Y TU MAMA TAMBIEN

Alfonso Cuarón kennen we in Europa het beste van zijn mooie Charles Dickens adaptatie Great Expectations met Ethan Hawke, Gwyneth Paltrow en Robert De Niro, maar Hollywood heeft de man zelfs na tien jaar Californië blijkbaar niet in een verstikkende wurggreep gekregen. Vrij als een vogel schaarde hij zich samen met zijn broer Carlos achter dit kleinschalige project (budget minder dan 5 miljoen dollar) dat in de voetsporen van Amores Perros Mexico's nieuwste exportproduct zou worden. Het legde Cuarón geen windeieren. Hij won er prijzen mee op het Filmfestival van Venetië, Valdivia, Havana en Fort Lauderdale en kreeg nominaties voor de European Film Awards en zelfs de Golden Globe. In Mexico brak de prent vorig jaar alle box-office records. Cuarón moet nu maar bewijzen dat hij ook onder strakke Hollywoodregels een opdrachtfilm tot een goed einde kan brengen, want Columbia haalde hem, na het afhaken van Chris Columbus, aan boord voor Harry Potter and the Prisoner of Azkaban.

Y Tu Mamá También (letterlijk: En jouw moeder ook) opent stomend. De twee Mexicaanse tieners Tenoch en Julio wuiven met een laatste vrijpartij hun liefjes uit die voor de zomer naar Europa trekken. Beiden beloven ze eeuwige trouw. Maar het rouwen duurt voor Tenoch en Julio niet lang, want hoe kan je lange en zwoele zomerdagen beter vullen dan met (denken aan) seks? Op een dag belanden ze op een sjieke bruiloft, waar ze kennis maken met de tien jaar oudere Luisa, de echtgenote van Tenochs neef. Het tweetal begint met haar te flirten en ze verzinnen, om indruk te maken, dat ze binnenkort een reis zullen ondernemen naar La Boca del Cielo, een paradijselijk strand dat niemand kent. Het strand bestaat ook niet echt, en dat brengt Tenoch en Julio danig in de problemen als Luisa hen enkele dagen later opbelt om te vragen of ze niet mee op reis mag. Haar man heeft haar bedrogen en ze wil er tussenuit. Zo gezegd, zo gedaan, en met een gammele geleende auto, trekt het trio op pad naar een bestemming die ze misschien nooit zullen vinden.

Road movies heb je in alle soorten en maten, maar ze delen allemaal die heerlijke speciale sfeer die met rijden en reizen gepaard gaat. Personages zijn in een road movie nooit zomaar op weg, ze veranderen, evolueren, leren, en op het eind blijkt dan altijd dat de afgelegde weg ook symbool bleek te staan voor iets diepers. Dat klinkt klef, en dat is het vaak ook, maar zo voelt het in Y Tu Mamá También nooit aan. Zelfs niet wanneer een voice over het verhaal begeleidt. Vertelstemmen in films zijn vaak een makkelijkheidsoplossing om het verhaal vooruit te stuwen of te vertellen wat de regisseur bij gebrek aan inspiratie niet kan uitbeelden, maar soms - zoals hier - betekenen ze een meerwaarde. Vooral naar het einde toe, als blijkt dat de objectieve vertelstem méér weet dan wij als toeschouwer tot op dat moment durfden vermoeden.

Y Tu Mamá También is, net als Amores Perros, een film die de realiteit niet mooier probeert voor te stellen dan ze is. Realisme alom, al is die soms niet zo mooi. De broertjes Cuarón verloochenen daarbij hun Mexicaanse roots niet, want doorheen het verhaal sijpelen de politieke en sociale omstandigheden van het land af en toe door. Het geeft de film de nodige grond om in te staan. Het verhaal zelf is steeds boeiend om te volgen, al kan je je af en toe moeizaam met het gedrag van de personages identificeren. Vaak gaat het er grappig aan toe, maar naar het einde krijgt de film een wrangere smaak, en het laatste kwartier gaat het er zelf dramatisch aan toe. Het einde plaatst alles wat je daarvoor gezien hebt in een ander perspectief.

De voorbije maanden wist Y Tu Mamá También bijna een soort cultstatus te verwerven bij de meeste filmcriticasters. Lof brengt immers lof mee. Maar hoewel intrigerend, ontroerend en knap gefilmd, haalt deze film het niveau van Amores Perros volgens ons niet. Daarvoor gaat het er toch nog iets te braaf en gelikt aan toe. Toch alle respect voor Cuarón en vooral zijn acteurs. Maribel Verdú (Luisa), Gael García (Julio) en Diego Luna (Tenoch) bewijzen dat een film als deze gewoon staat of valt met zijn acteurs. Ze beschikken over zó'n naturel, dat je nauwelijks beseft dat je naar een film aan het kijken bent. Dit is het verhaal van een zomer die levens verandert. Een verhaal over vriendschap, liefde, seks en alle andere dingen die met volwassen worden gepaard gaan.