Over de controverse
"Als maar genoeg mensen de film zien in de eerste weken na de release, geloof ik in het effect van mond-tot-mondreclame. Mensen gaan elkaar doorvertellen dat de film wel degelijk de moeite waard is. Ik weet ook dat het Bad Boys II-publiek in principe geen reden heeft om eerst naar Verder dan de Maan te komen en dan de andere films te zien. Maar ik ga niet akkoord met de stelling dat dit enkel een film is voor vrouwen van boven de veertig. Ook jongeren en kinderen zullen gefascineerd raken door mijn film. Het verwijt dat mijn film vol clichés zit, is een even groot cliché als de bewering dat er geen publiek bestaat voor een gevoelige film als Verder dan de Maan. Tot het tegendeel bewezen is, hoop ik dat de film gezien zal worden. Gisteren was ik nog in Kinepolis Leuven. Je kan er niet naast het promomateriaal van De Zaak Alzheimer kijken. Ik heb onmiddellijk Warner (de distributeur) gebeld om te zeggen dat ze in actie moeten schieten. Als Verder dan de Maan even hard gepromoot wordt als Alzheimer twijfel ik er niet aan dat hij even hard zal inslaan. Voorwaarde is natuurlijk dat de filmpausen de mensen niet doelbewust gaan weghouden. De manier waarop Patrick Duynslaegher van Knack uitgevaren is tegen Verder dan de Maan heeft de grens van het fatsoen ver overschreden. Let op, van mij moeten ze de film niet goed vinden. Ik kan leven met gefundeerde, goed geformuleerde kritiek. Het is de eerste keer dat ik zo openlijk wil reageren op filmcritici en eigenlijk wil ik niet eens reageren. Ze kunnen voor mij de boom in. Als ze niet de intelligentie hebben om verder te kijken dan hun neus lang is, hoeft het voor mij niet. Verder dan het woord "cliché" komen ze niet. Wat is een cliché? Wat is traditioneel? Zij schrijven hun recensies toch ook van links naar rechts."
Over de stijl en het tempo
"Het verhaal van Verder dan de Maan vroeg om deze stijl en snelheid. Ieder verhaal vraagt zijn eigen stijl. Als regisseur van het Peulengaleis ga ik op een totaal andere manier te werk. Gisteren nog heb ik een videoclip gedraaid voor Jo Lemaire, zo zot als een deur. Verder dan de Maan is een heel bewuste mengelmoes van stijlen die te maken hebben met het gevoel dat je als filmmaker wil overbrengen. In die zin gaat het natuurlijk een beetje in tegen de heersende stroming, van de andere kant vind ik het de moeite een verhaal te vertellen dat veel te maken heeft met een emotie die vandaag sterk leeft."
"Ik kan vergelijken met Hector, Koko Flanel en Daens en als ik twijfel aan de mogelijkheden van de film heeft dat meer te maken met het feit dat de filmindustrie heel voorzichtig en onzeker is. Instinctmatig voel ik dat ook bioscoopuitbaters twijfelen over welk project zal verkopen en welk zal floppen. Ook in Daens had niemand vertrouwen, maar dat kon toen geen kwaad omdat die film gemaakt is met een verlichte onbezonnenheid. Cinema was booming, de bezoekersaantallen lagen hoog. Dat beperkte het risico voor een groot stuk. Vandaag de dag slabakt de bioscoopindustrie. 2003 is tot nu toe geen goed cinemajaar. Het is niet meer zoals vroeger toen ik per definitie iemand was die het bioscoopjaar in zijn eentje kon goedmaken. Verder dan de Maan is geen film die je gaat kijken om je een avondje te ontspannen. Het is een film die blijft hangen als je de zaal verlaat. Als je drie jaar van je leven investeert in een project dan is het belangrijk dat de film ook een kans krijgt, dat de mensen weten dat de film bestaat."
Over de productie zelf
"Morgen ga ik naar München om een project te bespreken met Joachim Krol (de hoofdrolspeler uit Licht) waarvan de opnames in principe volgende zomer beginnen. Het scenario is klaar, de creatieve wil is groot en de details zijn zo goed als afgerond. Maar we moeten nog zien of de film er ooit komt. Zo ben ik al jaren aan de gang. In januari was ik in Parijs voor een ander groot project. Mijn telefoon staat nooit stil. De realiteit is ook dat de meeste Vlaamse producenten bijna niet meer aan film durven te beginnen. Erwin Provoost heeft nu Alzheimer gedaan. In de tijd was hij met mij begonnen aan Licht, hij is er niet mee doorgegaan. Zowel Dirk Impens, Nino Lombardi als Erwin Provoost hebben Verder dan de Maan in overweging genomen. Ik ben diegene die durfde doorgaan met het project. Zij niet. Als regisseur kan ik het mij veroorloven enkel een inhoudelijk standpunt in te nemen. Verder dan de Maan is gemaakt omdat het een van die projecten was waar ik ja tegen zei, dat ook budgettair rondgeraakt is. Het geld kwam van meerdere partners uit vier verschillende landen. Ik besef goed dat ik verwend geweest ben. Mijn eerste films vielen samen met de opkomst en de triomftocht van de megabioscopen. De bezoekersaantallen van Licht en nu ook Verder dan de Maan zullen steeds vergeleken worden met de cijfers uit die glorietijden. Licht had 120.000 bezoekers gehaald. Toch staat de film als flop te boek. Any Way the Wind Blows is een succes met 70.000 bezoekers..."
Over de casting
"Het is niet de eerste keer dat ik a-typisch cast. Toen ik Jan Decleir voorstelde als Daens vielen ze bij de BRT bijna van hun stoel en Johan Leysen als slechterik was ook not done. Hetzelfde geldt voor Huub Stapel. Hij heeft nog nooit een boer gespeeld. Tijdens de opnames heeft hij zich à la DeNiro laten gaan. Hij ziet er nu weer Windkracht 10-achtig uit. De baard in de film is een verlengstuk van zijn personage. Hij zorgt niet voor zijn varkens, waarom zou hij dan voor zichzelf zorgen en zich scheren? Voor de nonkels en tantes die in de film kleine rolletjes spelen - sommigen hebben niet eens een dialoog - heb ik acteurs en actrices met een grote reputatie gekozen. Anneke Blok en Annet Malherbe zijn grote namen. In het scenario stond een dikke priester en een zwemleraar. Door Roofthooft te casten en priester en Wim Opbrouck als zwemleraar heb ik exact het tegenovergestelde gedaan. En het heeft goed uitgepakt. Roofthooft is de meest vooruitstrevende pastoor die ooit te zien is geweest in een Vlaamse film en Opbrouck de minst vanzelfsprekende zwemleraar."
Over de mix van Nederlandse en Vlaamse acteurs
"Ik heb gekozen voor de meest logische oplossing. Het verhaal speelt zich af in Nederland en als de mama en de papa Nederlanders zijn, dan zijn logischerwijze ook de kindjes, de broers en de zusjes Nederlanders. Enkel de bijrollen zijn gemengd, maar ik heb niet het idee dat dat stoort. Het probleem over de mix tussen Nederlanders en Vlamingen is trouwens enkel in Vlaanderen en Nederland een punt. De Franstaligen zullen het niet eens horen."
Over werken met kinderen
"Het komt er op neer met kinderen een taal te spreken die ze verstaan. Volwassenen lezen het scenario en komen dan met de meest vergezochte vragen op de proppen. Kinderen lezen het scenario wel maar snappen niet altijd de draagwijdte van het verhaal. Ze spelen van moment tot moment. Het heeft geen zin met hen door te bomen over het filosofische karakter van de film. Voor iedere scène hebben ze een eigen referentiepunt. Ze willen weten hoe de scène in het verhaal past. Als je voor iedere take kan uitleggen waarom de volgende handeling plaats gaat hebben, volgt hun reactie spontaan." "Aan het begrip zelfmoord heeft een kind niets. Stap voor stap heb ik Neeltje (Caro, het 9-jarige hoofdpersonage uit de film) uitgelegd wat er met haar personage aan de hand is. Zij heeft allerlei vragen gesteld aan haar ouders en heeft nooit een antwoord gekregen. Ze moet zo veel. Ze moet leren zwemmen. Ze ziet al die andere kinderen die in het water springen. Zij wil wel zwemmen maar durft en kan niet. Het water begint haar te intrigeren. Ze zoekt de stilte op en misschien heeft ze onder water geen last meer van de vragen en de druk. Daarom springt ze. Het kan een zelfmoordpoging zijn, het kan ook een onbewuste noodkreet zijn naar haar ouders. Het kind wil niet dood zijn, het wil de vrijheid hebben om te kunnen leven. Caro wil niet geleid worden op een dood pad. Wanneer ze aan haar vader vraagt hoe ze moet leven, antwoordt hij "vraag het aan God". Maar God is voor haar een poppetje. Een mannetje aan een kruis. Vandaar ook het citaat "God is een amateur". Zo voel ik het ook aan. Die zin is cruciaal in de film. Hij maakt duidelijk hoe de vader denkt en handelt. De vader is een fanatiekeling die zijn verantwoordelijkheid afschuift op zijn God. Pas helemaal op het einde snapt hij dat God geen oplossing biedt, maar dat hij het zelf moet oplossen en zijn leven in handen moet nemen."
Over de karikaturale personages
"Tot op een zekere hoogte zijn de personages uit Verder dan de Maan inderdaad karikaturaal. Ik heb me laten inspireren door Amarcord van Federico Fellini, zowel voor het beeld als voor de figuren en de make-up. Het familiebeeld moest sterk overkomen en daardoor hangt er een mini-Italiaanse sfeer. Een beetje over the top, dat is waar. Meestal heb je in iedere familie één gekke figuur. In deze familie zijn ze allemaal gek."
Over de nieuwe wind in de Vlaamse film
"Er is geen nieuwe Vlaamse wind. De hele hype is gecreëerd door Knack. Het is niet omdat er Any Way the Wind Blows is, dat er meteen een nieuwe wind waait. Er is een nieuwe verdienstelijke film, dat is alles. De mensen blijven uiterst beleefd voor elkaar en sommige kreten worden als waarheid gezien als ze maar vaak genoeg herhaald worden. Vraag aan de mensen die de film gezien hebben wat ze er van vonden en je krijgt een gevoel van appreciatie. Een appreciatie die ik deel trouwens. Maar we mogen de realiteit niet uit het oog verliezen. De term 'nieuwe Vlaamse wind' herleidt ook een hele generatie filmmakers) tot nul, tot onder nul zelf. Het is alsof Rosie, Manneken Pis en Pauline en Paulette niet bestaan. Niets is het beste dat je nog waard kan zijn in Knack. De hype die zij creëren moet ten te allen prijs aanvaard worden en wie niet past binnen die nieuwe stroming is fout. Die pretentie ben ik kotsbeu. Er is een groot verschil tussen een mening formuleren en de pretentie hebben die mening als de enige waarheid te verkondingen. Op een bepaald moment is er gelukkig het gewone publiek."