CIDADE DE DEUS

De vergelijking is niet mis: was Amores Perros de Mexicaanse Pulp Fiction, dan is Cidade de Deus de Braziliaanse GoodFellas, aldus het vakblad Sight and Sound medio januari. Wierrook die kan tellen, zeker als je uit het niets komt opdagen zoals regisseur Fernando Meirelles. Eigenlijk is de man architect van beroep, maar hij leerde het vak - zoals zovelen - als regisseur van tv-commercials. Voor zijn eerste echt grote film baseerde hij zich op de autobiografische roman van Paulo Lins, die in meer dan twee decennia verhaalt over the rise and fall van enkele drugsbendes in de sloppenwijken van Rio de Janeiro. Voor de verfilming van dat boek ging Meirelles aan de slag met meer dan honderd castleden, die hij zo van de straat had geplukt. Amateurs dus, en allemaal jonger dan twintig. Meer dan zes maanden werd er gefilmd. Ironisch genoeg kon dat niet gebeuren in de Cidade de Deus zelf, want zelfs in de aanwezigheid van God bleek het getto té gevaarlijk. Cast en crew moesten uitwijken naar veiligere sloppenwijken in de buurt van Rio.

We zijn 1960. De kerel die ons doorheen het verhaal loodst, heet Rocket. Elf jaar, maar gehard door het leven, droomt hij ervan om fotograaf te worden. Rocket heeft oog voor details en doet ons het leven in de slum uit de doeken. Zo is er het verhaal van 'the tender trio', een groepje gangsters die een overval op een bordeel beramen. Alles loopt echter mis en een van hen, Shaggy, wordt door de politie vermoord. Rocket vertelt ons ook het verhaal van de brutale gangster Li'l Ze, die in de jaren zeventig het drugsverkeer in Rio in handen heeft. Als op een gegeven moment zijn beste vriend Bené vermoord wordt, slaan bij Ze de stoppen door. Ondertussen wordt Rocket aangenomen bij een plaatselijke krant, en wordt hij in Cidade de Deus de correspondent te plaatse...

Zowel narratief als visueel is Cidade de Deus sprankelende en vernieuwende cinema. We zijn nog geen kwartier ver of we hebben een zinderende chicken run achter de kiezen en een openingsbeeld dat aan de ribben blijft plakken: een volwassen Rocket die, terwijl hij een kip achterna zit, zich plots ingesloten weet door enerzijds een bende en anderzijds de politie. De camera raast in ware Matrix-stijl langs hem heen, en op dat moment keren we terug de tijd in en begint Rocket zijn verhaal. Cidade de Deus zit volgestauwd met zulke flashbacks en flashforwards; de chronologie huppelt van hot naar her en verschillende verhaallijnen worden simultaan ontrolt. Visueel worden in deze film alle Hollywoodiaanse registers opengetrokken en we worden dan ook bekogeld met vertraagde en versnelde beelden, split screens, tussentitels, extreme camerastandpunten, shots met schoudercamera's, een hypersnelle montage - Meirelles gaat werkelijk all the way.

Het leven in de sloppen is geen pretje, dat laat deze film duidelijk zien, maar gelukkig zorgt de regisseur ervoor dat het geen oertreurige 130 minuten worden. Zoals eerder gezegd houdt zijn visuele flair de aandacht gaande, en inhoudelijk stopte hij heel wat leven en humor in de prent. Een verdienste tussen zoveel ellende. Geen wonder dus dat de film bíjna voor Brazilië naar de oscars mocht en dat hij prijzen won bij de BAFTA Awards, op het Cartagena Film festival, in Marrakech en Toronto. Op het Havana Film Festival was Cidade de Deus zelfs goed voor negen prijzen. Teveel eer? Ga kijken en overtuig u van het tegendeel.