THE RULES OF ATTRACTION

Roger Avary en Quentin Tarantino ontmoetten elkaar in de jaren tachtig toen ze beiden in dezelfde videowinkel cassettes op de schappen schoven. Hun vriendschap leidde tot een samenwerking aan onder meer Reservoir Dogs, True Romance en vooral Pulp Fiction. Daarna ging het bergaf met de carrière van QT en Roger Avary ging zijn eigen weg. Hoewel veel van zijn plannen en ideëen nooit van de grond kwamen, ontplooide de man zich vooral als gewaardeerd script-doctor. Het is leuk om te zien dat beide talenten weer op het voorplan treden. Tarantino is na zes jaar mission in action (Jackie Brown) naar verluidt weer helemaal terug met Kill Bill en Avary heeft zich blijkbaar kostelijk geamuseerd met The Rules of Attraction.

Zich amuseren, dat lijkt ook het modewoord op Camden College, een eliteschool waar meer gefeest wordt dan geleerd. We vallen pardoes binnen op de End of the World fuif, een groteske en decadente eindejaarsparty waar gezopen, gesnoven en geneukt wordt dat het een lieve lust is. Sean Bateman (James Van Der Beek) is een drugsdealertje die er zijn stuff aan eerstejaars kwijt wil, maar ook wil scoren bij de knappe Lauren (Shannyn Sossamon), het ex-liefje van bi-seksueel Paul (Ian Somerhalder), die op zijn beurt een oogje heeft op Sean. Lauren wil liefst maagd blijven tot haar vriendje Victor (Kip Pardue) terug is uit Europa. Maar, dronken en redelijk wanhopig, zien we al in de eerste minuten van de film hoe ze haar maagdelijkheid verliest.

De openingsscène op de End of the World party is eigenlijk het einde van de film, maar Roger Avary gebruikt de fuif op een ingenieuze manier om de belangrijkste personages aan het publiek voor te stellen. De camera zwalkt dronken doorheen het gewoel en pikt de personages, als bij toeval, hier en daar op om hun verhaal te vertellen. Eens we iedereen kennen, spoelt hij film en verhaal letterlijk en figuurlijk terug de tijd in en krijgen we te zien wat er allemaal aan het slotakkoord vooraf is gegaan. Het is slechts een van de vele visuele uitspattingen waar Avary zich totaal in laat gaan. Vaak werken die maniëristische krulletjes (versnelde beelden, split screen, omgekeerde scènes) goed in zijn prent (zoals een hilarische drie minuten durende scène waarin de Europa-trip van Skip in fastforward wordt samengevat) maar af en toe heb je ook de indruk dat Avary zich als een te enthousiast kind in een Ikea-ballenbak voelt.

Wie het wereldje van Bret Easton Ellis een beetje kent (twee van zijn boeken werden al verfilmd: Less Than Zero en American Psycho) weet dat de schrijver niet de meest happy man is die op deze aarde rondloopt. Zijn personages vertegenwoordigen alles wat slecht en donker is. Verborg psychopaat Patrick Bateman (de broer van Sean, die in deze Rules of Attraction even vermeld wordt) zich nog achter de fassade van het hippe Wall Street, dan windt zijn broer er geen doekjes om: hij is een emotionele vampier, die zich, de coke nog aan de neusvleugels klevend, bijvoorbeeld afvraagt wanneer hij voor het laatst nuchter geneukt heeft. Ook de andere personages lijken in hun eigen egoïstisch wereldje rond te lopen, hetzij hun mannelijk geslacht, hetzij een lijntje coke achterna lopend.

Die extreme decadentie maakt het natuurlijk erg moeilijk om emotioneel met de personages mee te leven. Het lijkt ons erg onwaarschijnlijk om ook maar een greintje medeleven op te brengen voor Sean, die een blauwtje loopt bij Lauren omdat hij de lakens deelde met een ander meisje, en als excuus 'I only slept with her because I'm in love with you!' uitschreeuwt. Die Lauren blijkt overigens nog een van de meest normale mensen op Camden College te zijn, hoewel ook zij er zo haar rare praktijken op nahoudt. Om haar seksuele lusten in bedwang te houden, kijkt zij voortdurend in een medische encyclopedie met de meest verschrikkelijke geslachtziektes. Het is, zoals zal blijken, niet het meest efficiënte anti-afrodisiacum aller tijden.

Opmerkelijk is dat Roger Avary Dawson's Creek acteur James Van der Beek de hoofdrol in zijn film gunde. We begrijpen best het ironische van zijn keuze: de doodbrave soapie in de rol van amorele drugsdealer is zó verkeerd dat het eigenlijk hip wordt, maar wij stoorden ons een ongeluk aan zijn constant op onweer staand smoelwerk. Van der Beek was best te pruimen op het kleine scherm, maar een karakteracteur zal de brave jongen nooit worden. Shannyn Sossamon zit nog het beste in haar rol als Lauren, maar de rest van de cast loopt verloren in een warwinkel van emoties die bij de toeschouwer meer ergernis dan empathie veroorzaken.

The Rules of Attraction is hooguit visueel een interessante film en een bewijs dat Roger Avary weet hoe hij met de beeldtaal van het medium film moet omspringen. Als portret van de Amerikaanse Generation X blijkt de film echter even oppervlakkig en banaal als de personages die erin rondlopen. Een paradoxale val, we weten het, maar ook wie gebakken lucht en leegte wil verkopen, moet dat op een interessante manier doen.