Zorgwekkende vaststelling: er zijn dit jaar in Amerika tot nu toe minder mensen naar de bioscoop gegaan dan vorig jaar. Cijferkunstenaars hebben uitgeknobbeld dat vorig jaar rond deze tijd voor 6.13 miljard aan kaartjes verkocht werden; dit jaar is de teller blijven haperen op 5.92 miljard dollar. Kunnen we voor Europa nog het uitzonderlijk mooie weer als excuus voor het slabakkende bioscoopbezoek inroepen (hoewel: als het ergens koel is tijdens een hittegolf, dan wel in een aircofrisse cinemazaal), dan kan Amerika dat niet. Er is meer aan de hand. Sequels blijken geen zeker geldgewin meer. Sterren zijn niet langer per se publieksmagneten. Er wordt wat gemord over erg negatieve recensies. En de invloed van de word of mouth reclame lijkt toe te nemen. Sommige analysten durven een wel heel erg boude conclusie trekken: dat het niveau deze zomer gewoon te laag was.
Van een malaise kan men bij Disney niet spreken. Hun vijfde samenwerking met animatiestudio Pixar (na Toy Story 1 en 2, A Bug's Life en Monsters Inc.) stootte met een voorlopige recette van 330 miljoen dollar The Lion King van zijn troon als bestlopende tekenfilm ooit. Finding Nemo kwam al eind mei in de Amerikaanse zalen, opende met een weekendopbrengst van 70 miljoen en zou wekenlang ijzersterk aan de kop van de box-office blijven. Zo stoof de film na 20 dagen al door naar 200 miljoen en werd na 50 dagen de 300 miljoen dollar getopt. Een uitzonderlijk sterke prestatie, aangezien de meeste films na hun eerste week al gauw 40 à 50 procent van hun inkomsten verliezen. Alsof dat succes nog niet genoeg was, zeilde Pirates of the Caribbean: Curse of the Black Pearl, met dank aan Johnny Depp, naar een opbrengst van 275 miljoen dollar. De film was, gezien de reputatie van de piratenfilm en het loodzware budget, een bijna onverantwoorde gok, maar Disney en producent Jerry Bruckheimer kregen al snel hun gelijk. Analysten voorspellen dat Pirates wereldwijd 800 miljoen dollar in de schatkisten zal mogen proppen.
The Matrix Reloaded opende in feite nog in de lente, maar zou de zomer op kousenvoeten overleven. Het tweede deel in de erg gehypte trilogie schoot wel bijzonder snel uit de startblokken en had na vier dagen al 91 miljoen opgebracht. Na een weekje in release was het budget van 121 miljoen al terug verdiend. Easy money. The Matrix Reloaded klokte af op 279 miljoen dollar en wist in de top-5 van deze zomer daarmee zowel Bruce Almighty als X2 van zich af te schudden. Voor Universal bleek Jim Carrey een echte God. De prent moest het rechtstreeks opnemen tegen X2 en Matrix Reloaded, maar dat bleek ironisch genoeg eerder een zege dan een kwelling. Bruce Almigty bleek dé keuze van het publiek wanneer Matrix Reloaded uitverkocht was en hét alternatief voor de mensen die niet van zware actie hielden. Na 22 dagen had Jim Carrey al meer poen geschept dan met Liar Liar (81 miljoen). Eindbalans: 240 miljoen dollar. Goddelijk. X2 bleek een van de weinige sequels die het deze zomer echt goed deden, mede dankzij zijn vroege mei-release. Na drie dagen stond de mutantenteller al op 85 miljoen en die zou blijven tikken tot 215 miljoen dollar.
Waar winnaars zijn, zijn natuurlijk ook verliezers. Dé zomerflop van 2003 bleek Gigli te zijn, een film die Revolution Studios 54 miljoen kostte, maar amper 6 miljoen dollar opbracht en dat ondanks de aanwezigheid van topsterren Jennifer Lopez en Ben Affleck. Gigli werd nog voor zijn release neergesabeld door het Amerikaanse filmjournaille, dat de pen genadeloos in vitriool drenkte. De zomer van 2003 zou ook wel eens het einde kunnen inluiden van de traditionele animatiefilm. Nadat Disney de voorbije jaren geen potten kon breken met Atlantis en Treasure Planet, ging dit keer Dreamworks onderuit met Sinbad: Legend of the Seven Seas, een film nochtans met een behoorlijk entertainment gehalte, die echter nooit een publiek vond. Sinbad kostte het mannetje in de maan 60 miljoen, maar bracht slechts 26 miljoen dollar op. Pijnlijk.
En hoe verging het de grote blockbusters de afgelopen maanden? Positief rapport dus voor X2, The Matrix Reloaded, Pirates of the Caribbean en Finding Nemo. The League of Extraordinary Gentlemen werd maar matig onthaald door de critici en bracht een ontgoochelende 63.5 miljoen op, niet genoeg om het budget van 75 à 100 miljoen dollar (afhankelijk van de bron) terug te verdienen. LXG moet nu hopen op een sterke buitenlandse opbrengst. Maar wat nog erger is: Fox mag de idee om met de comic book adaptatie een nieuwe franchise te starten, nu al opbergen. Hulk wist wel zijn budget terug te verdienen, zij het maar nauwelijks: 131 miljoen opbrengst tegen een budget van 120 miljoen. Terminator 3 kostte een ongelooflijke 170 miljoen en zit voorlopig aan de 150 miljoen opbrengst. Charlie's Angels 2: Full Throttle bracht 89 miljoen dollar op. Geen nood: al deze films komen met de overzeese opbrengsten ruim uit de kosten, maar toch: dat ze floppen is een teken aan de wand.
Gerenommeerde box-office analysten gewagen van een vreemde filmzomer. Het publiek lijkt de overhypte films een beetje beu, en dat maakt Hollywood zenuwachtig. Niet moeilijk, aangezien op de planning van volgend jaar weer een hele rits grote films staan. Onder meer Dawn of the Dead, Scooby-Doo 2, Hellboy, Troy, Harry Potter and the Prisoner of Azkaban, Garfield, Spider-Man 2, Mad Max 2, Aliens Vs. Predator, The Incredibles, The Ring 2 en Fantastic Four staan dan tegen mekaar in het strijdperk. En ook dan gaat het weer keihard om de knikkers.