KITCHEN STORIES

Te voet van Noorwegen tot Congo

Foto: A-Film Foto: A-Film Foto: A-Film
'Een goed georganiseerde keuken is de garantie voor een gezond gezinsleven.' De uitspraak komt niet uit de mond van een conservatieve bisschop of een bruine politicus maar was de vaste overtuiging van Zweedse psychologen. In de jaren vijftig was de stelling de aanleiding tot een grootscheeps wetenschappelijk onderzoek naar het bewegingspatroon van de huisvrouw in de keuken.

Het resultaat werd hoogst origineel verwoord: ieder jaar legt de gemiddelde Scandinavische huisvrouw in haar keuken een afstand af van Noorwegen tot Congo. Door de keuken rationeler in te delen - de koelkast dichter bij het aanrecht, de oven twee meter naar rechts, de voorraadkasten boven elkaar in plaats van naast elkaar - schuifelde de huisvrouw nog maar tot Noord-Italië om haar echtgenoot zijn warme maaltijd voor te kunnen schotelen. Waar de wetenschap niet allemaal goed voor is.

En dat was pas het eerste deel van het wetenschappelijke project. Ook de gedragingen van de alleenstaande man in de keuken werden tot op het bot ontleed. Achttien Zweedse wetenschappers trokken daarvoor naar een Noors plattelandsdorp waar het hoogste gemiddelde aantal mannelijke vrijgezellen woont van heel het Scandinavische gebied. Het is allemaal echt gebeurd. Kitchen Stories opent met beelden van een lange stoet blinkende caravans op weg naar het dorpje. Het onderzoeksinstituut belooft een paard als beloning voor iedere vrijgezel die zich aanmeldt als vrijwilliger. De burgemeester is verguld van trots. Zijn boerenhol levert een significante bijdrage aan de wetenschap!

De wetenschappers nestelen zich als een tennisscheidsrechter met hun notaboekje op een hoge stoel in de hoek van de keuken. Iedere beweging van hun studieobject duiden ze aan met een potloodlijn in hun schrift. Gedurende de zes weken dat het onderzoek duurt, slapen de wetenschappers in een caravan in de voortuin.

De Noorse regisseur Bent Hamer focust op onderzoeker Folke die terechtkomt bij de al wat oudere en weinig meegaande Isak. Die heeft al spijt van zijn deelname nog voor het onderzoek moet beginnen. Met heerlijke pesterijtjes doet hij Folke de duivel aan. Heerlijk, vooral voor de kijker dan, niet voor Folke want ieder contact tussen observator en geobserveerde is absoluut verboden. Terwijl Isak ongegeneerd met zijn voeten rammelt moet Folke op zijn tong bijten. Hij mag zijn stoel niet verlaten, niet vloeken, schreeuwen, krabben of meppen. Hij mag enkel lijntjes trekken wanneer Isak zich sporadisch laat zien.

Isak - een bureaucraat met een missie - laat zich niet wegpesten. Tegen de regels in beginnen de twee door een stom toeval toch te praten. Wanneer de absurditeit van het hele onderzoek tot hen doordringt zijn ze klaar hun leven in een andere plooi te gooien. Verwacht daarbij geen tranen, aanzwellende violen of trompetgeschal. De personages ontwikkelen zich soepel; de opbouw van het verhaal is weldoordacht.

Kitchen Stories is als klein Kammerspiel een volbloed acteursfilm. De åctårs doen het fantastisch. Hun quasi surrealistische scènes en gesprekken zullen de film doen voortleven als cultfilm in het studentenmilieu. Maar de humor kan niet verhullen dat het kitscherige uitgangspunt te oppervlakkig is uitgewerkt is en dat de film naar het einde toe naar adem hapt.

Noorwegen is een blinde vlek op de filmlandkaart. Het zijn twee remakes van Noorse thrillers - Insomnia met Al Pacino en Nightwatch met Ewan McGregor - die ons er aan herinnerden dat er in Noorwegen ook wel eens een film gemaakt wordt. Zo af en toe waait er eens een verdwaalde Noorse film onze zalen binnen. Kitchen Stories is de eerste en waarschijnlijk ook de laatste van 2004. Het is een aardig, snoezig filmpje dat nieuwsgierig maakt naar Bent Hamers regiedebuut Eggs. Naar verluidt een tragikomisch verhaal over twee oudere broers, Moe en Far, die al hun hele leven samenwonen. Als kennismaking met droge Noorse humor kan u eerst naar de bioscoop en dan naar de betere videotheek bij u in de buurt.

Titel: Kitchen Stories
Genre: Drama
Speelduur: 1u32
Regie: Bent Hamer
Acteurs: Joachim Calmeyer, Tomas Norstrom, Bjorn Floberg, Reine Brynolfsson, Sverre Anker Ousdal, Leif Andree