THE CROW

Geen kraaienpootjes voor Brandon Lee

Foto: Miramax/Dimension Films Foto: Miramax/Dimension Films Foto: Paramount
Een Perzisch Edelman: Van morgen ijlt mijn tuinman, wit van schrik, mijn woning in: "Heer, Heer, één ogenblik! Ginds, in de rooshof, snoeide ik loot na loot. Toen keek ik achter mij. Daar stond de Dood. Ik schrok, en haastte mij langs de andere kant, maar zag nog juist de dreiging van zijn hand. Meester, uw paard, en laat mij spoorslags gaan. Voor de avond nog bereik ik Ispahaan!" Van middag (lang reeds was hij heen gespoed) heb ik in 't cederpark de Dood ontmoet. "Waarom," zo vraag ik, want hij wacht en zwijgt, "Hebt gij van morgen vroeg mijn knecht gedreigd?" Glimlachend antwoordt hij: "Geen dreiging was 't, waarvoor uw tuinman vlood. Ik was verrast, toen 'k 's morgens hier nog stil aan 't werk zag staan, die 'k 's avonds halen moest in Ispahaan."

Carolco Studios, Stage 4. 31 maart 1993, kort na middernacht. Brandon Lee maakt zich op voor de opnames van een flashbackscène waarin getoond zou worden hoe zijn personage, Eric Draven, in The Crow om het leven komt. Ook Michael Massee is van de partij. Hij kruipt in de huid van Funboy, een drugdealer die met een paar andere bendeleden inbreekt in het appartement van Eric en Shelly op Devil's Night, de avond vóór Halloween. Wanneer Eric zijn appartement binnenkomt en Funboy (die Shelly aan het verkrachten is) hem ziet, richt hij zijn pistool op Eric en schiet hem genadeloos neer. De scène was grondig gerepeteerd. Brandon Lee zou een winkelzakje dragen, met daarin een kleine explosieve lading om een schot te simuleren. Massee moest van op een afstand van zo'n 12 voet het schot lossen. Rekwisiteur Daniel Kuttner zorgde ervoor dat het wapen, nodig voor deze scène, geladen werd met losse flodders, maar hij vergat het pistool na te kijken op een eventuele obstructie. Toen de camera rolde leek alles volgens plan te verlopen. Het enige verschil met de repetities was dat Lee na te zijn neergeschoten, iets anders neerviel. Terwijl Lee met zijn arm teken doet dat er iets werkelijk iets mis is, gaan de opnames van de scène gewoon door. Na de 'Cut!' van regisseur Alex Proyas, blijft Lee roerloos op de grond liggen... Brandon Lee stierf een paar uur later in Wilmington Hospital.

De productie van de film werd onmiddellijk stopgezet. Iedereen die bij de film betrokken was, had tijd nodig om deze verschrikkelijke tragedie te kunnen verwerken. Ieder op zijn eigen manier. Bovendien hadden de filmmakers ook tijd nodig om na te denken over de toekomst van The Crow. Aangezien de opnames gestart waren op 1 februari (1993) - op Brandon Lee's 28ste verjaardag - hield dit in dat het overgrote deel van de scènes reeds ingeblikt was. Enkel bepaalde loftscènes die het leven van Eric en Shelly moesten visualiseren en een paar post- moord activiteiten van Eric zoals het opnieuw ervaren van zijn dood, het aanbrengen van witte make-up op zijn gezicht, het verbranden van de foto's van hem en Shelly en de ontmoeting met Sarah in de loft stonden nog op het programma. De vraag was nooit of het technisch mogelijk zou zijn de film af te maken, maar wel psychologisch. De initiële reactie van Alex Proyas was dat het afgelopen was. Er was niets over. The Crow was voorgoed verleden tijd. Tot de cast & crew rond de tafel ging zitten en het eens was dat Brandon's acteerwerk erop zat. Vrijwel alle scènes met hem waren opgenomen. En ze wisten dat hij er trots op was. Waarom de film dan niet afwerken? Ter nagedachtenis van Brandon Lee?

The Crow was in dat opzicht baanbrekend. Voor bepaalde scènes die nog niet met Brandon Lee gefilmd waren, werd een stand-in gebruikt die meestal getoond wordt in de schaduw. Voor zeven andere scènes werd de hulp in geroepen van Dream Quest en werd voor een digitale oplossing gekozen. Footage van Brandon in reeds eerder opgenomen scènes werd gebruikt in de scènes die nog op het programma stonden. Een fragment van een doorweekte Eric Draven (net uit de dood teruggekeerd) die verkleumd door een steegje loopt, werd gebruikt voor de entree die Draven maakt in zijn vroegere loft. Ook Eric's reflectie in de gebroken spiegel is een fragment uit zijn tocht door de steeg. The Crow werd een feit.

Het verhaal van The Crow gaat terug op de comics van James O'Barr met dezelfde naam. Donkere verhalen over liefde en rechtvaardigheid. O'Barr is een self-made artist die vanaf zijn vroege tienerjaren de knepen van het vak leerde door directe observatie. Zo bestudeerde hij beeldhouwwerken uit de Renaissance. Speciale aandacht ging uit naar de werken van Michelangelo, levende modellen en stillevens. O'Barr ging van start met The Crow in 1981 terwijl hij als marinier in Berlijn gestationeerd was. "I joined the Marines after someone very close to me was killed by a drunk driver. I just wanted to stop thinking about it and have some structure in my life. But, I was filled with such rage and frustration that I had to get it out before it destroyed me. One day, I just began drawing The Crow; it came pouring out." Maar O'Barr liet zich ook inspireren door een verhaal dat werkelijk alle verbeelding tart: een jong koppel dat vermoord werd voor verlovingsring van 30 dollar. Dit was voor O'Barr het uitgangspunt voor een verhaal over liefde die alles overstijgt; over een liefde die zo sterk is dat je als het ware kan weigeren te sterven en je ziel niet kan rusten tot alle onrechtvaardigheid rechtgezet is. Eric Draven kan uit zijn graf opstaan omdat sommige dingen nu eenmaal niet vergeven kunnen worden.

De verhaallijn in The Crow is onlosmakelijk verbonden met muziek. Zo werd het eerste exemplaar opgedragen aan Ian Curtis, de frontman van de punkgroep Joy Division. Curtis pleegde zelfmoord omdat hij niet langer kon leven met zijn steeds erger wordende aanvallen van epilepsie. O'Barr liet zich voor Eric Draven inspireren door Peter Murphy van Bauhaus en de manier waarop Eric beweegt, is gebaseerd op punkicoon Iggy Pop. Ook citaten van Robert Smith van The Cure en poëet Jim Caroll duiken her en der op.

The Crow trok in de eerste plaats de aandacht van een iets ouder publiek, +18 zeg maar. Het was ook een non-superhero -publiek. "I don't believe Eric is a hero. He can be absolutely cold-blooded and ruthless at times. When he goes into a room to get one person, everyone else in the room is probably going to die as well. I think what he's doing is terribly romantic, but I wouldn't call him a hero." zegt James O'Barr.

Het Hollywoodverhaal van The Crow begint wanneer het tweede exemplaar van The Crow klaar is en O'Barr benaderd wordt door een jonge regisseur die de rechten wil kopen op zijn creatie. Eén som voor alles. En het bedrag zag er in O'Barr's ogen wel goed uit. Zo goed dat hij verleid werd om op het aanbod in te gaan. Tot hij op aanraden van vrienden een agent raadpleegde die hem al vlug vertelde de rechten voorlopig niet te verkopen. De bal ging pas aan het rollen toen cyberpunk scenarist John Shirley wat later de twee eerste exemplaren van The Crow in handen kreeg en bij zichzelf dacht: "This should be a movie!" Shirley voelde zich ook nauw verbonden met The Crow omwille van de talrijke muzikale en literaire verwijzingen en gewoonweg het verhaal. Hij kon niet anders dan de comic aan zijn vriend, up and coming producer Jeff Most, laten zien. En Most begreep perfect Shirley's enthousiasme. Ook hij was meteen verkocht: "What really turned me on to the character was that he was not the typical, cookie-cutter hero. This is a guy who recites poetry and is motivated by an intense love and passion. He's a lot like Frankenstein's monster; he has this humanity balanced out by this ruthlessness and need for revenge. I knew I had to get it made." De drie kwamen samen en O'Barr werd al vlug overtuigd door het enthousiasme van Shirley en Most. Het zat wel goed deze keer, al moest hij het doen met minder geld dan hem de eerste keer was aangeboden. Toch kon dit niet opwegen tegen het goede gevoel dat O'Barr had. Hij mocht zijn copyright op The Crow behouden en het zag er naar uit dat de verfilming iets zou worden waar hij ook daadwerkelijk naar uitkeek, iets dat hij zou willen zien. Jeff Most's trektocht door Hollywood bleek niet onmiddellijk succesvol. De enige die The Crow naar waarde wist te schatten was independent producer Ed Pressman. Tegen december 1990 was de deal tussen Pressman en Most gesloten en was Shirley aangetrokken als scenarist. Ook Caldecot "Cotty" Chubb, Pressman's business partner, werd bij het project betrokken.

Heel wat maanden gingen voorbij en verschillende drafts passeerden de revue. Maart 1991 was het moment waarop er een versie van het scenario was dat goed genoeg was om Alex Proyas, Pressman's eerste keuze als regisseur, aan te trekken voor het project. Proyas had tot dan toe vooral zijn strepen verdiend als regisseur van verschillende vernieuwende videoclips voor groepen zoals INXS en zangers als Sting en Joe Jackson. Hij was ook het brein achter een aantal briljante reclamespots voor Coca Cola en Nike. Met ook een aantal films op zijn naam wachtte de in Egypte geboren Australiër op dat moment gewoon het juiste aanbod af. Hij koos zijn projecten zorgvuldig uit. Proyas, die wel eens van The Crow gehoord had, maar de comic nooit gelezen had, kwam aan boord. Later dat jaar volgden nog twee versies van het scenario. Twee scènes die ongewijzigd bleven doorheen alle bewerkingen van het verhaal waren deze in Gideon's pawnshop en Eric's bezoek aan de trippende Funboy en Darla. Ook scenarioschrijver David J. Schow kwam een handje helpen. Hij had vooral een speciale kijk op de slechteriken in de comic: "My initial feeling was that there were too many bad guys in the comic. We needed to single out the worst ones, differentiate them, and put them in some sort of hierarchy that we could follow as Eric tracked them down."

Maart 1992 betekende het echte startschot van The Crow. Het stevige script zou een zekerheid vormen voor een negative pick-up deal met Paramount Studios. De dag voor de start van de opnames kon uitgekozen worden, net als de acteurs en actrices. Verschillende zangers, zoals Charlie Sexton kwamen in aanmerking voor de rol van Eric Draven. Wat O'Barr vooral fascinerend vond aan Sexton waren zijn hoge jukbeenderen, wat perfect bij zijn beeld van Eric Draven paste. Toch was Brandon Lee de eerste keuze van de producers. Bij hem vonden ze de gewenste combinatie: hij was atletisch en tevens een geweldige acteur. Pressman was zo onder de indruk van Lee's talent als acteur dat hij een contract voor drie films met hem sloot. Brandon Lee zag The Crow als een kans om door te breken in Hollywood. Hij was zeer toegewijd aan de productie. Zo stond hij erop dat het verhaal in de film niet te veel zou afwijken van de comic. Hij wou ook overal bij betrokken worden. Hij voelde zich verantwoordelijk voor het uiteindelijke resultaat. Dit bracht vanzelfsprekend een nauwe samenwerking met regisseur Alex Proyas met zich mee. Naast Brandon Lee geven ook de andere acteurs en actrices het beste van zichzelf. Zo kroop Ernie Hudson in de huid van Officer Albrecht en gaf Rochelle Davis gestalte aan Sarah. De rol van Shelly werd vertolkt door Sofia Shinas, een actrice en zangeres die vooral gekend is in de theaterwereld. Net als voor Rochelle Davis was dit Sofia's eerste film. De bad guys zijn echt wel bad guys in The Crow. Michael Wincott was James O'Barr's keuze voor Top Dollar. Top Dollar's halfzus annex minnares Myca werd gespeeld door Bai Ling. Zij lijkt zich perfect te kunnen vinden in de rol. Sadistisch en meedogenloos. Misschien heeft het feit dat Ling vanaf haar veertiende soldaat was in het Chinees leger in Tibet er wel iets mee te maken. Daar word je hard van natuurlijk. Het onaantastbare team is pas volledig met Grange (Tony Todd), Top Dollar's partner in crime. En hij is sluw... Hij is degene die Sarah te pakken krijgt en de kraai neerschiet om Eric kwetsbaar te maken. De tweederangs criminelen zijn T-Bird (David Patrick Kelly), Skank (Angel David), Funboy (Michael Massee) en Tin-Tin (Lawrence Mason). En er is Gideon (Jon Polito) natuurlijk. Niet echt een crimineel, meer de eigenaar van van alles en nog wat in zijn pandjeshuis, met als meest in het oog springend het doosje met ringen. Ringen die stuk voor stuk verwoeste levens voorstellen. Het enige personage dat de transformatie slecht-goed lijkt te maken is Darla (Anna Thomson), de aan morfine verslaafde moeder van Sarah. Het is Eric die ingrijpt... "Mother is the name for God on the lips and hearts of all children." De woorden van Eric Draven zijn nog niet koud of ze staat al spiegeleitjes te bakken voor haar dochter. Godzijdank!

The Crow is één van die weinige films waar twee verschillende soundtracks van op de markt gebracht werden. En dan gaat het niet om dezelfde soundtrack met een andere cover. Nope! Er is de original motion picture score van Graeme Revell en een soundtrack, music from the original motion picture. Als er één soundtrack niet in uw collectie mag ontbreken, dan is het de score van The Crow wel. Graeme Revell is hier echt tot het uiterste gegaan met een score die qua schoonheid niet te overtreffen valt. De muziek raakt je in het diepste van je ziel. Wanneer je de muziek speelt, zie je de beelden zo voor je ogen; je hoort de dialogen in je hoofd. Subliem. Magistraal. Over deze score spreken, kan je niet doen zonder alle superlatieven uit de kast te halen. De soundtrack met muziek uit de film mag er ook zijn. Bands als The Cure, Nine Inch Nails, Rage Against the Machine, Rollins Band, Pantera, The Jesus and Mary Chain,... Niet echt lichte kost. Maar ze passen in de film... In het verhaal. Jammer dat Hangman's Joke's (Eric's band in de film) versie van 'It can't rain all the Time' niet op de soundtrack terug te vinden is. Een pleister op de wonde: het is Jane Siberry die het nummer brengt.

Begin dit jaar viel The Crow de eer te beurt om als special edition DVD te verschijnen. Nu, zonder alle extra's (commentaar, behind the scenes featurette, een interview met James O'Barr, enkele aanvullende scènes, toegevoegde bonusmontage, productie-ontwerp afbeeldingen en storyboards) zou de DVD ook een absolute must have geweest zijn. Wat op de DVD echt ontbreekt, is (naast de trailer) de documentaire die kort na de release van de film op televisie te zien was. Hierin werd uitgebreid uit de doeken gedaan hoe de film voltooid werd nadat Brandon Lee tijdens de opnames om het leven kwam.

"If the people we love are stolen from us, the way to have them live on is to never stop loving them. Buildings burn, people die, but real love is forever."

('De tuinman en de dood' door P.N. van Eyk)

Elke maand stoffen we bij Movie een filmklassieker af. Surf doorheen het archief om de vorige klassiekers te lezen.