33STE INTERNATIONALE FILMFESTIVAL IN ROTTERDAM

800 films, van 1 minuut tot 6 uur

Uzak (Foto: International Film Festival Rotterdam) Anatomie de l'Enfer (Foto: International Film Festival Rotterdam) Foto: International Film Festival Rotterdam
Op 21 januari is het weer zover: dan gaat het 33ste Internationale Filmfestival in Rotterdam (IFFR) van start. Met een arsenaal van ruim 800 films uiteenlopend van 1 minuut tot 6 uur is er ook dit jaar weer veel te zien en te ontdekken. In diverse programma's, waarvan het hoofdprogramma, Hubert Bals Harvest en Filmmaker in Focus verreweg de belangrijkste zijn, worden we twaalf dagen lang bezig gehouden door festivaldirecteur Simon Field en zijn onderdanen. Hier alvast een korte vooruitblik op wat er allemaal te zien valt.

Van onze medewerker in Nederland

Het is uiteraard bijna onmogelijk om hier een groot uitgebreid verslag te geven van álles wat er op het programma staat, maar een idee geven van wat er allemaal te zien zal zijn voor het filmminnende publiek kan natuurlijk wel. Per programma geven we een korte beschrijving en een selectie uit de films die zeker de moeite waard zijn om te gaan bekijken.

Hoofdprogramma
De naam spreekt al voor zich en dit programma bevat zonder meer het grootste aantal films. De films die hier te zien zijn lopen uiteen van een documentaire over voetballer Johan Cruijffs tijd in het Catalaanse land (Johan Cruijff; en un Momento Dado), de wereldpremière van de nieuwe film van Franse regisseuse Catherine Breillat (Anatomie de l'Enfer), maar ook publieksfavorieten als Lost in Translation, Elephant en Zatôichi. Voor ieder wat wils dus.

Selectie: Lost in Translation (Sofia Coppola), Zatoichi (Kitano Takeshi), Gozu (Miike Takeshi), The School of Rock (Richard Linklater) en vele anderen.

Hubert Bals Fonds Harvest
Het Hubert Bals Fonds stelt al sinds 1988 geld beschikbaar aan filmmakers over de gehele wereld en dan in het bijzonder in ontwikkelingslanden. Ook dit jaar wordt er weer een selectie vertoond van de werken die uit dit project afkomstig zijn. Elk jaar levert dit weer mooiere films op van filmmakers die op andere festivals ook goed hun mannetje staan tussen de overvloed aan professionelere projecten. Een goed voorbeeld dit jaar is het over de hele wereld bejubelde Osama van Barmak Siddiq en het in Cannes bekroonde Uzak van regisseur Nuri Bilge Ceylan.

Selectie: Last Life in the Universe (Pen-ek Ratanaruang), Osama (Barmak Siddiq), Uzak (Nuri Bilge Ceylan), Ana y los Otros (Celina Murga).

Filmmaker in Focus
Drie regisseurs staan dit jaar in het zonnetje in dit onderdeel van het festival waarin het werk en de omgeving van filmmakers wordt belicht. Eerste in het rijtje is Raúl Ruiz, een Chileense regisseur die na de staatsgreep van het Pinochet regrime zijn land ontvluchtte en vervolgens als een soort nomade over de hele wereld zijn filmische vleugels uitspreidde. Op het festival is een selectie uit zijn inmiddels meer dan tachtig titels kennende oeuvre te bewonderen. Tevens zal de regisseur meedoen aan de What (is) Cinema-debatten die regelmatig gehouden worden tijdens het festival.

Tweede regisseur is Ken Jacobs, een regisseur die niet volgens de gevestigde normen films maakt. Zijn werk kenmerkt zich vaak door maatschappijkritiek en innovatieve beeldtechnieken. Zijn magnum opus Star Spangled to Death (vijftig in de maak en zes uur lang!) zal te zien zijn op het festival alsmede twee live-filmperformances waarin hij zijn Nervous System - een manier van filmvertonen met schaduw- en 3D effecten - voorlegt aan het publiek. Deze voorstellingen zijn vrijwel nooit in Europa te zien geweest.

Tunde Kelani, de derde regisseur, komt uit Nollywood, oftewel het florerende filmgebied Nigeria. Als men denkt dat er in ons filmklimaat steeds meer films gemaakt worden met de nieuwe DV-technologie, heeft nog niet gekeken naar Nigeria, want daar worden per jaar ongeveer 800 films gemaakt met een opbrengst van ongeveer vijftig miljoen euro per jaar. Kelani is echter een van de weinigen die zich druk maakt om de lage kwaliteit waarin deze films worden gemaakt en probeert betere films te produceren die weliswaar meer tijd in beslag nemen om te maken, maar ook internationaal meer erkenning genereren.

Korte films
Een groot onderdeel van het IFFR is het aanbod van kortfilms. Deze films zullen niet of nooit in reguliere cinema's te zien zijn (zelfs niet in arthouses), dus dit is de kans om dit soort verbijsterende vakwerkjes te gaan bezichtigen. Als je eens wat anders wil dan anderhalf of drie uur zitten voor een film, dan is een film van één minuut misschien een leuke afwisseling.

Homefront USA
De Verenigde Staten zijn overgenomen door een regime van mensen die het buitenland belangrijker vindt dan het binnenland, terwijl ze wel pretenderen dit binnenland te willen beschermen onder het predikaat Homefront Security. Veel filmmakers ageren begrijpelijk tegen deze ontwikkelingen in hun land en in het programma Homefront USA van het IFFR krijgen filmmakers de kans om hun visie op de staat waarin hun land verkeert tentoon te spreiden. Onder deze noemer worden vraagstukken als het schoolgeweld (waar wij vorige week in Nederland ook mee te maken kregen), behandeling van moslims in de VS sinds 11 september 2001, het regime Bush en de buitenlandse handelswijzen van de regering belicht.

Selectie: Elephant (Gus van Sant), Bright Leaves (Ross McElwee), Out of Status (Sanjna Singh, Pia Sawhney) en Unprecedented (Joan Sekler, Richard Ray Perez).

Dutch Perspective
Voor degenen die de afgelopen jaren misschien een aantal titels van Nederlandse bodem hebben gemist is er het programma Dutch Perspective met titels als Cloaca (Willem van de Sande Bakhuijzen), Van God Los (Pieter Kuijpers) en Grimm (Alex van Warmerdam). Ook de documentaire Hollands Licht van Pieter Rim-de Kroon zal de revue nog een keertje passeren.

VPRO Tiger Awards
Natuurlijk is een festival niet compleet zonder een competitie en ook dit jaar zijn er weer zestien films verkozen die meedingen in de race om de VPRO Tiger Awards. Drie winnaars zullen elk 10.000 euro krijgen en de betreffende films zullen door de VPRO op de Nederlandse televisie uitgezonden worden. Voor een detailleerde lijst van de films in competitie kunt u terecht op de website van het IFFR (www.filmfestivalrotterdam.com).

Gasten
Naast al de films die vertoond worden zijn er natuurlijk ook onnoemlijk veel gasten op het festival. 2500 mensen hebben een uitnodiging gekregen waaronder een 350-tal regisseurs. Van over de gehele wereld verwelkomt het festival regisseurs uit onder andere Japan, USA, Thailand, Iran, Frankrijk en China waaronder Takeshi Kitano, Pek-ek Ratanaruang, Kenta Fukasaku (de zoon van vorig jaar overleden Kinji Fukasaku), Catherine Breillat, Michael Winterbottom. Een aantal van hen zullen in zogenaamde In- Person interviews en de What (is) Cinema debatten hun opwachting maken. Deze debatten en interviews zijn gratis toegankelijk voor het publiek en een overzicht van wat, wanneer en waar zal in de dagelijkse festivalkrant worden vermeld.

Belgische films
Ook de Belgische film is goed vertegenwoordigd in het programma van het IFFR. Zo vinden we Aaltra van Bénoît Delépine en Gustave Kervern in de VPRO Tiger Awards competitie en zijn in het hoofdprogramma Homme Portant (Boris Lehman), Depuis q'Otar est Parti (Julie Bertucelli) en Le Monde Vivant (Eugène Green) terug te vinden. Daarnaast zijn er tien kortfilms geselecteerd voor de programmering en ook in het multimediale programma Exploding Cinema Power : Play zijn diverse projecten te bewonderen van Belgische bodem.

De komende anderhalve week valt er genoeg te doen in Rotterdam voor de filmfan en het zal net als de voorgaande jaren zeker weer druk worden. Het is dus belangrijk om voor de voorstellingen die men wil zien even kaarten te reserveren, maar nog leuker is het natuurlijk om op de bonnefooi naar Rotterdam te gaan en gewoon een dagje links en rechts films te kijken die je helemaal niet kent. Komt allen en laat u verbazen.

Het 33e International Film Festival Rotterdam loopt van 21 januari tot 1 februari 2004. Alle informatie via www.filmfestivalrotterdam.com