Achter elke gevel zit een verhaal, maar niet al die verhalen zijn even boeiend. Het verhaal achter de voordeur van Regulierbreestraat 26-28 te Amsterdam boeiend noemen, is een understatement. Toen Abraham Tuschinski, een Poolse immigrant en bioscoopexploitant te Rotterdam zijn ogen richtte op Amsterdam, had hij een doel. In de straat tussen het Rembrandtplein en de Munt zou een ongeëvenaard filmpaleis moeten verrijzen. Een bioscoop die de gewone man het gevoel moest geven dat hij in een droomwereld was beland, en dat al voor de film begonnen was. Wie ooit in het majestueuze pand heeft vertoefd, zal het me met eens zijn dat de droom van Abraham Tuschinski uitgekomen is. Ondanks versoberingen, in 1936 aangebracht door de nieuwe eigenaar, straalde het Tuschinski-theater een grandeur uit waar je in de nieuwe, grote multi-complexen vergeefs naar zal zoeken. Maar de verf begon wat af te bladeren, en het tapijt vertoonde slijtage. Uitgerekend de koning op het gebied van steriele megabioscopen, Pathé, hoestte 10 miljoen euro op om het extravagante interieur van de in 1921 geopende bioscoop in zijn oude glorie te herstellen.
Gelijktijdig met het opknappen van het interieur werd besloten om de hiervoor genoemde versoberingen ongedaan te maken, en de oude verflagen door vakmensen opnieuw bloot te laten leggen. Tijdens dit proces werd de ene verbazingwekkende ontdekking na de andere gedaan. Zo werden in de grote zaal (volgens velen de mooiste bioscoopzaal van Europa) op het plafond schilderingen aangetroffen waarvan het bestaan onbekend was. Ook werden in de kelder van het pand allerlei attributen, zoals lampjes en ijzeren platen met opdruk gevonden die opnieuw zijn aangebracht.
Tuschinski moest het paradepaardje worden van Pathé. Daar zijn de restaurateurs met vlag en wimpel in geslaagd. Al bij binnenkomst word je overvallen door de grandeur van een mengelmoes aan kunststijlen die elkaar op wonderbaarlijke wijze nergens in de weg zitten. De geur die er hangt houdt het midden tussen pasgeverfde panelen en die van decennia oude meubelstukken. Het hoogpolige tapijt is een exacte kopie van de originele versie, en zo is eigenlijk alles teruggebracht in de staat waarin Abraham Tuschinski het pand had gebracht voor hij in het 1936 moest verkopen. Zelfs de originele theekopjes zijn weer in gebruik. Over de haast mythische sfeer die in de loop der jaren rond de persoon van Abraham Tuschinski is ontstaan verschijnen binnenkort een boek en een film, die uiteraard in zijn eigen theater te zien zal zijn.
Achter elke gevel zit een verhaal. Wie nu in Tuschinski rondloopt heeft meer dan ooit het gevoel terug in de tijd te stappen. Zwervend door de oneindige gangen, kijkend naar de belachelijk deftige banken, en lopend langs de vip-lounge waar je op verzoek een ober kan roepen die langs komt met champagne bekruipt je een gevoel dat er elk moment een deur open kan gaan van waarachter Abraham Tuschinski tevoorschijn komt. Meer dan welk museum dan ook geeft deze bioscoop je het gevoel dat het verleden nog niet achter ons ligt. Bioscoop Tuschinski bood vroeger al een vlucht uit de werkelijkheid, maar doet dat heden ten dage misschien nog wel meer. De renovatie heeft ervoor gezorgd dat de tijd nog wel een poosje stil blijft staan in het monumentale pand. Waarvoor hulde.