THE HOURS

Theaterregisseur Stephen Daldry is één van die weinige mensen die de overstap van theater naar film goed lijkt te verteren. In 2000 kreeg hij al lof toegezwaaid voor de feel good movie Billy Elliot, maar met The Hours, de verfilming van het Pulitzer Prize-winnende boek van Michael Cunningham uit 1998, overtreft de nu 43-jarige regisseur zichzelf. Samen met David Hare, ook al een theaterman in hart en nieren, werkte hij al van voor de release van Billy Elliot aan het scenario van The Hours. Dat het tweetal rustig de tijd nam om de roman voor het witte doek aan te passen, is duidelijk aan de film te merken. The Hours is geen Hollywoods maatwerk, geen fastfood product dat even snel in de montagekamer bij elkaar werd gebakken, maar een film die degelijkheid, vakmanschap én passie uitstraalt. Geen wonder dus dat The Hours negen nominaties voor de oscars kreeg.

In The Hours maken we kennis met drie verschillende vrouwen in drie verschillende tijden. De verhalen staan schijnbaar los van elkaar, maar hebben vreemd genoeg ook verschillende raakvlakken. Eerst is er het verhaal van schrijfster Virginia Woolf (Nicole Kidman), gesitueerd in 1923. Samen met haar liefhebbende man Leonard (Stephen Dillane) heeft ze zich, na een zenuwinzinking van het drukke leven in Londen, teruggetrokken op het platteland van Sussex. Daar werkt ze nu aan een nieuwe roman, Mrs. Dalloway. Het tweede verhaal speelt zich af in het zonnige Los Angeles van 1951 en toont een dag uit het leven van Laura Brown (Julianne Morre), een zwangere huisvrouw die alles heeft om gelukkig te zijn: een mooi huisje, een erg lieve man en een zoontje. Om de dagen door te komen leest Laura in het boek Mrs. Dalloway van Woolf. En dan is er ook nog Clarissa Vaughan (Meryl Streep), die in het New York van 2001 een feestje probeert te organiseren voor haar ex-man, een aan aids-lijdende auteur die net een prijs heeft ontvangen.

Hoewel Stephen Daldry de drie verhalen door elkaar vertelt, is het door het verschil in tijd niet erg moeilijk om de verhaallijnen uit elkaar te houden. Daldry schakelt af en toe erg ingenieus van het ene verhaal naar het andere. Door parallellen te leggen, suggereert hij dat deze drie vrouwen meer met elkaar gemeen hebben dan op het eerste gezicht lijkt. Alle drie zijn ze immers op zoek naar hoe zij hun uren op deze wereld het best kunnen doorbrengen, want alle drie zijn ze in feite diep ongelukkig. Schrijfster Virginia Woolf wordt depressief op het platteland en verlangt ondanks haar zenuwziekte naar de drukte van Londen. Om aan haar verveling te ontsnappen schrijft ze Mrs. Dalloway, een roman die bekend werd omdat hij volgens het stream of consciousness principe werd geschreven. Laura Brown is een goeie dertig jaar verder óók erg ongelukkig, hoewel ze daar ogenschijnlijk geen reden toe heeft: haar man (John C. Reilly) is werkelijk de liefheid zelve en de zon stráált gewoonweg door het knusse huisje. Ook de immer drukke Clarissa beseft plots dat haar leven vol feestjes à la Mrs. Dalloway eigenlijk alleen maar schijn is.

Wie wil weten hoe het met deze drie vrouwen afloopt, moet natuurlijk naar The Hours gaan kijken. Eén ding kunnen we al verklappen: in het begin van de film zien we hoe Virginia Woolf het huis uit sluipt, de zakken van haar jas met stenen vult en de rivier in strompelt. De trage uren werden haar te veel. Ook in de andere twee verhalen sluimert zelfmoord op de achtergrond, maar beide dames rekenen op een verschillende manier met hun demonen af. Helemaal op het einde, op de kromming van het noodlot, ontmoeten ze elkaar zelfs. Een mooi symbool om aan te tonen hoe verweven hun levens eigenlijk zijn. Ook in de figuur van Richard (Ed Harris), de ex-man van Clarissa, sluipt de dood overigens de film binnen. Hij lijdt al jaren aan aids en ook voor hem beginnen alle volgende uren zwaar door te wegen. Hoe rekent hij daar mee af?

The Hours is een film die vanaf de eerste beelden als de baksteen op de maag gaat liggen en daar niet zo makkelijk weg te krijgen is. In niets lijkt deze literaire verfilming op de glanzende glitter uit Chicago. Wie na het zien van de musical dacht te weten wie de oscar verdiende, moet dus eerst maar naar The Hours. Dít is het soort film waar de bronzen beeldjes voor uitgevonden zijn. Ruk dus maar aan, die oscar voor beste film. Geef maar aan Stephen Daldry, dat ding voor beste regie. Hij schakelt zo ingenieus en subtiel van het ene verhaal naar het andere, dat het toch lijkt of je naar één lange film zit te kijken (wat The Hours in feite ook is).

Zowel Nicole Kidman (hoofdrol) als Jullianne Moore (bijrol) kregen een nominatie bij de actrices en het zou ons niet verbazen mocht het tweetal ook echt winnen. Op het Filmfestival van Berlijn besloot de jury trouwens om de Beer voor beste actrice maar meteen aan het drietal Kidman-Moore-Streep te geven. Jammer dat zoiets bij de oscars niet mogelijk is, want de meiden spelen zo robuust als staal en zo breekbaar als glas. Nicole Kidman is, door haar neusprothese, zo goed als onherkenbaar als Virginia Woolf (de dame was nu eenmaal begiftigd met een joekel van een reukorgaan), maar zet de labiele schrijfster werkelijk schitterend neer. Even veel bewondering voor Julianne Moore als de onzekere taartbakkende Laura en voor Meryl Streep, niet één van onze favoriete actrices, maar hier toch puik op dreef als Clarissa. Een extra vermelding verdient ook de score van Philip Glass, die als een soort bindmiddel boven de drie verhalen uitstijgt. Héérlijk!

Met The Hours weet Stephen Daldry exact de juiste snaar te raken en perfect de gevoelige plekken uit een mensenleven bloot te leggen. Dat het hier specifiek om drie vrouwen gaat, is eigenlijk van minder belang, want evengoed is de thematiek die Daldry aanhaalt voor mannen van toepassing. In twee uur tijd weet hij door te dringen tot de grootste der levensvragen: wat doen wij hier in godsnaam op deze wereld en hoe moeten wij de uren die ons nog resten zinvol invullen? De drie vrouwen (en de ene man) in deze film hebben elk hun eigen oplossing. Virginia Woolf omschreef die van haar als volgt: 'Het leven in het gezicht kijken, altijd recht in het gezicht kijken, en weten wat het is, ervan houden om wat het is. Het uiteindelijk te kennen. En het dan op te bergen.' Het is slechts één van de vele stukken tekst die van The Hours regelrechte poëzie maken. Poëzie in beweging.