THE MATRIX RELOADED

Matrix 2 begint waar de ondertussen tot oppercult verheven Matrix 1 eindigt. U kunt dus maar beter op de hoogte zijn van wat er daarin gebeurd is, anders zijn de pakweg 7 euro die u voor Reloaded neertelt al bij voorbaat weggegooid geld. We maken het u alvast makkelijk en verfrissen nog even uw geheugen. Wat een weldenkend mens bij ons beschouwt als de echte wereld is niet meer dan een illusie. We zijn immers degradeerd tot slaven van The Machines, een ras van supercomputers dat de touwtjes nu strak in handen heeft en ons, mensen, enkel nuttig vindt als energiebron. We planten ons niet meer voort, maar worden de facto gekweekt. En het mooiste van al is dat we het zelf niet eens door hebben, er wordt ons immers ondertussen door The Matrix ons oude vertrouwde wereldje voorgespiegeld. Maar alle hoop is nog niet vervlogen. Een handvol vrijheidsstrijders onder leiding van een Mozesfiguur genaamd Morpheus (Laurence Fishburne) zet alles op alles om deze nachtmerrie te doorbreken. Morpheus heeft na lang zoeken met zijn kompanen (waaronder Trinity, een rol van Carrie-Anne Moss) ondertussen The One gevonden, een op het eerste gezicht doodnormale, wat spichtige jongeman, genaamd Neo (rol van Keanu Reeves). Deze nieuwbakken Jezus zou volgens een orakelvoorspelling de redding van de mensheid inluiden. Alleen, ironie o ironie, het heeft een hele film geduurd voor de arme stumper dat zelf doorhad. Maar goed, beter laat dan nooit, moet je maar denken. Time to get the party started!

Wat direct opvalt in deel 2 is dat de broertjes Wachowski een totaal andere toon hebben willen zetten. In with the new, out with the old. De hang naar wat nog 'echt' is, was zowat het dominante thema in deel 1. Dat liet echter zo'n filosofisch/sentimentele nasmaak achter, dat zelfs fanboys er in hun replieken op het internet niet over konden zwijgen. Dat zal ons geen tweede keer overkomen, moet het idee geweest zijn, want in die sentimentaliteit wordt hier vakkundig de botte bijl gezet. Geen halfslachtig gedoe meer met de rode pil en de blauwe pil, nee nee, met de grove borstel erdoor. Om effectief oorlogje te kunnen voeren heb je natuurlijk indrukwekkende strijders aan beide kanten nodig, het introduceren van een stuk of wat nieuwe personages kon dan ook moeilijk uitblijven. En daarbij hebben we dan nog niet eens de new and improved Agent Smith (rol van Hugo Weaving) in rekening gebracht. De grapjas heeft namelijk een fijn truukje overgehouden aan zijn finale confrontatie met Neo in deel 1: hij kan zichzelf nu schijnbaar eindeloos klonen en mag ook vrij bewegen - onafhankelijk van het mainframe - doorheen de Matrix. Zo kan hij zonder moeite doorgaan voor een one man army. Eat your heart out, Arnie. Ook George Lucas krijgt een fijne sneer in zijn richting, want waar de good guys zich in het Star Wars universum enkel vermeien met wat platonische liefde, geldt hier het devies 'no holds barred' en mogen Neo en Trinity elkaar aflikken dat het een lieve lust is. Zelfs Morpheus is niet van ijs, zo blijkt, want in de loop van Reloaded maken we kennis met één van zijn oude vlammen, genaamd Niobe (rol van Jada Pinkett). De slagroom op deze hete taart is echter de Italiaanse schone Monica Belluci. Zij speelt de rol van Persephone en zal een onmisbare schakel blijken in een ketting van ontmoetingen die onze 3 helden moeten doormaken om hun queeste te kunnen verder zetten.

De Matrix zou natuurlijk de Matrix niet zijn zonder de nodige mythen en sagen. Nieuwe regels moeten worden gezet, oude geüpgraded en de locaties waarbinnen alles zich afspeelt moeten haarfijn uit de doeken worden gedaan. Veel tijd wordt er in dit tweede deel dan ook besteed aan Zion. In deel 1 werd al verklapt dat er ergens goed verborgen nog een laatste bolwerk was van vrije (lees: niet in de Matrix ingeplugde) mensen. In tegenstelling tot de bijbelse overlevering is Zion hier geen goddellijke berg, maar eerder een hol diep onder de aardkorst. Faith, it seems, is not without a sense of irony. En dan moet het slechte nieuws nog komen; The Machines zijn immers op het spoor gekomen van Zion en zijn precieze locatie. Zonder pardon sturen ze een leger van octopusachtige drones op pad met als enige missie 'search and destroy'. Terwijl die laatste druk aan het boren zijn, krijgen wij sfeerbeelden van Zion. Indrukwekkende machines en grotten met kaarsverlichting geven een spookachtige sfeertje dat ons nog het meest deed denken aan dat in de reuzengrote kathedralen op een snoepreisje door Noord-Italië. Wanneer Morpheus het nieuws van het dreigende einde declameert tot de bevolking van Zion, swingt de weegschaal van emoties echter de andere kant uit. Tja, wat zou u doen als het einde van de wereld nabij is? Juist ja, fuiven! Zelfs onze drie helden laten zich niet onbetuigd en geven zich mee over aan orgieën van decadentie. Neem dit echter niet te letterlijk, bij een film als deze is het laatste wat de makers willen natuurlijk een NC-17 rating. Iemand moet toch opdraaien voor de 300 miljoen dollar die delen 2 en 3 nu al gekost hebben, niet?

Buiten het feit dat het qua verhaal verder wel snor zit, kunnen we moeilijk meer verklappen. Spoilers, he, u kent dat. Er moet ons hier echter toch ook een puntje van kritiek van het hart. Dit wordt al duidelijk bij de eerste fight sequence (ja ja, Agent Smith is back), en blijft aanwezig tot het einde toe. Het gaat 'm over de gebruikte technologie, in de eerste film 'bullet time' gedoopt en alom geloofd. Perfectionisten als de Wachowski's zijn, konden ze het natuurlijk moeilijk verkroppen dat hun geesteskind zo eenvoudig werd nagebootst in snertfilms als Swordfish en - godbetert - Scary Movie. Ze moesten en zouden de techniek zodanig perfectioneren dat niemand hen in korte tijd zou kunnen na-apen. En inderdaad, het ziet er allemaal oerend spectaculair en in your face uit. Bij elke nieuwe sequentie proberen ze de lat van de 3D-animatie nog wat hoger te leggen. De kogels vliegen in het rond, de wapens kletteren in full technicolor en de wonderbaarlijk gechoreografeerde kung fu-gevechten (fijn werk van grootmeester Yuen Wo Ping) doen je bijna zelf duizelen. Dat maakt echter wel dat het op den duur wat veel van het goede wordt. Tegen het tweede gedeelte van de film zit je met een zodanige overkill dat het op je gemoed begint te werken. We durven het bijna niet te zeggen, maar het werd zowaar vervelend. Zeker als je begint te beseffen dat die gevechten het verhaal geen meter verder helpen. Gelukkig krijgen we middenin nog een ferme kluif toegeworpen, in de vorm van een (14 minuten durende) achtervolging op en rond een autosnelweg.

Maar niet getreurd. Wat na de volle 138 minuten toch vooral bleef hangen was het geruststellende gevoel dat Reloaded erin geslaagd was te doen wat toch zo moeilijk blijkt in sequel-land: verder bouwen op de filosofie van deel 1 en niet louter more is better als motto te hanteren. Het was toch weer vijf maanden geleden (bij The Two Towers) dat we met die indruk de bioscoop mochten verlaten. Blij te zien ook dat de Wachowski's aan de verleiding hebben kunnen weerstaan om er louter een kung fu- en actiefeest van te maken om beter te scoren bij het jonge volkje. De film kreeg trouwens een R-rating mee in de VS en dat betekent sowieso toch dat Reloaded anders zal bekeken worden dan bijvoorbeeld het recente X-Men 2. Hier worden lange dialogen dan ook niet uit de weg gegaan en is het 'einde' toch alles behalve een no brainer te noemen. Gewaagd.

Oké, deel 1 is dus in perspectief gezet. In die opdracht zijn ze alvast geslaagd. Maar terzelfder tijd blijft toch het besef dat dit maar het middendeel is van een trilogie en dat deel 3 nog heel wat losse eindjes aan mekaar te knopen heeft. Zal de mythische matrixtheorie perfect ineen vallen of zitten de Wachowski's nu al aan het eind van hun Latijn? De tijd zal het ons leren. Ze hebben in ieder geval nog tot 5 november van dit jaar om de klus te klaren, want dan komt deel 3 wereldwijd in de zalen. De beeldjes zijn al geschoten, ze moeten enkel nog tot een formidabel geheel bijeengepuzzeld worden. To be continued, heet dat dan. Dan blijft er voor ons nog de netelige aangelegenheid van de eindscore. Want dit is toch een speciaal geval. Als we willen dat er in het vervolg nog gedurfde films gemaakt worden, films waarbij de visie van een paar personen zonder morren vanwege het productie- of distributiebedrijf wordt gesteund (momenteel genieten vooral de broertjes Wachowski, James Cameron en Peter Jackson deze status), dan kunnen we moeilijk anders dan films als The Matrix Reloaded de maximumscore geven. Enfin, met een half puntje aftrek dan, omdat zoiets als perfectie nu eenmaal niet van deze wereld is. Of wel?