MONSTER

Aileen 'Lee' Wuornos werd in 1992 opgepakt voor de moord op zeven mannen en op 9 oktober 2002 terechtgesteld in Florida. Het leven van Aileen begon al niet zonder problemen. Haar vader hing zichzelf op in de gevangenis en haar moeder verliet haar twee kinderen toen het haar teveel werd. Geadopteerd door haar grootouders groeide Aileen op in Troy, Michigan, maar al op veertienjarige leeftijd geraakte ze zwanger. In januari 1971 schonk ze het leven aan een jongetje. Het werd ter adoptie aangeboden, wat Aileens afdaling in haar misère alleen maar bespoedigde. Ze liep weg van huis om uiteindelijk in de straatprostitutie terecht te komen. Het is deze voorgeschiedenis die voor debuterend regisseuse en schrijfster van Monster Patty Jenkins aanleiding was voor het maken van deze controversiële film.

In Monster maakt de kijker kennis met Aileen op een avond wanneer ze het niet meer ziet zitten. Ze loopt nietsvermoedend een homobar binnen en raakt aan de praat met ene Selby. Selby zit ook niet lekker in haar vel en zoekt gezelschap van een ander kaliber dan Aileen haar wenst te geven. Na verloop van tijd begint Aileen echter wel warm te lopen voor Selby en dit gaat zelfs zo ver dat ze zich zo aan haar vastklampt, dat ze haar beschouwt als persoonlijke reddingsboei. Samen gaan ze ervandoor (wederom vluchtend voor hun problemen), maar wanneer Aileen op een avond onheus door een klant wordt behandeld, wat resulteert in verkrachting en bijna moord, slaan de stoppen bij Aileen door en vermoordt ze de dader. Het gevoel van macht dat zij op dat moment voelt, is iets dat zij de rest van haar leven nog niet heeft gevoeld en dat werkt als een drug en dus ook verslavend. Met ongetwijfeld de beste bedoelingen voor haarzelf en Selby gaat ze ondanks elk beetje gezond verstand door met moorden...

Monster is een allesbehalve opbeurende film. Er valt weinig te lachen en de overwegend onsympathiek geportretteerde Aileen brengt daar ook al weinig verandering in. Aileen wordt gespeeld door Charlize Theron, een actrice die al een paar jaar flink aan de weg timmert, maar totnogtoe niet heel erg veel spectaculair acteerwerk heeft laten zien. Er waren hier en daar glimpen te bekennen van het potentieel dat zij in haar draagt, zoals in The Devil's Advocate, waar ze zowel Al Pacino als Keanu Reeves van het scherm speelde in een verder uitermate matige film. In Monster heeft ze de kans gekregen om haar volle potentieel tentoon te spreiden en dat doet ze dan ook glorieus. In navolging van Robert DeNiro in Raging Bull kwam ze veertien kilo aan voor deze rol (alhoewel dat niet altijd even overtuigend op het scherm overkomt) en onderging ze een metamorfose in haar gezicht die haar transformeerde van een mooie jongedame in een niet bepaald aantrekkelijke, getergde vrouw. Al deze inspanning werpt zijn vruchten af voor Theron, want haar acteren is intens, intrigerend en toch op een rare manier innemend. Ondanks dat Aileen een onsympathieke en veelal opvliegerige vrouw is, maakt Theron van Aileen een vrouw met een schokkend verleden die door het noodlot niet altijd haar handelingen zelf in de hand heeft. Achter de gitzwarte contactlenzen van Theron gaat veel meer schuil dan alleen maar het door de media gecreëerde monster dat geen berouw kent. Voor de rol van de lesbische vriendin tekende de getalenteerde Christina Ricci, die wederom vriend en vijand trakteert op een staaltje natuurlijk acteren zoals we dat helaas zelden zien bij jonge actrices. Selby komt uit een strikt gelovig gezin en daar is geen plaats voor een lesbische jonge vrouw, dus wanneer ze de vrijgevochten en tragische Aileen ontmoet, ziet zij de mogelijkheid om te ontvluchten aan het juk van het geloof van haar familie. De afdaling van Selby naar een morele laagte waarin ze zelfs Aileen aanmoedigt om te gaan moorden is op z'n minst schrijnend om te zien.

De echte Aileen Wuornos heeft altijd volgehouden dat ze haar slachtoffers altijd uit zelfverdediging heeft omgebracht, maar Jenkins heeft daar een andere visie op. Aileen is voor haar een vrouw die eindelijk macht proeft en daar gebruik van maakt met alle fatale gevolgen van dien. Het is vooral knap hoe Jenkins de scherpe scheidslijn weet te vinden tussen het neerzetten van een meedogenloze seriemoordenares en een getraumatiseerde vrouw. Zij laat het publiek zelf kiezen welke visie het wil aanhangen en laat zo wel het een en ander over voor gesprekken die na de voorstelling zeker gehouden zullen worden. Theron geeft ons tot in de laatste momenten van de film een prachtig conflict in de ogen van Wuornos tussen dat beetje hoop dat zij vond in haar liefde voor Selby en die ongelooflijke haat voor alles wat de samenleving haar heeft aangedaan. Monster is een prachtig debuut en zeker de prijzen waard die inmiddels al zijn uitgedeeld.