75e ACADEMY AWARDS

Oscars in mineur

Foto: Miramax
Oscarfans wereldwijd hielden hun adem in afgelopen week. Het gonsde van de tegenstrijdige geruchten: de uitreiking zou met een paar dagen worden uitgesteld of zelfs helemaal niet doorgaan. Uiteindelijk besliste de Academy om het licht op groen te zetten en een show te maken 'waarop iedere Amerikaan fier zal zijn'. Een van de belangrijkste redenen voor deze beslissing was van logistieke aard: de uitreiking vergt enorm veel voorbereiding en kan dus niet zomaar afgeblazen worden. Ook uitstel is geen voor de hand liggende oplossing: de meer dan 3000 genodigden hebben een zeer drukke agenda, zodat je onmogelijk tegen hen kan zeggen om binnen een paar dagen nog eens terug te komen. De show ging, geheel volgens Hollywoods eigen leuze, uiteindelijk door en Chicago werd met zes oscars de winnaar van de avond. De musical werd ook verkozen tot beste film. The Pianist won 3 oscars, waaronder die voor beste regie. Gangs in New York werd de grote verliezer.

Vooraf werd aangekondigd dat de toon van de show somberder zou zijn dan gewoonlijk. Het zou natuurlijk van weinig respect getuigen tegenover de Amerikaanse soldaten om er een uitbundig gebeuren van te maken. Enkele acteurs zoals Will Smith, Daniel-Day Lewis, Tom Hanks en Cate Blanchett en regisseurs als Aki Kaurismaki en Peter Jackson besloten zelfs om helemaal niet te komen opdagen. Dustin Hoffman, Julianne Moore en Ben Affleck droegen tijdens de show een button met het vredesteken, terwijl ook Jim Carrey, Michael Moore en Kirsten Dunst een Artists United to Win Without War-pin opgespeld hadden. Bovendien zouden ook de veiligheidsmaatregelen verscherpt worden: de Amerikanen verwachtten immers vergeldingsacties en de oscarshow zou hierbij wel eens een mogelijk doelwit kunnen zijn. Van uitstellen bleek uiteindelijk geen sprake. Dat was overigens in de 75-jarige geschiedenis van meneer Oscar nog maar drie keer gebeurd: in 1938 bij de overstroming van Los Angeles, in 1968 toen Martin Luther King vermoord werd en in 1981 na de aanslag op Ronald Reagan.

De belangrijkste wijziging had betrekking op de pre-show: de aankomst van de filmsterren op 'the red carpet'. De genodigden werden veel dichter bij de toegang van het Kodak Theatre gedropt; het parcours werd met andere woorden een heel stuk ingekort. Bovendien waren de tribunes vol met waanzinnige fans dit jaar gewoon afgeschaft. ABC, de Amerikaanse zender die de oscaruitreiking uitzendt, hield het dit jaar tenslotte bij een kortere en sobere pre-show, met daarin één nieuwigheidje: voor de eerste keer namen ze eens een kijkje backstage.

Dat Chicago, dat de nacht indanste met 13 nominaties, als grote winnaar het Kodak Theatre zou verlaten, lag een beetje in de lijn der verwachtingen. Hollywood is momenteel musicalgek en het verbaasde dus niet echt dat Chicago de oscar voor beste film mee naar huis mocht nemen ten koste van grote verliezer Gangs of New York (10 nominaties), The Hours, The Two Towers en The Pianist. Catherine Zeta-Jones, hoogzwanger, kreeg het beeldje voor beste vrouwelijke bijrol en verder was Chicago ook de beste in de categorieën art direction, kostuumontwerp, montage en sound. Het was voor het eerst sinds 1968 (Oliver!) dat een musical nog eens de hoogste onderscheiding had gekregen. Eerder wonnen ook al musicals als West Side Story (1961), My Fair Lady (1964) en Cabaret (1972) oscars.

Regisseur Roman Polanski was niet aanwezig tijdens de oscarshow (hij mag nog steeds Amerika niet binnen na veroordeling voor seks met een 13-jarig meisje) maar kreeg wel de oscar voor beste regie voor de prent The Pianist. Het was voor Polanski, na Chinatown en Tess, al de derde nominatie. The Pianist, dat het verhaal vertelt over de Poolse Jood Wladyslaw Szpilman die dankzij zijn muziek de holocaust in Warshau overleeft, leverde ook de beste acteur op: de 29-jarige Adrien Brody werd zo de jongste oscarwinnaar ooit, en zette gevestigde waarden Nicolas Cage, Michael Caine, Daniel-Day Lewis en Jack Nicholson in de shaduw. Over de valse neus die Nicole Kidman als Virginia Woolf droeg in The Hours (Steve Martin: 'Nicole kidman had worn a fake nose in every movie she has ever made - exept The Hours') is al heel wat te doen geweest, maar haar schitterende prestatie leverde haar wel de oscar voor beste vrouwelijke hoofdrol op. Ze was in die categorie de betere van Salma Hayek, Diane Lane, Julianne Moore en Renée Zellweger.

De Nederlandse prent Zus & Zo haalde het niet als beste buitenlandse film. Die eer was weggelegd voor het Duitse drama Nirgendwo in Afrika. Ook voor België was er geen reden tot feesten. De korte film Fait d'Hiver van Dirk Belien moest de duimen leggen tegen This Charming Man. Opvallend was ook nog de oscar voor beste animatiefilm (Spirited Away) en die voor beste soundtrack (Lose Yourself, van rapper Eminem). Ook een onverwachte, maar wel terechte, winnaar was Pedro Almodovar voor zijn scenario van Hable con Ella. The Lord of the Rings: The Two Towers moest het uiteindelijk stellen met twee technische oscars: die voor beste geluidsmontage en beste visuele effecten. Road to Perdition kreeg, terecht, een oscar voor beste cinematografie.

De show zelf was minder uitbundig dan gewoonlijk. Dat was ten eerste al te merken aan de kleding van de filmsterren: de meesten hadden gekozen voor een soberder outfit, waarbij de kleur zwart erg populair was. Ook de zangnummers werden dit jaar bescheiden gehouden. Steve Martin - die de show eerder al in 2001, het jaar van Gladiator, gepresenteerd had - was in ieder geval de perfecte gastheer: zijn grappen waren dit jaar gericht tegen Hollywood zelf, zoals onder andere de huwelijken en de scheidingen van Jennifer Lopez.

Het belangrijkste thema van de avond was in de eerste plaats de 75ste verjaardag van de oscars. Regelmatig werd het publiek herinnerd aan vroegere oscarwinnaars uit de belangrijkste categorieën. En dan was er natuurlijk nog de oorlog; hierbij gold het principe dat hoe bekender de ontvanger/ontvangster van de oscar was, hoe groter de kans was dat hij/zij ernaar verwees. De ene deed dit al tactvoller dan de andere. De meest opvallende speech van de avond was die van Michael Moore, winnaar van de oscar voor documentaire met Bowling for Columbine. Hij kwam tezamen met de andere genomineerden het podium op en gaf een vrij vlammende anti-oorlog en vooral anti-Bush toespraak, iets wat niet door iedereen geapprecieerd werd. Speeches zoals die van Adrien Brody en Pedro Almodovar die op een subtieler manier hun anti-oorlogsgezindheid lieten horen, vielen veel meer in de smaak.

Elk jaar wordt er een ere-oscar uitgereikt en dit jaar was het de beurt aan Peter O'Toole. In eerste instantie had hij deze oscar geweigerd, omdat hij het veel te vroeg vond en zich bijna afgeschreven voelde. Gelukkig was hij van mening veranderd en was hij toch komen opdagen. Zoals het een echte gentleman past, bedankte hij de Academy uitvoerig en zat zijn speech vol met de nodige zelfironie. 'I now have my own Oscar till death do us part,' zo zei hij.

ACTOR IN A LEADING ROLE
- Adrien Brody
- Nicolas Cage
- Michael Caine
- Daniel Day-Lewis
- Jack Nicholson

ACTOR IN A SUPPORTING ROLE
- Chris Cooper
- Ed Harris
- Paul Newman
- John C Reilly
- Christopher Walken

ACTRESS IN A LEADING ROLE
- Salma Hayek
- Nicole Kidman
- Diane Lane
- Julianne Moore
- Renée Zellweger

ACTRESS IN A SUPPORTING ROLE
- Kathy Bates
- Julianne Moore
- Queen Latifah
- Meryl Streep
- Catherine Zeta-Jones

ANIMATED FEATURE FILM
- Ice Age
- Lilo & Stitch
- Spirit: Stallion of the Cimarron
- Spirited Away
- Treasure Planet

ART DIRECTION
- Chicago
- Frida
- Gangs of New York
- The Lord of the Rings: The Two Towers
- Road to Perdition

CINEMATOGRAPHY
- Chicago
- Far From Heaven
- Gangs of New York
- The Pianist
- Road To Perdition

COSTUME DESIGN
- Chicago
- Frida
- Gangs of New York
- The Hours
- The Pianist

DIRECTING
- Chicago
- Gangs of New York
- The Hours
- The Pianist
- Talk to Her

DOCUMENTARY FEATUE
- Bowling for Columbine
- Daughter from Danang
- Prisoner of Paradise
- Spellbound
- Winged Migration

DOCUMENTARY SHORT SUBJECT
- The Collector of Bedford Street
- Mighty Times: The Legacy of Rosa Parks
- Twin Towers
- Why can't we be a family again?

FILM EDITING
- Chicago
- Gangs of New York
- The Hours
- LORT: The Two Towers
- The Pianist

FOREIGN LANGUAGE FILM
- El Crimen del Padre
- Amaro
- Hero
- The Man without a Past
- Nowhere in Africa
- Zus&Zo

MAKE UP
- Frida
- The Time Machine

MUSIC (SCORE)
- Catch me if you can
- Far From Heaven
- Frida
- The Hours
- Road To Perdition

MUSIC (SONG)
- Chicago
- 8 Mile
- Frida
- Gangs of New York
- The Wild Thornberrys

BEST PICTURE
- Chicago
- Gangs of New York
- The Hours
- LOTR: The Two Towers
- The Pianist

SHORT FILM ANIMATED
- The Cathedral
- The Chubbchubbs
- Das Rad
- Mike's New Car
- MR Head

SHORT FILM (LIVE ACTION)
- Fait d'hiver
- I'll wait for the next one. (J'attendrai le suivant.)
- Inja (Dog)
- Johnny Flynton
- This Charming Man

SOUND
- Chicago
- Gangs of New York
- LOTR: The Two Towers
- Road To Perdition
- Spider-Man

SOUND EDITING
- LOTR: The Two Towers
- Minority Report
- Road To Perdition

VISUAL EFFECTS
- LOTR: The Two Towers
- Spider-Man
- Star Wars Episode II Attack of the Clones

WRITING (ADAPTED SCREENPLAY)
- About a Boy
- Adaptation
- Chicago
- The Hours
- The Pianist

WRITING (ORIGINAL SCREENPLAY)
- Far From Heaven
- Gangs of New York
- My Big Fat Greek Wedding
- Talk To Her
- Y Tu mama también

De winnaars staan in het vet.

De Academy of Motion Picture Arts and Sciences heeft besloten om de editie van2004 te verschuiven naar zondag 29 februari. De nominaties worden volgend jaarop 20 januari bekend gemaakt.