THE RECRUIT

In The Recruit wordt nog maar eens de aloude plotconstructie gebruikt van de oude rot in het vak die het groentje 'the tricks of the trade' moet leren. De oude rot is in dit geval Walter Burke (rol van Al Pacino), een CIA-medewerker die instaat voor het recruteren van vers kanonnenvoer. Hij laat zijn oog vallen op een jonge kerel genaamd James Clayton, en die rol is (van typecasting gesproken) weggelegd voor de Ier Colin Farrell. Clayton is overdag een whiz kid bij het Massachusetts Institute of Technology en heeft 's nachts een bijbaantje als barman. Burke wandelt op een bepaald moment gewoon naar Clayton toe met de mededeling dat hij geknipt is voor de job van CIA-agent, en vraagt of hij niet geïnteresseerd is. Aanvankelijk wil de vis niet bijten, maar wanneer Burke suggereert dat hij meer weet over de verdwijning van Claytons vader, verandert het jong geweld van mening. Ooohhh, je gemoed zou er bijna van vollopen. Bijna.

Niet veel later zien we Clayton op trainingskamp op een 'ultrageheime' locatie bijgenaamd 'The Farm'. Daar krijgt hij opleiding in alles wat een geheim agent moet weten en kunnen om in leven te blijven. Allerlei gevechts- en wapentechnieken uiteraard (daarvoor zakken toch de angry young men naar zulke films af), maar ook subtielere dingen. Zoals psychologische kneepjes, ondervraagtechnieken en... het in een mum van tijd leren oppikken van wat vrouwelijk schoon in de lokale bar. Handig, toch? Het is op de 'Farm' dat Clayton kennis maakt met Layla Moore, gespeeld door Bridget Moynahan. Burke vertelt Clayton dat iemand van binnen de organisatie zopas één of andere supercode gestolen heeft, en dat Layla een belangrijke verdachte is in de hele affaire. Claytons taak zal erin bestaan met Layla aan te pappen en het fijne ervan te weten te komen. Maar, deze raad krijgt het groentje nog mee, pas op, want niets is wat het lijkt. Yeah right.

We zullen voor de verandering eens beginnen met het slechte nieuws over deze film. Fout nummer één. Als je de samenvatting in de paragrafen hierboven gelezen hebt, zou je vermoeden dat dit het soort film is dat je de hele tijd één ding wil doen geloven en je dan in de laatste minuten alsnog op het verkeerde been zet. Het heeft er trouwens alle schijn van dat dit ook de bedoeling was, alleen, dat lukt van geen kanten. Vergelijk het een beetje met het bekende tv-spelletje De Mol. Daarin werkt deze opzet prima omdat je het spel begint met pakweg 10 deelnemers en dat van nature voor de nodige verwarring zorgt waardoor je je moeilijk kan focussen op één bepaald persoon (die zich al dan niet verdacht voordoet). In deze film begin je maar met drie mogelijke 'mollen'. En dat maakt het er voor het publiek net dat ietsje te gemakkelijk op. Fout nummer twee, en nog erger eigenlijk dan nummer één: eens onthuld wordt wie er achter het hele spelletje zit (gelukkig gebeurt dat hier pas tegen het einde toe), ontpopt deze persoon zich plots als een alle-remmen-los psycho(o)t(e) die de onweerstaanbare drang voelt opkomen om zijn/haar hele leven te vertellen en haarfijn uit te leggen wat hij/zij precies heeft mispeuterd en waarom. Alsof we dat nog niet genoeg gezien hebben op het zilveren scherm. En hoe goed je de film tot dan toe ook vond, dat bezorgt de uiteindelijke indruk die je eraan overhoudt toch een ferme deuk. Zonde.

Want tot op dat moment viel The Recruit toch best wel te pruimen. Toegegeven, enig gevoel voor originaliteit was aan de scriptwriters duidelijk niet besteed, maar dat belet niet dat er behoorlijk wat grappige en spannende momenten in deze film zitten. Vooral het eerste deel (met de training onder andere) is onderhoudend te noemen en doet je afvragen hoe het er in de CIA echt aan toe gaat. Verwacht echter niet een accurate beschrijving te krijgen van de omstandigheden in zulke CIA-kampen, daarvoor komt het allemaal toch net dat beetje te veel opgeblonken over. Het feit dat het gegeven met een serieuze korrel zout moet genomen worden, maakt trouwens deel uit van de aantrekkingskracht van deze film. Zo'n beetje de James-Bondbenadering van het spionnenleven, als je er blijft bij stilstaan. Maar doe dat laatste vooral niet, erbij stilstaan, want dat is zowat de grootste fout die je kan maken als je naar dit soort films gaat. Het moet toch allemaal een beetje een jongensdroom blijven. Verstand op nul dus.

En het is net dat wat Roger Donaldson probeert de bewerkstelligen in zijn regie, dat je gewoon blijft meegaan in de actie. Het klinkt misschien raar, maar gegeven het script waarmee hij het moet rooien, is dat de beste strategie om een dergelijke film aan te pakken. Constant springt er een soort van samenzweerderssfeertje van het scherm, eentje dat je uitnodigt om te blijven kijken, zelfs al zit je bullshitmeter al lang in het rood. De acteerprestaties dragen in grote mate bij tot dit sfeertje, en met een acteur kaliber Al Pacino weet je eigenlijk op voorhand dat je dit kon verwachten. Pacino is al wat ouder natuurlijk, maar dat plaatst hem in de perfecte positie om dit soort rollen te spelen. Oud en ervaren, en nog steeds met de wil om wat te bereiken. Daarnaast staat dan Colin Farrell, die na zijn rollen in onder andere Hart's War en Minorty Report nu onderhand waarschijnlijk de vrouwen van zijn lijf moet slagen. Terwijl Pacino de bleke, cynische rol speelt, geeft Farrell een soort van energiek/menselijke trekje aan zijn personage dat in deze film perfect thuishoort. Niet dat we deze combinatie oude rot/groentje nog niet eerder zouden gezien hebben natuurlijk, maar hier klikt het gewoon.

Als puntje bij paaltje komt echter, geeft The Recruit nooit de indruk het niveau te kunnen halen waarop we na Thirteen Days stiekem hadden gehoopt. Maar dit is dan ook een totaal ander soort film. Eentje waarvan je geen diepgang mag verwachten, maar die in het rijtje van popcornfilms toch behoorlijk zijn mannetje zou moeten kunnen staan. Ons devies bij deze prent: ga voor de ontspanning, blijf voor de grote namen. Over en uit.