MONA LISA SMILE

Katherine Watson (Julia Roberts) accepteert een docentenbaan op het prestigieuze Wellesley College. Het is 1953 en Watson is haar tijd ver vooruit met denkbeelden over vrouwenrechten die revolutionair genoemd kunnen worden en bij de vaste staf van de school in kwestie niet goed worden ontvangen. Wanneer ze door krijgt dat Wellesley College niet meer is dan een kweekschool voor de perfecte huisvrouw komt ze in actie en begint een persoonlijke kruistocht om de jonge studentes ervan te overtuigen dat het leven meer kan inhouden dan gekluisterd zijn aan het aanrecht met een kind op de arm.

Laten we maar met de deur in huis vallen: Mona Lisa Smile is een kopie van Peter Weirs Dead Poet's Society en een slechte kopie ook nog. Het enige verschil is dat het ditmaal gaat om vrouwen en niet om mannen. Maar waar Dead Poet's Society bijna alles goed deed, weet Mona Lisa Smile op veel vlakken de mist in te gaan. Beginnend met Julia Roberts, die helemaal niet op de juiste plaats is in deze rol. Ze heeft een uitstraling die niet in het tijdsbeeld valt van de vijftiger jaren, onder andere veroorzaakt door haar kleding en haarstijl. Ook al moet ze dan een rebel voorstellen, het werkt allemaal averechts. Volgend minpunt is het script, dat op verschillende plekken zo goedkoop geschreven is, dat het bijna pijn doet aan de ogen. De verhaallijn is bijna plagiaat te noemen.

Een goed voorbeeld van het verschil tussen Dead Poet's Society en Mona Lisa Smile is dat Robin Williams' personage advies geeft aan een hele klas en dat Weir de individuele verhalen eruit lichtte terwijl het personage van Roberts zich in het script al richt op enkele studentes en de anderen laat stikken. Dit maakt van Katherine Watson een slecht docente en dus een slecht geschreven personage. Laatste minpunt is de regie, die voor Mike Newell een laagtepunt betekent. Er is geen enkele bezieling te ontdekken in zijn werk en het lijkt alsof de actrices gewoon losgelaten werden op de set om hun ding te doen zonder dat de regisseur af en toe ingreep. Donnie Brasco gaf ons een aantal jaren geleden het idee dat Newell een persoon was om rekening mee te houden, maar helaas is niets minder waar.

Wat Mona Lisa Smile van de afgrond redt zijn de jonge actrices die nu toch eindelijk de teugels in Hollywood gaan overnemen van de oude garde. Kirsten Dunst is uitstekend als de arrogante en kortzichtige Betty Warren. Zij levert haar rol met genoeg overtuiging af om de tekortkomingen van het script te overstijgen. Ze is al jaren een actrice om rekening mee te houden en stelt hier dan ook niet teleur. Absolute ster van Mona Lisa Smile is Maggie Gyllenhaal als de vrijgevochten en eigenzinnige Giselle Levy. Gyllenhaal verbaasde in 2003 nog vriend en vijand met haar prachtige rol in Secretary en nu heeft ze verreweg de meest interessante rol te pakken in Mona Lisa Smile. Haar karakter is veel meer oprecht geschreven dan de hoofdpersoon en representeert een echte vrijgevochten geest, niet de afgezaagde rol van Roberts. Ook al wil de film je doen geloven dat het het gezeur van Roberts is dat Dunst over de streep trekt, in werkelijkheid is het Gyllenhaal die dit voor elkaar krijgt.

Gyllenhaal is zich in rap tempo aan het ontwikkelen tot een groots actrice en bewijst hier eens te meer dat ze de belofte voor 2004 is (naast Scarlett Johansson natuurlijk). De derde actrice van de vier studentes komt er helaas niet zo flatteus vanaf: Julia Stiles als de zelfverzekerde Joan Brandwyn. Zij heeft net iets te hoog gegrepen voor haar kunnen. Daarnaast moet ze ook nog eens opboksen tegen een niet bijster scherp geschreven personage. Haar rol voelt nooit compleet aan en weet naar het einde toe dan ook geen enkele emotionele belofte in te lossen (ze geeft aan het einde de kortzichtige Watson goed van leer). De vierde dame is Ginnifer Goodwin in haar rol als de naïeve en onzelfverzekerde Connie Baker. Ze is een verrassing en levert in haar rol een tedere portrettering van deze lieve meid. Na deze beschrijving hebben we dus vier karakters: arrogant, vrijgevochten, zelfverzekerd en naïef. Gezien het niveau van het script van Lawrence Konner en Mark Rosenthal (twee mannen nota bene!) is het geen grote verrassing dat hierbij ook geen enkele fantasie gebruikt is. In een bijrol levert Marcia Gay Harden een uitstekende prestatie af, die ze bij haar rollen in Mystic River en Pollock kan scharen.

Ondanks deze puike acteerprestaties zal Mona Lisa Smile maar weinig mensen kunnen boeien: Julia Roberts-adepten, verstokte romantici misschien, maar voor de rest van het bioscoop bezoekende publiek is deze film een absolute verspilling van tijd en geld. Huur Dead Poet's Society nog een keer, ga met z'n allen op de tafel staan en schreeuw uit: 'O Captain, my Captain.'