LE TANGO DES RASHEVSKI

Joodse identiteitscrisissen

Foto: Samsa Film
Een begrafenis in het begin en op het einde van de film, bezinningen over leven en dood, het in vraag stellen van de joodse identiteit: het klinkt allemaal heel somber en te ernstig in deze feestelijke periode van het jaar. Le tango des Rashevski is echter een warme film geworden over de joodse familie Rashevski die na de dood van hun matriarch worden geconfronteerd met een hoop kleine en grote problemen.

De titel is een beetje misleidend. Wie zich verwacht aan een film vol zwoele dansscènes op de tonen van gepassioneerde muziek zal bedrogen uitkomen. De tango wordt maar een paar keer uitgevoerd, maar dan wel op de belangrijkste momenten in de film. En de dans is wel degelijk belangrijk in de familie Rashevski. De leuze van grootmoeder Rosa was immers: heb je problemen, dans dan de tango, een traditie die de familie nog altijd naleeft. Want problemen zijn er zeker.

Na de dood van Rosa worstelt zowat elk familielid met een heuse identiteitscrisis. Het eerste probleem dat zich stelt is de begrafenis; Rosa heeft haar afkeer voor religie nooit onder stoelen of banken gestoken, maar toch wil ze begraven worden in het joodse gedeelte van het kerkhof. De rest van de kleurrijke familie raakt het er nu maar niet over eens of de begrafenis nu volgens de orthodoxe traditie moet gebeuren of volgens de regels van het liberale jodendom. Naar aanleiding van deze kwestie begint elk familielid zijn leven en vooral zijn joodse identiteit (of het gebrek eraan).

De verwarring is het grootst bij de twee zonen. Het feit dat hun vader hen zoveel jaren geleden in de steek heeft gelaten, weegt nog altijd door. Die was immers na de Tweede Wereldoorlog naar Israel gevlucht, waar elke goede jood volgens hem zou moeten wonen. Zoon David heeft mede daardoor elke voeling met het jodendom verloren, maar begint zich af te vragen of hij daar wel goed aan gedaan heeft. Zijn broer Simon daarentegen heeft de joodse tradities wel in leven gehouden, maar komt in een zware depressie terecht. Hij is namelijk getrouwd met een niet-joodse en het feit dat zij door de rest van de familie nog steeds niet volledig aanvaard wordt, begint zijn tol te eisen.

De problemen van de kleinkinderen zijn zeker niet eenvoudiger. Simon's dochter Nina wil per se met een joodse man een gezin stichten, maar wordt halsoverkop verliefd op Antoine, een niet-jood. Om zijn liefde voor haar te betuigen, bekeert hij zich tot het jodendom, een proces waarbij de besnijdenis nog het gemakkelijkste probleem blijkt te zijn. En dan is er nog kleinzoon Ric die in Israel heeft gevochten, maar in zijn vaderland verliefd wordt op een moslimmeisje. Ook deze relatie verloopt niet van een leien dakje.

Het interessante van al deze problemen is dat de kwestie van de joodse identiteit langs verschillende kanten bekeken wordt. Het wordt al vrij snel duidelijk dat "de" jood gewoonweg niet bestaat, wat het samenleven van joden onderling er niet simpel op maakt. Een andere verdienste van de film is dat het probleem van racisme een zelfde behandeling krijgt. Niet alleen zijn de joden zelf hier het slachtoffer van - met als extreem voorbeeld de concentratiekampen, die het lot van de familie in grote mate mee heeft bepaald -, maar zij stellen zich ook racistisch op tegenover anderen, zoals bijvoorbeeld moslims.

Gelukkig is er dus nog altijd de tango. Maar de liefde is dus niet altijd een oplossing; de film laat zien dat er meer nodig is dan dat. Elke generatie moet in zijn relatie enorm veel tijd en energie steken en de meeste familieleden moeten op het einde van de film een moeilijke keuze maken. Een pasklare oplossing is er dus zeker niet.

Regisseur Sam Garbarski behandelt al deze problemen met de nodige humor. Op een gezapig ritme wisselt de film voortdurend van de perikelen van het ene familielid naar die van een ander. Zwaarmoedigheid wordt ook vermeden door het feit dat dit wel een bijzonder kleurrijke familie is, waar elk zijn eigen tics heeft. De cast acteert zeer behoorlijk, maar de stijl van filmen is zeer klassiek en de film twijfelt soms teveel tussen drama en komedie. Ondanks het interessante onderwerp is Le tango des Rashevski dus geen origineel meesterwerk geworden, maar eerder een leuk tussendoortje.

Titel: Le Tango des Rashevski
Genre: Romantiek
Speelduur: 1u30
Regie: Sam Garbarski
Acteurs: Hippolyte Girardot, Ludmila Mikael, Michel Jonasz, Daniel Mesguich, Natan Cogan