TERMINATOR 3: RISE OF THE MACHINES

Tot enkele maanden geleden waren onze verwachtingen voor deze nieuwe Terminatorfilm behoorlijk lauw. T1 en T2 wisten door het maniakale oog voor detail van regisseur James Cameron de toeschouwers bij bosjes naar de cinemazalen te lokken en luidden een nieuw tijdperk in. Eentje waarin de suspens opgebouwd via de verhaallijn nu ook perfect kon ondersteund worden door de getoonde lijf-aan-lijf actie. De perfecte mengeling van CGI-toverkunsten en het klassieke stuntwerk. Arnold 'One Man Army' Schwarzenegger leeft sindsdien als God in Frankrijk en schopt het binnenkort misschien zelfs tot gouverneur in de States. Wie weet doet ie nog een gooi naar het presidentschap, Ronald Reagan achterna? Ook James Cameron deed dankzij zijn opgebouwde street cred na T2 gewoon zijn eigen ding, en boorde met Titanic de grootste goudader aan in de geschiedenis van de cinema. Die kan dus ook nog wel even verder. Elf lange jaren gingen sinds T2 voorbij en de fans bleven op hun honger zitten. Tot regisseur Jonathan Mostow (van o.a. U-571) zijn stoute schoenen aantrok en de handschoen opnam. Hij zou dat varkentje wel even wassen. Iedereen vol verwachting natuurlijk: zouden we dan toch, zoals de ondertitel doet vermoeden, de lang beloofde oorlog tussen de Machines en de mensheid te zien krijgen? De eerste beelden van de set lekten uit halverwege 2002, en waren, op zijn zachtst gezegd, niet om over naar huis te schrijven. Maar Mostow en zijn team bleven aan de weg timmeren en de finale trailer die de zalen bereikte smaakte al naar meer. De vraag bleef natuurlijk: was dit niet de zoveelste (cybernetische) aap met de gouden ring?

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: een meesterwerk van originaliteit is deze Rise of the Machines zeker niet geworden. Eigenlijk had Warner Bros deze film beter T2b kunnen dopen dan T3. Net als T2 is deze derde portie immers slechts een variatie op T1. Het draait nog steeds allemaal rond SkyNet. De ingenieurs van dit geheim defensiesysteem gaan op een bepaald moment één AI-stap te ver in de ontwikkeling van hun troetelkindje. SkyNet wordt op dat moment 'zelfbewust' en begint de wereldwijde tactische en nucleaire wapensystemen waar het toegang toe heeft op eigen houtje aan te sturen: Judgment Day. Hoezo, zult u zeggen, John Connor had toch in T2 net een achtervolging door een shapeshiftende Terminator achter de rug, om op het eind de ontwikkeling van SkyNet een halt toe te roepen en zo Judgment Day af te wenden? Inderdaad, maar dat stoort de scenaristen van T3 duidelijk niet. Blijkt dat Judgment Day - INSERT SPOILER HERE - en SkyNet dus een nieuwe poging krijgt. Dit is waar T3 de draad oppikt. De Machines sturen, verrassing verrassing, een nieuwsoortige Terminator (de T-X: sterker, lichter en o.a. voorzien van een plasmawapen) terug in de tijd met 22 namen van verzetslieden op haar moordlijstje. Met bovenaan nog steeds dezelfde capo di tutti capi: John Connor, toekomstige leider van de opstand tegen SkyNet en de Machines. Gelukkig sturen ook de rebellen uit de toekomst opnieuw een Terminator terug, zij het nog steeds eentje van het oude model: de T-101. Zo kan het spel dodelijk tikkertje uit de tweede film dus gewoon opnieuw beginnen. Benieuwd hoe het nu zal aflopen.

Niets nieuws onder de zon dus qua verhaallijn? Wel, ja en neen. De rode draad blijft de strijd tussen de twee Terminators. Gelukkig zijn regisseur Mostow en zijn screenwriters wel zo slim geweest de franchise niet klakkeloos verder zetten: hier en daar wordt er wat aan de premisse gesleuteld. Zo komen we onder andere te weten dat het precieze tijdstip van de vorige film en de moord op John Connors stiefouders geen toeval waren, maar een onmisbare schakel in het oorlogsplan van SkyNet. Ook de toon van de film is wat gewijzigd. Er zijn veel meer pogingen tot humor (sommige al meer geslaagd dan andere) aanwezig in de dialogen, waarschijnlijk in de hoop op die manier de behoorlijk lang uitgesponnen actie- (lees vernietig)scènes wat lichter verteerbaar te maken. En natuurlijk ook om te tonen dat het allemaal met een korreltje zout mag genomen worden; Mostow snapt ook wel dat hij aan het talent van voorganger Cameron niet kan tippen en is niet te beroerd om dit toe te geven. Nochtans hoeft hij zich nergens om te schamen, technisch zit het allemaal prima in elkaar. Zo komen de onvermijdelijke achtervolgingsscènes mooi uit de verf, hetgeen met een totaal budget van 170 miljoen dollar ook wel zou mogen natuurlijk. Geen voertuig is veilig voor het geweld van de Terminators: kraanwagens, besteltrucks, brandweerwagens, politieauto's, overvalwagens, peperdure Lexusen, lijkwagens en motoren van divers allooi worden stuk voor stuk vakkundig in de vernieling gereden. Zelfs lichte vliegtuigjes zijn niet veilig en helikopters kunnen ook best gebruikt worden als vliegende bom, zo blijkt. Het gaat allemaal zo snel dat je er nauwelijks erg in hebt.

Bij zo veel cinematografisch geweld zou je bijna vergeten dat er ook nog mensen van vlees en bloed voor de camera gestaan hebben. Hun personages krijgen echter maar weinig bewegingsruimte: de keren dat ze eens niet in, op, aan of achter bovengenoemde rijdende/vliegende projectielen zitten, zijn bijna op twee handen na te tellen. En dat heeft natuurlijk zijn consequenties. Er zijn eigenlijk maar twee personen waarbij je enige diepgang in de karaktertekening mag verwachten: John Connor (Nick Stahl) en Katherine Brewster (Claire Danes). Laatstgenoemde is trouwens een ex-liefje van Connor dat plots heel belangrijk geworden is in de overgang van de oude verhaallijn naar de nieuwe (een overgang die vreemd genoeg pas in het laatste half uur van de film echt goed op gang komt). Over naar de Terminators dan. Robots, pardon, cybernetische organismen hebben natuurlijk geen gevoelens en dat komt blond supermodel Kristanna Loken goed uit. Zij neemt de rol van de T-X voor haar rekening en hoeft maar een handvol lijnen tekst en welgeteld één mimiek te debiteren, een hele film lang. Moeilijk te beoordelen dus of dit haar doorbraakrol zal worden. Het zwaargewicht van de reeks blijft echter Ahneuld Schwarzenegger, en dat is in T3 niet anders. Hij mag dan beweren: 'I am an obsolete design', kosten noch moeite werden gespaard om zijn nog steeds indrukwekkende torso in volle glorie in beeld te brengen. Inclusief de nodige one-liners uiteraard, van een zodanig kaliber dat enkel hij ze geloofwaardig uit zijn strot krijgt. 't Zal wel aan zijn accent liggen, zeker? Hoe dan ook, Schwarzenegger is (en blijft?) de hoofdattractie van de Terminatorsaga. Zonder hem geen Terminator.

Verbazing haalt het dus finaal, al is het slechts met technische knock-out. T3 neemt een veelbelovende start, om zich dan halverwege de film vast te rijden in een zondvloed aan actiescènes die de verdere ontwikkeling naar de nieuwe verhaallijn toe behoorlijk in de weg staan. Maar eens Mostow en zijn team je de laatste tien minuten hebben geserveerd, ben je deze kritiek snel vergeten. De laatste woorden voor de aftiteling zijn veelbelovend: 'The battle has just begun'. T4 komt eraan.