THE 51ST STATE

Wie de kilt past, trekke hem aan

Foto: Momentum Films
Zo af en toe verschijnt er in de zalen een film met een concept dat zo van de pot gerukt is dat het wel leuk moét zijn. En zie, The 51st State is zo'n film. Want geef toe, wie had er ooit aan gedacht om Über-Amerikaan Samuel L. Jackson een kilt te laten aantrekken en hem naast een all-British cast in een op en top Britse gangsterfilm te laten spelen? Wij alvast niet.

En zoals het een echte gangsterfilm betaamt, wordt er ook in The 51st State volop bedrogen, geschoten en gelogen. Elmo McElroy (Samuel L. Jackson) besluit op een dag dat hij genoeg heeft van zijn baas, zijn job en zijn leven in de States. Elmo is farmaceut en verdient in zijn vrije tijd flink bij als drugshandelaar. Bij wijze van laatste deal probeert hij de formule voor zijn nieuwste drug POS-51 aan zijn baas te slijten, maar als blijkt dat hij bedonderd is, blaast Elmo het hele hoofdkwartier overhoop en trekt naar Liverpool, England, om daar zijn formule aan de man te brengen. Helaas zijn zijn Britse contacten een hoop sukkels en als hij niemand vindt om een goede deal meet te sluiten, wordt Elmo algauw het mikpunt van de lokale criminele organisatie. Gelukkig kan hij rekenen op de knorrige Manchesterfan Felix (Robert Carlyle - je weet wel, Begbie uit Transpotting) om hem veilig uit Liverpool te loodsen. Maar als de sexy huurmoordenares Dakota (Emily Mortimer) zich met het zootje gaat bemoeien, wordt het pas echt ingewikkeld.

Toegegeven, dit klinkt als een behoorlijk bekend uitgangspunt voor een gangsterfilm, en dat is het in zekere zin ook, maar de film moet het in de eerste plaats niet hebben van zijn plot. De aparte locaties, de morbide humor en de originele uitwerking van de bizarre situaties nemen algauw de bovenhand, zodat het plot automatisch een stapje terug zet. Maar ondanks de nadruk op stijl en uitwerking stijgt The 51st State ver uit boven het gros van de Britse gangsterfilms die de afgelopen jaren in het kielzog van Guy Ritchie's succesfilms Lock, Stock & Two Smoking Barrels en Snatch op het filmminnende publiek losgelaten werden. De echte filmfanaten herinneren zich vast de fiasco's Honest, Circus of Rancid Aluminium nog wel. En voor het geval je die films niet kent: geen nood, ze zijn toch niet de moeite.

Maar waarom is The 51st State dan wel leuk? Dat komt vooral omdat de regisseur Ronny Yu en uitvoerend producent Samuel L. Jackson geen poging doen om de stijl van Guy Ritchie's eerder genoemde films na te apen. Sterker nog, het script van debutant Stel Pavlou laat een heel eigen geluid horen, al was het maar omdat het internationale aspect van de film tot in de perfectie wordt uitgespeeld. Het contrast tussen de Amerikaan Jackson en de Britten Carlyle en Mortimer worden door het benadrukken van de culturele verschillen alleen maar beter in de verf gezet, vaak met hilarische gevolgen (Jackson: So let me get this straight - bollocks is bad, while dog bollocks is good? Carlyle: Exactly!). De dialogen klinken fris en natuurlijk en liggen de acteurs duidelijk goed in de mond. Bovendien lijkt de volledige cast zich smakelijk te amuseren met al deze ongein, zodat de charme van de film alleen maar de hoogte invliegt. Het lijkt er zelfs op alsof een vermoeid genre even een tweede adem heeft gevonden.

Deze frisse wind binnen het genre heeft ongetwijfeld te maken met de keuze van de regisseur. Ronny Yu werd geboren in Hong Kong, volgde de middelbare school in Engeland, studeerde in de Verenigde Staten en ging vervolgens terug naar zijn moederland om daar in de bloeiende filmindustrie als kabelsleper en later als scenarist, producent én regisseur zijn brood te verdienen. Tussen 1979 en 1997 regisseerde hij heel wat actiefilms waaronder de klassieker The Bride With The White Hair en de Brandon Lee-film Legacy Of Rage, alvorens hij door Hollywood werd aangezocht om de tanende horrorfranchise Child's Play nieuw leven in te blazen. Het daaruit voortgekomen Bride Of Chucky was een behoorlijk succes en leidde zelfs tot een aanbod om Freddy Vs. Jason, de natte droom van elke horrorfan, te mogen regisseren. Voordat hij echter aan dit project kan beginnen, wilde hij eerst nog The 51st State regisseren. Yu bleek trouwens de ideale man te zijn voor dit project, niet alleen omdat hij de klappen van de actiezweep goed kent, maar ook omdat hij omwille van zijn multiculturele achtergrond de humor en cultuurverschillen van het script perfect kon aanvoelen.

Maar geen goede film zonder goede acteurs natuurlijk. Samuel L. Jackson is duidelijk in zijn nopjes als Elmo, draagt zijn kilt met trots en treedt naast hoofdrolspeler ook nog eens op als een van de 11 (!) producenten die aan deze film hebben meegewerkt. Jacksons Britse sidekick wordt vertolkt door Robert Carlyle en samen kibbelen en vuilbekken ze dat het een lieve lust is. Een opvallende verrassing in de cast is de verschijning van de normaal gezien zo brave Emily Mortimer als bloedsexy hitwoman Dakota. In haar uitdagende latexpakjes doet ze denken aan een Britse catwoman en als ze zich met de boys gaat bemoeien, kan het verbale vuurwerk haast niet op. In de bijrollen vallen vooral Rhys Ifans (Spike uit Notting Hill) en rocker Meat Loaf op, de een al wat beter acterend dan de ander.

Kortom, The 51st State is een geslaagde combinatie van actie, messcherpe dialogen en een flinke scheut (morbide) humor. De film kan zich misschien niet direct meten aan de toppers binnen het genre, maar dat wil niet zeggen dat The 51st State niet garant staat voor een extravagant en lollig avondje uit.

(In Amerika werd The 51st State uitgebracht onder de veel meer voor de hand liggende titel Formula 51. Ligt het aan ons of denkt Hollywood nu echte dat alle Amerikanen dom zijn?)

Titel: The 51st State
Genre: Actie-komedie
Speelduur: 1u32
Regie: Ronny Yu
Acteurs: Samuel L. Jackson, NigelWhitmey, Robert Jezek, Emily Mortimer,Meat Loaf, Jake Abraham, Robert Carlyle