FEMME FATALE

Dat Brian De Palma nog altijd een van de grootste visuele kunstenaars van het medium is, bewijst de openingsscène van Femme Fatale. Het hoofdpersonage, de blonde vamp Laure Ash (Rebecca Romijn-Stamos) kijkt naar een film op televisie. Het is Double Indemnity van Billy Wilder uit 1944, een van de bekendere film noirs uit die periode. Meteen is de toon gezet. Een man komt de kamer binnen en roept Laure tot de orde. Ze heeft geen tijd om zich in film te verdiepen. Er is werk aan de winkel. Enkele minuten later blijkt waarom. We bevinden ons op het filmfestival van Cannes. Terwijl regisseur Régis Wargnier zijn film Est-Ouest komt voorstellen, hebben enkele mannen onder leiding van Black Tie (Eriq Ebouaney) hun oog laten vallen op een exclusieve gouden bustier. Laure is bij het complot van 10 miljoen dollar betrokken en weet de bustier tijdens een stomende lesbische scène op de damestoiletten te stelen. Maar dan loopt het mis. De dieven worden gevat en draaien de gevangenis in. Laure kan ontkomen. Zowel narratief als visueel is dit een van de mooiste prologen van de jongste jaren. Een kwartier pure filmmagie. De Palma hééft het nog steeds.

De plot komt dan pas goed op gang. Laure heeft geluk, want door een stom toeval wordt ze verwisseld met een Frans meisje dat pas man en kind heeft verloren. Ze ziet de kans om naar Amerika te ontsnappen en het zelfs tot de vrouw van de ambassadeur (Peter Coyote) te schoppen. Als die naar Parijs terug wil keren, loopt het voor Laure mis. De ex-paparazzo Nicolas Bardo (Antonio Banderas) neemt een foto van haar. Op die manier vinden ook haar oude vijanden, na zeven jaar uit de gevangenis, Laure terug. In de schimmige straten van Parijs ontspint zich zo een kat-en-muis-spel tussen Laure, Bardo en haar vijanden. Toeval, oorzaak en gevolg, manipulatie en bedrog duwen het verhaal naar een even onmogelijke als spannende climax.

Vooral qua montage is Femme Fatale een perfecte genreoefening. De hand van de meester manipuleert de prent zó perfect, dat het allemaal erg makkelijk lijkt te gaan. De Palma hanteert visuele trucen als split screen, slowmotion en beelden met de steadycam dan ook tot in de kleinste details. Nieuw zijn die procédés al lang niet meer, maar in zijn handen zijn ze wel nog steeds dodelijk efficient. Jammer genoeg verloor De Palma in zijn beeldenpassie de acteurs blijkbaar wat uit het oog. Voor de cruciale rol van femme fatale werden ooit Sharon Stone en Uma Thurman genoemd, maar het was Rebecca Romijn-Stamos (Mystique uit X-Men) die ermee aan de haal ging. Zij heeft minstens twee heel goede redenen om als actrice door te breken, maar valt hier als duivelse spinnenvrouw toch net iets te licht uit. Antonio Banderas is té opvallend getypecast en schiet tekort.

Het was al sinds Raising Cain uit 1992 geleden dat Brian De Palma nog eens volledig zelf het scenario voor zijn film had geschreven. Dat is alles behalve eenvoudig en vraagt alle aandacht. Veel gebeurtenissen uit de film lijken op toeval te berusten, maar De Palma strooit in zijn film ook kwistig symbolen in het rond. Hij spreekt zelf ook niet van een film noir, maar van een dream noir. Om dat te begrijpen, moet je de film zién. Wie goed oplet, zal zelfs de Christussymboliek kunnen plaatsen. Vaak lijkt De Palma een loopje te nemen met de wetten van de logica en geloofwaardigheid, maar op het einde schuiven de puzzelstukjes wel mooi in elkaar. Té mooi wellicht, wat het geheel toch een beetje een geforceerde indruk geeft. Thematisch keert De Palma terug naar de dingen die hem vooral in het begin van zijn carrière fascineerden, zoals het wantrouwen en het voyeurisme. Een onverwachte plotwending zorgt ervoor dat niets is wat het lijkt.

Femme Fatale weet door de magische regie en montage en ondanks het puzzelscenario bijna twee uur lang te boeien, en da's vandaag de dag al een kunst op zich. Toch heb je nooit echt het gevoel dat je naar een waar meesterwerk aan het kijken bent. Het probleem voor mensen van het kaliber van een Brian De Palma is natuurlijk dat gewoon goed niet voldoet. Van hen verwacht je méér, elke film opnieuw. En dat brengt Femme Fatale nét niet.