Van onze medewerker in Nederland
Speciale Programma's
Naast het reguliere programma is het
een traditie dat elk jaar een Europees
land in het zonnetje gezet wordt. Dit
jaar was het de beurt aan Italië. Een
retrospectief van het werk van Federico
Fellini stond op het programma met
films als 8 1/2, La Dolce Vita en La
Strada. Het epische Novecento van
Bernardo Bertolucci werd vertoond en
voor iedereen die nog niet helemaal
thuis was in de Italiaanse cinema was
er de vier uur durende documentaire Il
Mio Viaggio In Italia waarin Martin
Scorsese in zijn eigen woorden uitlegt
wat de Italiaanse cinema hem en vele
anderen in het verleden heeft geboden.
Zeer informatief en ogen openend. Als
klap op de vuurpijl werd aan regisseur
Ettore Scola een speciale
onderscheiding uitgereikt, maar
daarover straks meer.
Naast dit Italiaanse spektakel was het ook aan de kleine, zwijgende man uit Amerika, Charlie Chaplin, om het publiek weer eens ouderwets te vermaken. Naast vertoningen van klassiekers als The Great Dictator en Modern Times werd ook de documentaire Charlie: The Life and Art of Charles Chaplin geprojecteerd met zeer veel exclusief materiaal dat onlangs door de nazaten van Chaplin is vrijgegeven. Vooral de beelden van Charles Chaplin als liefhebbende huisvader sprongen daarbij bijzonder in het oog. In het Kurhaus in Scheveningen werd ook nog een presentatie gegeven van de nieuwe DVD-box met daarin tien werken van de goede man en ook de eerder vermelde documentaire. Een eerbetoon dus aan een man die ondanks al zijn tegenslagen toch uitgroeide tot een icoon van de Amerikaanse filmindustrie.
Literatuur en Film
Als thema voor de juryprijs - bestaande
uit onder anderen Peter van Bueren, Ate
de Jong en Ronald Giphart - was dit
jaar "literatuur en film" gekozen. Acht
films waren genomineerd voor de Film by
the Sea Award en een geldbedrag van
10,000 euro: Arimpara, I Capture The
Castle, Io Non Ho Paura, Lugares
Comunes, My House In Umbria, Son Frère,
Three Days Of Rain, maar uiteindelijk
maakte de jury op zaterdag 13 september
bekend dat de winnaar Mang Jing was van
de regisseur Li Yang. Juryvoorzitter
Ferdinandusse: "...elke gedachte aan
boek of literatuur wordt weggevaagd.
Mang Jing is in alle opzichten cinema
(...) een dramatisch geloofwaardige
film met de kracht van een
documentaire. Een film die - bijna
letterlijk - een nieuwe wereld opent
voor de filmkijker..." De prijs werd
uitgereikt door regisseur Stephen
Daldry (The Hours) en Li Yang bedankte
vooral de mensen in China die de
geheime productie mogelijk hadden
gemaakt.
Controverse
Eén van de meest interessante
evenementen tijdens het festival was
toen Bisschop Muskens van Breda een
vragensessie hield na het zien van de
film Conspiracy of Silence van
regiedebutant John Deery. De film
behandelt de vraag of het celibaat in
de Rooms-Katholieke kerk nog wel van
deze tijd is. Ook het nog altijd
gevoelige onderwerp homoseksualiteit
komt uitgebreid aan de orde in de film.
Theoloog en filmliefhebber Rolf Deen
leidde de discussie. Na afloop werd
bisschop Muskens allereerst gevraagd
wat hij van de problematiek in de film
vond. Met een kort en bondig "spannend"
gaf hij hierop antwoord. Het probleem
voor Muskens ligt vooral bij de top van
de kerk. Door krampachtig vast te
houden aan oude regels en tradities
komen steeds meer moderner denkende
kerkelijken in de problemen en deze
personen verlaten vervolgens de kerk.
Hij geeft de jongen in de film - die
beschuldigd wordt door het seminarie
van homoseksualiteit - groot gelijk als
hij kiest voor een leven met de vrouw
waarvan hij houdt. "Trouwen zou gewoon
moeten mogen en het celibaat zou een
keuze moeten zijn, niet een
verplichting," aldus de bisschop.
Conspiracy of Silence laat eens te meer
zien dat film een krachtig medium is om
problemen aan te kaarten die anderszins
moeilijk bespreekbaar zijn.
Lifetime Achievement Award
Een ander hoogtepunt voor het festival
was het uitreiken van een Lifetime
Achievement Award aan regisseur Ettore
Scola voor zijn gehele oeuvre. Het is
voor het eerst dat er op Film by the
Sea een dergelijke onderscheiding werd
uitgedeeld. Voor velen zal de naam
Scola niet zo heel erg veel betekenen,
maar deze van Italiaanse cineast is
toch al sinds 1964 actief als regisseur
en heeft in zijn carrière drie Césars,
twee Palm d'Ors en een Zilveren Beer
gewonnen. In het bijzijn van deze
maestro werd een compleet
gerestaureerde versie van zijn met een
César en een Golden Globe bekroonde Una
Giornata Particulare met Sophia Loren
en Marcello Mastroianni. Een prachtige
film over individuele problemen in een
wereld vol haat en fascisme. Na de film
hield hij een pleidooi over het nog
alom aanwezige gevaar van intolerantie
tegenover minderheden en beantwoordde
hij zo goed en zo kwaad als dat ging -
de tolk was niet helemaal in staat om
de subtiele antwoorden goed te vertalen
- vragen uit het publiek. Toen hij de
avond voor de uitreiking in Vlissingen
werd gevraagd naar commentaar op de
prijs zei hij: "Als je maar oud genoeg
wordt. Dan overkomt het je vanzelf."
Een koel antwoord van een regisseur die
zo prachtig emoties kan uitbeelden op
het zilveren scherm.
Afsluiting
Ook al ontbraken de grote kaskrakers op
het programma, toch heeft het festival
in totaal een slordige 31.500 bezoekers
binnengehaald, waarvan ongeveer 4.000
in Scheveningen. Absoluut een prestatie
waar de organisatie trots op mag zijn.
Het filmaanbod was behoorlijk breed met
prachtige uitschieters als Dirty Pretty
Things van Stephen Frears, My Life
Without Me van Isabel Coixet en Les
Triplettes de Belleville, een prachtige
animatiefilm van Sylvain Chomet waar
Disney nog heel erg veel van zou kunnen
leren. De Volkswagen Publieksprijs werd
dit jaar uitgereikt aan I Capture The
Castle van Tim Fywell.
Al met al was het een heel erg geslaagde week. Met een hele berg ervaringen rijker en een notieblok vol aantekeningen voor recensies werd het na vijf dagen film kijken toch maar weer tijd om op huis aan te gaan. Het enige wat nu nog rest is: op naar Rotterdam in januari!