S1M0NE

De Nieuw-Zeelander Andrew Niccol blikte in Londen tien jaar lang tv-reclames in voor hij de grote stap in de filmindustrie waagde. Zijn grote droomproject The Truman Show zou zijn entreekaartje in Hollywood worden, maar hoewel producer Scott Rudin laaiend enthousiast was over het verhaal, was hij er niet van overtuigd dat de onervaren Niccol de regie van zo'n zware productie zou kunnen torsen. Vandaar dat Peter Weir aan boord kwam als regisseur, hoewel Niccol intussen met de regie van Gattaca al wel bewezen had dat hij klaar was voor het grote werk. The Truman Show werd een succes, maar rond Niccol werd het stil, muisstil. Het was bijna vijf jaar wachten voor hij weer boven water kwam.

Dat deed hij met S1m0ne, een film die zich half ernstig, half komisch presenteert en jammer genoeg om die reden een beetje tussen twee banken in valt. In het begin van de film maken we kennis met Vikor Taransky (Al Pacino), een oscarwinnend regisseur op zijn retour. Zijn laatste films bleken grote floppen en op de set van zijn nieuw project Sunrise, Sunset is het ook al hommeles, zeker wanneer de verwaande hoofdrolspeelster Nicola (Winona Ryder) kwaad haar koffers pakt omdat ze niet de grootste trailer heeft gekregen. Taransky zit met de handen in het haar, maar krijgt letterlijk een deus ex machina in handen van een stervende computer-weirdo (Elias Koteas), die een softwarepakket ontwikkeld heeft waarmee het mogelijk is digitale acteurs tot in de perfectie te laten acteren.

Aanvankelijk wil Taransky daar niets van weten, maar na een paar maanden beseft hij dat hij op die manier zijn film Sunrise, Sunset toch nog kan voltooien. Hij creëert uit enen en nullen de digitale actrice S1m0ne (afkorting van Simulation One, de naam van het computerprogramma) en geeft haar de lead in de prent. Bij de première wordt S1m0ne meteen op handen gedragen door het publiek. In geen tijd groeit ze uit tot een wereldster. Voor Taransky wordt het steeds maar moeilijker om zijn leugen vol te houden. Want hoe kan je de wereld laten geloven in iemand die eigenlijk niet bestaat?

De premisse van S1m0ne lijkt te gek om los te lopen, maar heeft zijn wortels wel degelijk in de realiteit. De discussie over digitale acteurs gaat al een tijdje over de tongen in Hollywood. Brandon Lee en Oliver Reed stierven bijvoorbeeld tijdens de opnames van hun films (respectievelijk The Crow en Gladiator) en werden met behulp van de computer weer tot leven gewekt. Vorig jaar nog kregen we met Final Fantasy de allereerste fotorealistische tekenfilm, waarin de digitale acteurs er angstaanjagend echt uitzien. De creatie van S1m0ne door Viktor Taransky is dus zo gek nog niet, maar of digitale acteurs ooit echt de rol van hun vleselijke equivalenten gaan overnemen, is maar de vraag. Laat staan dat ze de sterallures van S1m0ne gaan aannemen.

Andrew Nicoll is met S1m0ne aan zijn derde film toe, maar kan niet tippen aan Gattaca of The Truman Show. Daarvoor valt S1m0ne te licht uit. Op de achtergrond loeren de grote thema's die duidelijk Nicolls dada zijn (realiteit, schijnwereld, manipulatie), maar anderzijds wil de film zich ook als een komedie profileren. En daar knelt het schoentje, want S1m0ne kan eigenlijk geen van beide ambities echt waarmaken. Daarvoor zijn de filosofische momenten te weinig aanwezig, en komt de humor nooit echt van de grond. Maakt dat van S1m0ne een slechte film? Zeker en vast niet, maar je voelt voortdurend dat Nicoll eigenlijk beter kan.

Wel knap dat Nicoll voor de rol van regisseur Viktor Taransky niemand minder dan Al Pacino wist te strikken. Hij freewheelt doorheen S1m0ne zoals pakweg Robert DeNiro door Analyze This: met twee vingers in de neus, alsof hij weet dat dit voor hem maar een tussendoortje is. Al Pacino verdient béter materiaal, en dat weet hij ook. Lange tijd wou New Line Cinema ons laten geloven dat S1m0ne écht alleen maar in de computer bestond, maar hoewel ze op de aftiteling geen credit krijgt, werd bekend dat de blonde godin uit de machine gespeeld wordt door het Canadese ex-fotomodel Rachel Roberts. Meer doen dan bloedmooi zijn hoeft zij niet. Voor wie er even over nadenkt is het dubbel ironisch dat in dit tijdperk een échte actrice gestalte geeft aan een personage van computergraphics. Werkloos zijn ze dus alvast nog niet.