote studio's) filmmakerij. De Messias van deze beweging heet Lloyd Kaufman.

Kaufman richtte in de jaren '70 zijn eigen filmstudio, Troma genaamd, op als reactie op de uiterst commerciële cinema in Hollywood. Troma maakt films zonder noemenswaardige hulp van buitenaf, zonder grote budgetten en zonder op geld beluste studiobazen. Hoewel Kaufman flirtte met Hollywood, bleek deze relatie geen lang leven beschoren. De regels die hem opgelegd werden bevielen hem allerminst, of in Kaufmans eigen woorden: 'I always wanted to do things my own way and my employers insisted I do things the correct way.'

Al in de jaren '70 maakte Kaufman films die later op mildere wijze gekopieerd zouden worden door het 'grote' Hollywood, een gegeven dat als een rode draad door Kaufmans carrière lijkt te lopen. Komedies als Squeeze Play! stonden model voor pikante komedies als bijvoorbeeld de reeks Porky-films. Kaufmans echte doorbraak komt echter in 1984, als hij The Toxic Avenger maakt. Deze film (die volgens Kaufman zelf autobiografisch is) zet de toon voor de rest van zijn carrière. The Toxic Avenger gebruikt rubberen maskers, enorme hoeveelheden nepbloed, en een totaal geschifte groep acteurs om een 'verhaal' te vertellen. Dit verhaal gaat over een gezonde jongen die langzaam door trauma's wordt omgevormd tot The Toxic Avenger, een totaal misvormd creatuur van reusachtige proporties.

Zowel de pers als het 'grote' publiek hebben de Troma-film altijd links laten liggen, maar een kleine, trouwe schare fans hebben de Tromabeweging tot een subcultuur gemaakt. Op festivals voor fantastische films scoorde Troma door de absurdistische hoeveelheid gore in de films altijd al hoge ogen, maar de laatste jaren komt er steeds meer respect voor Troma, ook door de critici. Kaufman verschijnt steeds vaker als eregast op verschillende festivals. De vraag is dan ook hoelang Troma nog de onafhankelijke underground filmstudio zal blijven die het nu is, want het is bekend dat succes corrumpeert. Vooralsnog is Troma echter de belichaming van onafhankelijke, eerlijke filmmakerij die alles, maar dan ook alles zelf regelt. Ze brengen zelfs hun dvd's in eigen beheer uit, vaak voorzien van ontzettend eerlijke, genadeloze documentaires die, in tegenstelling tot de gemiddelde Hollywoodfeaturette een schreeuwende en tierende regisseur laat zien die zijn cast en crew de ergste dingen toewenst. Of je van de films houd of niet: (ik vind ze persoonlijk verschrikkelijk) Troma is één van de interessantste subculturen in de hedendaagse filmwereld.