Sleutel tot het succes van die twee films was de misleiding. We zetten ons neer in de cinemazetel met bepaalde verwachtingen - een spookverhaal, buitenaardse wezens, superhelden om er maar enkele te noemen - en twee uur later blijkt onze gekke Indiër het over iets compleet anders gehad te hebben. The Sixth Sense ging maar ten dele over een jongen die dead people ziet, eigenlijk was het vinden van je eigen plekje, in dit leven of het volgende, het hoofdthema. In Unbreakable is de schijnbare onsterfelijkheid van Bruce Willis maar één facet in het verhaal van een jongen die opnieuw in zijn vader begint te geloven. Blijkbaar gaat de nu 32-jarige regisseur graag de mosterd halen bij Amerikaanse comics; zo stammen beide vorige thema's uit de jaren '80 reeks 'Mage: The Hero Discovered'.
Wat de voorbije films ook opviel, was het weerkerende motief van een kleine jongen en een vader met relatieproblemen. Zou Shyamalans eigen jeugd hiermee iets te maken hebben? Even kijken. Geboren in India als zoon van een dokterspaar, brengt hij het grootste deel van zijn kinderjaren door in een rijke buurt van Philadelphia. Zijn echte voornaam is eigenlijk Manoj Nelliyattu, maar op de filmacademie zou dit al gauw M. Night worden, dat bekte een stuk lekkerder. Op de leeftijd van 17 jaar had onze regisseur-in-spe thuis al ruim 45 filmpjes in elkaar gebokst met zijn Super-8 camera, een geschenkje van pa en ma. Spielberg was toendertijd zijn grote held en rolmodel. De eerste (min of meer internationale) release kwam er in 1992 met Praying with Anger, een reisverhaal gebaseerd op Shyamalans eigen terugkeer naar het thuisland India. Tien jaar en amper drie films later is hij één van Hollywoods grootste cash cows. Enkel voor het script van Signs bood Disney hem al de niet onaardige som 5 miljoen dollar. Daarmee werd hij meteen de best betaalde verhaaltjesverzinner in de geschiedenis.
De man huldigt verder blijkbaar ook het principe 'wat we zelf doen, doen we beter', want naast scenarist trad hij in zijn voorgaande films doorgaans ook op als regisseur, acteur en producer. Hitchcock, anyone? Over die laatste gesproken, in een interview ter gelegenheid van één van de eerste screenings van Signs werd Shyamalan gevraagd commentaar te geven op de opvallende gelijkenissen met Hitchcocks klassieker The Birds. Diens antwoord: 'Signs is The Birds. Signs is Night of the Living Dead. Signs is War of the Worlds.' Van ambitie gesproken. Hopelijk heeft hij de elementen die hij uit die films gelicht heeft dan wel wat geactualiseerd, tesamen zijn die krakers immers 122 jaar oud.
Met Signs probeert Shyamalan het publiek opnieuw te geven wat The Sixth Sense zo speciaal maakte. En wat volgens velen een beetje ontbrak in Unbreakable. Laten we het 'hart' noemen. Opnieuw gebruikt hij daartoe als uitgangspunt een man die vroeger betere tijden heeft gekend en op zoek is naar zichzelf. 'Sukkelaar' van dienst is Mel Gibson. Hij speelt een ex-priester (én weduwnaar; bij ons een ietwat vreemde combinatie) die zo verteerd is door het verdriet om zijn vrouws dood dat hij zijn geloof heeft opgegeven. Graham Hess is zijn naam en hij leeft nu samen met zijn twee kinderen op een boerderij in het landelijke Bucks County, Pennsylvania. De buren spreken hem nog steeds aan met 'Father', ondanks het feit dat hij hen al meermalen heeft duidelijk gemaakt dat hij deze titel niet langer wil dragen. Graham weigert nog te bidden vóór een maaltijd en een zelf aangebrachte kruisvormige markering op een verder kale slaapkamermuur moet symbool staan voor het gat in zijn hart. Merrill Hess (gespeeld door Joaquin Phoenix) is Grahams broer en hij houdt het gezinnetje gezelschap in de moeilijke tijden na het overlijden van de vrouw des huizes.
De film vat aan als op een late morgen (vreemd, we hebben altijd gedacht dat het werk op een boerderij begon bij het kraaien van de eerste haan) Graham en Merrill tegelijkertijd opgeschrikt worden uit hun slaap. Wat hen precies wakker gemaakt heeft weten ze niet, maar ze rennen naar buiten en treffen daar vreemde geometrische figuren aan, getrokken doorheen hun maïsveld. Laten we het voor het gemak maar op graancirkels houden. Big deal, zult u zeggen, het is in het verleden toch al bewezen dat graancirkels slechts het werk waren van flauwe grappenmakers? Pittig detail hier is wel dat het gaat om maïs, en dat laat zich al heel wat moeilijker manipuleren dan graan. Hetgeen, samen met de indrukwekkende grootte van de figuren, de grappenmakerstheorie al heel wat minder aannemelijk maakt. Zou het hier dan toch om buitenaardse wezens gaan? Wanneer even later blijkt dat dezelfde fenomenen zich over de gehele aardbol hebben voortgedaan, moeten zelfs de nuchtere Graham en zijn familie zich vragen gaan stellen. Zou dit het einde kunnen zijn van 'the world as we know it'?
U merkt het, Shyamalans nieuwste zal weer bol staan van de symboliek. Geloof en ongeloof worden tegen elkaar afgewogen, en niet alleen vanuit een godsdienstig of wetenschappelijk standpunt. Graham Hess kent en begrijpt beide standpunten door en door, en hij kiest voor ongeloof. Maar dit ongeloof zal op de proef gesteld worden, net zoals dit vroeger met zijn geloof het geval is geweest. Het zijn de scènes met zijn reacties op deze beproevingen die deze film zullen maken of kraken. Alsof deze opgave voor een regisseur nog niet moeilijk genoeg was, heeft Shyamalan doorheen de filosofische motieven opnieuw enkele thrillerelementen geweven. In het verleden is al meermaals gebleken dat dit bijna gelijk staat met dansen op een slappe koord. Er zijn immers zo veel elementen die de geloofwaardigheid bij de kijker onderuit kunnen halen. Onze Indiër heeft echter met The Sixth Sense al bewezen dat hij talent heeft op dat vlak. Of de vlag dit keer opnieuw de lading dekt, zullen we merken vanaf 16 oktober. Dan komt Signs in België in de zalen.