LILO & STITCH

Disney slaat nieuwe wegen in: hoeveel keer hebben we dat al niet gehoord en geschreven? Disney gaat digitaal, Disney wil af van zijn zeemzoeterig imago, Disney zonder liedjes, Disney postmodern. Het lijkt erop dat de Grote Muis de trappers goéd kwijt is. Het overzicht is kwijt, de zekerheid weg. In de gouden jaren negentig wist je waar je je jaarlijks aan kon verwachten: elke herfst een nieuw meesterwerk. Met het opvoeren van de kwantiteit aan Disney-films, daalde de laatste jaren de kwaliteit. Maar het zwaard snijdt aan twee kanten. De keerzij van de medaille is dat Disney eindelijk de moed en durf heeft om van het klassieke pad af te stappen en te experimenteren. Weg liedjes, weg klassiek rollenpatroon met held, schurk en onvermijdelijke sidekicks. Het postmoderne The Emperor's New Groove bijvoorbeeld was er tien jaar geleden nooit gekomen. Net zomin als deze Lilo & Stitch.

Stitch is het blauwe Gremlins-achtige wezentje dat u misschien kent uit de hilarische voorfilmpjes, waarin hij klassieke Disney-scènes in het honderd laat lopen. Onder meer The Little Mermaid, Beauty and the Best en Aladdin moesten het ontgelden. Die personages schreeuwden hem kwaad toe dat hij maar zijn eigen film moest krijgen. Die prent is er nu en verklaart ook meteen wie of wat Stitch eigenlijk is. Hij luistert naar de naam Experiment 626, een uit de hand gelopen creatie van de gekke wetenschapper Jumbo op de verre planeet Turo. Experiment 626 is speciaal ontworpen om alles wat in zijn buurt komt te vernietigen. Daar is de regering van de Galactic Federation niet mee opgezet. Jumbo wordt gestraft en Experiment 626 wordt de ruimte ingeslingerd. Richting aarde.

Op die aarde loopt het leven niet zoals het moet voor de 6-jarige Lilo. Ze woont wel op het paradijselijk mooie Hawai, maar is erg droef omdat haar ouders overleden zijn in een ongeluk. Haar grote zus Nani probeert wel voor haar te zorgen, maar vaak loopt het mis, niet in het minst omdat Lilo onhandelbare buien heeft. De sociale werker Cobra Bubbles (die erg veel gelijkenis vertoont met de zwarte reus Marcellus Wallace uit Pulp Fiction) houdt het tweetal scherp in het oog en wil hen van elkaar scheiden. Op het moment dat het ruimteschip van Experiment 626 langs de aarde scheert, doet Lilo een wens: ze wil een speelkamaraadje om minder eenzaam te zijn.

Het vervolg laat zich raden: Experiment 626 belandt in Lilo's handen. Ze doopt het mormel Stitch en heeft haar vriendje gevonden. Zijn destructief karakter maakt de dingen er niet makkelijker op. Zeker niet wanneer de Galactic Federation nog twee agenten naar de aarde stuurt om Stitch te vangen. Maar, niet getreurd, Disney blijft natuurlijk Disney. Langzaam maar zeker krijgt Stitch ook lessen over 'ohana', de waarden van de familie en als bij wonder lijkt Stitch toch ook een hartje te bezitten. En over de gigantische golven van Hawai surft ook nog knappe bink David. Hij wil Nani en Lilo wel helpen. Komt alles dan toch nog goed voor deze kleine, gebroken, familie?

Drie jaar werd er getekend aan Lilo & Stich. Opmerkelijk is dat de computers deze keer slechts in de kantlijnen meezoemden, want de producers wilden met deze film terug naar het tijdperk van de handgetekende personages. Meer zelfs: voor de statische achtergronden viel men, voor het eerst in zestig jaar, terug op de traditionele waterverftechniek die ook voor onder meer Pinocchio en Bambi werd gebruikt. Het geeft Lilo & Stitch in dit tijdperk van koel digitaal geweld een warme, originele look. Een goede keuze voor een verhaal waarin de personages op de voorgrond horen te staan. Die zijn net zoals in The Emperor's New Groove voor een keertje niet op de Disney-cliché's gestoeld. Niet zwart-wit dus, maar eerder grijs. Noch Lilo, noch Stitch zijn doetjes, maar door de lessen van het leven weten ze zich te ontwikkelen.

Lilo & Stitch is een film die vooral de kleintjes zal bevallen, maar de scenaristen-regisseurs Dean Deblois en Chris Sanders (Mulan) smokkelen wel genoeg grappen het scenario in zodat ook de ouders zich niet zullen vervelen. Hou verwijzingen naar andere films (onder meer Men In Black, E.T., Pulp Fiction, Godzilla, Jaws) in de gaten en geniet vooral ook van de vele Elvis-referenties. Het ukkie Lilo is namelijk een hevige fan van The King. Zo erg zelfs, dat in Lilo & Stitch meer Elvis-songs te horen zijn dan in zijn eigen films. Heiligschennis! Waar zijn Phil Collins en Elton John? Grapje. Disney leert het langzaam.