Alleen al die openingsscène van dat roze slipje, strak gespannen over het achterste van een 22-jarig meisje dat we later zullen leren kennen als Charlotte. Breekbaar en kwetsbaar ligt ze in bed, maar haar man heeft het veel te druk met zijn werk. Hij moet voor een fotosessie naar Fukuoka, waar hij een beroemde rockband mag fotograferen. Charlotte blijft eenzaam achter op haar kamer van het poepsjieke Park Hyatt hotel, 94 verdiepingen hoog. Ze is verloren, verloren in de metropolis Tokio en verloren in het leven. Ze heeft filosofie gestudeerd in Yale, jazeker, maar zoekt troost in cassettes vol zen-spreuken. Zie haar daar zitten: met opgetrokken benen op de vensterbank van haar hotelkamer, uitkijkend over een stad die nooit slaapt en eeuwig neonreclame door de nacht lijkt te spuwen. Twee jaar getrouwd en vol twijfels. Een verloren ziel.
Alleen al die blik in zijn ogen, waterig en moe. Het is de droeve blik van een 50-jarige man die we later zullen leren kennen als Bob. Mijmerend voor zich uit starend lurkt hij aan zijn grote sigaar en drinkt hij whiskey. Santori whiskey, wel te verstaan, want dat is de reden waarom hij in Tokio verzeild is geraakt: om er reclame te maken voor whiskey, met een Japanse regisseur die nauwelijks Engels spreekt. Bob zit altijd op dezelfde stoel van de dure lobby van het Park Hyatt hotel, 50 verdiepingen hoog. Ook hij is verloren, verloren in een stad en een cultuur die hij niet begrijpt en verloren in het leven. Hij was ooit een gevierd acteur in Hollywood, maar de tijd heeft zijn succes uitgehold en nu holt Bob achter de dollars van vetbetaalde reclamespots, terwijl hij stiekem droomt van grote rollen op toneel. Zie hem daar zitten: starend door de lobby, mijmerend aan vroeger. Vijfentwintig jaar getrouwd en vol twijfels. Een verloren ziel.
En zie wat Sofia Coppola met hen doet: ze zet ze samen in de lift van het hotel en laat hun blikken kruisen. Er is geen vonk, er is geen vuur, noch beginnen ze elkaar hevig te zoenen en de kleren van mekaars lichaam te rukken. Er is niets anders dan een blik van herkenning, een blik van begrip. Daarna is er de ontmoeting in de bar met het grote venster, de skyline van Tokio en de pianomuziek die alles anders maakt. En weer die blik. Na de zoveelste slapeloze jetlagnacht is er de derde ontmoeting en het gesprek dat alles anders maakt. Twee verloren zielen vinden elkaar in de nacht, ver weg van huis. Het lijkt wel een sprookje. Maar er is geen vonk, geen vuur. Ze trekken met mekaar op, lachen, maken plezier en zingen karaoke.
Het is verbijsterend hoe Sofia Coppola in deze tijden van mega-budgetten, mega-trilogieën en mega-effecten een verhaal durft te vertellen dat zo broos en teder is dat het nauwelijks in filmische taal te vatten lijkt. Lost in Translation is geen proza op pelicule, het is poëzie op pelicule. De stad is een metafoor, elke blik een symbool, elk gesprek een rijmschema. Bill Murray slaapwandelt door de nacht, maar houdt wonderbaarlijk een spiegel doorheen het filmscherm. Die melancholische blik, die weemoedige stem: ze verraden hoe moe hij is. Moe van een vrouw die hem midden in de nacht faxen stuurt over de kleur van hun nieuw tapijt, moe van zijn kinderen die niet willen eten, moe van een leven dat stilgevallen is. Scarlett Johansson zucht zich door de film. Dat roze slipje, die volle lippen: ze verraden hoe levenslustig ze is, klaar om de wereld te veroveren, maar geremd door een man die sterren op polaroid wil vereeuwigen.
Kijk: slaaploos delen ze het bed, zij aan zij, enkel hun tenen raken mekaar en als ware zielsverwanten spreken ze over liefde en leeftijd; huwelijk en kinderen. Wie verwacht dat de violen op de achtergrond aanzwellen terwijl ze zich tegen mekaar aanvleien, heeft het mis. Welzeker, er hangt erotiek in de lucht, maar het is de erotiek van de platonische liefde. Zelden hing er zoveel droefheid en weemoed over een film als over Lost In Translation en zelden was een eind zo triest. Want afscheid is inherent aan ontmoeting en dus zullen hun wegen ook weer scheiden. We zijn amper januari, maar Bob en Charlotte zitten nu al in het collectief filmgeheugen van 2004.