THE DREAMERS

Volgens velen had de inmiddels 64-jarige Italiaan zijn beste tijd wel gehad en misschien hebben ze gelijk. The Dreamers biedt niet heel erg veel nieuwe inzichten in de carrière van Bertolucci, maar lijkt eerder op een samenvatting van al het voorgaande. Maar het is een resumé die kan tellen. In The Dreamers ontkurkt de regisseur een vat vol erotiek, film en politiek. Hij neemt ons mee naar het Parijs van mei '68, aan de vooravond van de revolutie die de wereld zou veranderen. Onder de Eifeltoren woedt in het filmminnend studentenmilieu hevig protest wanneer Henri Langlois door de toenmalige minister van Cultuur André Malraux ontslagen wordt als directeur van de legendarische Cinémathèque Française. Dat protest zou er toe leiden dat het filmfestival van Cannes moest afgebroken worden en gaf een impuls aan de zogenaamde Nouvelle Vague in filmland, maar bleek later ook andere bevolkingsgroepen aan te steken en ontaardde van een culturele naar een maatschappelijke kwestie.

Eén van de protesterende filmfanaten is Matthew (Michael Pitt), een 19-jarige babyface uit San Diego die eigenlijk naar Parijs was verhuisd om Frans te leren, maar bijna 24 uur per dag in bioscopen kampeert, gefascineerd door de imaginaire werelden die zich op het witte doek ontrollen. Dat hij ondertussen in een zeer armtierig hotel moet logeren, kan hem niet echt deren. Tijdens een protestdemonstratie maakt hij kennis met Théo (Louis Garrel) en Isabelle (Eva Green), eveneens twee filmliefhebbers. Ze nodigen Matthew uit om te blijven logeren in het zeer ruim bemeten appartement van hun rijke ouders, een wat wereldvreemde dichter en een Engelse moeder. Omdat die toch op vakantie zijn, heeft het drietal het appartement voor zich alleen.

Terwijl in de Parijse straten de demonstraties steeds grimmigere vormen aannemen, gaat er binnen de muren van het labyrintische appartement voor de wat naïeve Matthew een hele nieuwe wereld open. Théo en Isabelle blijken een siamese tweeling te zijn, die bij hun geboorte van elkaar gescheiden zijn. Ze zijn letterlijk zo afhankelijk van mekaar dat ze samen slapen. Dat mag best dubbelzinnig geïnterpreteerd worden, want heel de film krijgt daardoor een incestueuze (en later homo-erotische) ondertoon. Broer en zus houden ook nogal van seksuele experimenten en al gauw geraakt Matthew betrokken in een wel heel vreemde ménage à trois. De expliciet seksuele spanning tussen het drietal wordt vaak aangestoken door hun passie voor film. Voortdurend spelen ze klassieke en beroemde scènes na (ze lopen bijvoorbeeld door het Louvre zoals in Jean-Luc Godards Bande á Part). Théo en Isabelle ondervragen mekaar ook vaak over allerlei filmweetjes. Wie het antwoord schuldig blijft, moet een opdracht aanvaarden. Op die manier zien we bijvoorbeeld hoe Théo moet masturberen voor een foto van Greta Garbo. De filmische verwijzingen die Bertolucci doorheen The Dreamers weeft gaan van City Lights tot Freaks; van Scarface tot Rebel Without a Caise en van Top Hat tot A Bout de Souffle. Erg leuk is ook de discussie tussen Théo, de Fransman, en Matthew, de Amerikaan, over wie nu het grappigst is: Chaplin of Keaton.

The Dreamers zou geen film van Bernardo Bertolucci zijn zonder de nodige controverse. De prent kreeg in Amerika een NC-17 rating wegens de vele naaktscènes. Zowel Michael Pitt (in een rol die eerst voor Jake Gyllenhaal was weggelegd), Louis Garrel als een hemelsmooie Eva Green gaan uitgebreid uit de kleren en enkele close-ups worden allerminst gecensureerd. Bertolucci gaat erg ver in de manier waarop hij enkele scènes in beeld brengt, maar is er dan ook de regisseur niet naar om compromissen te sluiten. Vulgair of hard wordt hij echter nooit; daarvoor is zijn film teveel in een wikkel van nostalgie en dromerigheid gewikkeld. Wie alleen naar The Dreamers gaat voor naakte lichamen, zal zich de helft van de film stierlijk vervelen. Veel meer is The Dreamers een poëtische vertelling over vrijheid, dromen, revolutie, film, politiek - en een tijd waarin je de indruk gehad moet hebben dat de hele wereld nog te veranderen viel. Alleen al om die mooie (en vergane) droom moet je deze film gezien hebben.