LUCIA Y EL SEXO

Al te vaak denken we nog dat een verhaal van a tot z loopt, van begin over midden tot einde. Filmmakers met genoeg durf willen de chronologie van hun vertelling al eens grondig door elkaar schudden. Memento en Irréversible vertelden hun verhaal onlangs nog achterstevoren en David Lynch liet met Mulholland Drive naar goede gewoonte toeval en lot zegevieren over logica en rede. Ook de Spaanse regisseur Julio Medem weeft in zijn films meestal mysteries die de toeschouwer zélf moet ontspinnen. Met zijn Tierra (1996) en Los Amantes del Círculo Polar (1998) oogste hij trouwens al internationaal succes. Lucía y el Sexo leverde hem tien nominaties op bij de Goya Awards, de Spaanse tegenhangers van de oscars. Soapactrice Paz Vega (nu ook te zien in Hable con ella) won als beste nieuwe actrice en Alberto Iglesias werd beloond voor zijn originele score.

Het verhaal van Lucía y el Sexo (letterlijk: Lucía en de seks) samenvatten is geen sinecure, maar laten we beginnen in Madrid, wanneer de serveerster Lucía (Paz Vega) het bericht krijgt dat haar vriend Lorenzo (Tristan Ulloa) verongelukt is. Lucía vertrekt vervolgens halsoverkop naar een eiland waar Lorenzo ooit over verteld had. Daar haalt ze herinneringen op aan hun stormachtige relatie. Blijkt dat Lorenzo vele jaren geleden op het eiland een kortstondige one night stand heeft gehad met Elena (Najwa Nimri), een vrouw die nu het hotel runt waar Lucia verblijft. Uit de romance (een perfecte nacht in zee, bij volle maan) kwam, zonder dat Lorenzo dat wist, ook een dochter, Luna, voort. Het kind verblijft nu bij de sexy nanny Belen (Elena Anaya), de dochter van een ex-porno-actrice die haar verleden achter zich wil laten en aanpapt met een nieuwe vriend, Antonio.

Wat van het hele verhaal klopt, is aanvankelijk niet goed uit te maken, want we komen te weten dat Lorenzo in de periode voor zijn ongeluk vol passie aan een roman aan het werken was, die deels gebaseerd is op zijn romance met Elena. Realiteit en fictie blijken door elkaar te lopen en het is niet altijd duidelijk of we beelden uit het heden, het verleden of uit het boek te zien krijgen. Medem laat de toeschouwers in het ongewisse over de tijd waarin de gebeurtenissen zich afspelen en verhoogt met opzet de verwarring door twee personages zelfs door één acteur te laten spelen. Vreemd. Maar het is Lorenzo zelf die in de film een oplossing suggereert: elk verhaal heeft volgens hem op het einde een zwart gat waar je in kan springen en als je wilt, dan kom je er in het midden van het verhaal terug uit. Geen verhaal is dus ooit af en het kan door de lezer zo vervormd worden als hij zelf wil.

Julio Medem is een regisseur die graag met symbolen werkt en in Lucía y el Sexo is dat niet anders. De maan (luna) speelt een prominente rol in de film en het zwarte gat waarvan Lorenzo spreekt duikt zowel letterlijk (het eiland zit vol zwarte gaten, wat Lucía doet vermoeden dat het op het water zweeft) en figuurlijk (onwetendheid) op. Ogen wijd open en hersens op volle kracht is de boodschap. Wie het aandurft om over de film na te denken, komt uiteindelijk tot zijn eigen versie van het verhaal. Naast het narratieve heeft Medem ook veel aandacht voor het visuele. Het naamloze eiland waar een deel van de film zich afspeelt (opgenomen op Formentera, een van de Baltische eilanden bij Spanje) krijgt daardoor zelfs de status van een echt personage. Jammer alleen dat de digitale fotografie het felle zonlicht niet weet te slikken. De beelden zijn vaak totaal overbelicht.

Lucía y el Sexo veroorzaakte een kleine controverse in Amerika. De veelvuldige seksscènes (en enkele pornografische sequenties) zouden de film een X-rated label opgeleverd hebben, wat de film commercieel de das zou omgedaan hebben. Regisseur Medem weigerde echter de gewraakte scènes te knippen en vond de kleine distributeur Palm Pictures bereid om de prent unrated (dus zonder label) de zalen in te krijgen. Met zijn expliciete seksscènes schrijft hij zich daarmee in bij de huidige Europese art-house trend (zoals Romance X en Baise-Moi) om niets te verhullen. Maar belangrijker en interessanter dan de naakte lichamen in deze prent, is de zoektocht naar het naakte verhaal. Een film voor puzzelaars en denkers.