HIDALGO

Calvarieknol

Foto: Buena Vista Foto: Buena Vista Foto: Buena Vista
Zeggen en schrijven 1890. Hidalgo's uitgangspunt is een jaarlijkse 3000- mijlsrace per paard door de verzengende woestijnen van Saudi-Arabië, Irak, Jemen en Jordanië. Die groot uitgevallen zandbak wordt ginds naar verluidt aangeduid met het koosnaampje 'Ocean of Fire', en dat is nauwelijks overdreven. Weinig deelnemers halen nog maar het eind van de etappe naar de eerste waterput. Diegenen die meegaan tot de finish kennen pas echt de ware betekenis van de term uitgekookt. Maar, to the victor the spoils, wie als eerste de eindstreep bereikt, sleept wel de niet onaardige geldprijs van 100.000 dollar in de wacht. In die tijd had je daarmee ruimschoots je schaapjes op het droge. Je familie tot in het zevende knoopsgat trouwens ook. Met de complimenten van de lokale sjeik der sjeiks, Sheikh Riyadh (rol van Omar Sharif).

Enter Viggo Mortensen, alias Frank Hopkins. De film is losjes gebaseerd op het levensverhaal van deze Amerikaanse 'held', waarbij het bijwoord losjes niet hard genoeg kan benadrukt worden. Wat er ook van zij, de film gaat ervan uit dat Hopkins geboren is als halfbloed van een cowboyvader en een indianenmoeder. Op jonge leeftijd slaagt hij erin de mustang Hidalgo in het wild te vangen en vanaf dat moment zijn de twee onafscheidelijk. Na het bloedbad door de Amerikanen aangericht in de slag bij Wounded Knee, begint het echter bergaf te gaan met Hopkins. Hij slijt zijn dagen voortaan als circusact in de reizende Wild West Show van Buffalo Bill en geraakt aan de drank. Tot op de dag dat een zekere Aziz (rol van Adam Alexi-Malle) hem benadert en een uitnodiging bezorgt voor de woestijnrace door de Ocean of Fire. De excentrieke Arabier voegt er wel fijntjes aan toe dat in duizend jaar nog nooit een buitenlander aan de race heeft deelgenomen, laat staan op een halfbloed zoals Hidalgo. Reden genoeg voor Hopkins' collega's om samen te leggen en hem de startpremie voor te schieten. Wat volgt is zijn calvarietocht door de Arabische woestijn, doorspekt met avonturen die niet zouden misstaan in een gemiddelde Indiana Jonesfilm.

En daar wringt hem het schoentje. In plaats van wat meer te focussen op de race, wordt de continuïteit in de tweede helft van de film voortdurend verstoord door weinig ter zake doende faits divers. De bedoeling was waarschijnlijk hiermee de nobele inborst van onze zwijgzame cowboy wat meer in de verf te zetten, maar die poging verdrinkt grotendeels in het drijfzand van het ellenlange verhaal. 136 Minuten is toch wat veel van het goede, en sommige sequenties slepen zich zo traag over het scherm dat je achteraf zou zweren dat ie nog veel langer duurde.

Zo maken we kennis met de bevallige tomboy dochter van de sjeik, Jazira. Zij fungeert als zwakke plek van de anders zo almachtige sjeik. Een voorspelbaar doelwit dus, voor rovers en de boze neef van de sjeik die best ook wel wat van diens vetpotten wil meepikken. Hopkins to the rescue natuurlijk, no rest for the wicked. Voorzien van zijn trouwe Colt revolver (die je na een dertigtal salvo's nog niet moet herladen, wow), maakt hij korte metten met dit hopeloos geromantiseerde subplot. Zijn liefde voor Hidalgo is blijkbaar exclusief, moeten we gaan denken, want noch de avances van Jazira, noch die van de Engelse schone Lady Davenport kunnen hem bekoren. Gary Cooper en John Wayne kijken waarschijnlijk goedkeurend toe vanuit hun graf.

Als ook de geloofwaardigheid bij momenten schaamteloos uit het raam wordt gekieperd, worden deze minpunten nog meer problematisch. Zo blijft sjeik Riyadh met zijn ganse kamelenkaravaan moeiteloos de voortjakkerende ruiters voor tijdens de race. Zij volgen het kamelenpad, wordt ons wijsgemaakt, maar tegen dit tempo zou je haast zweren dat de rijke stinkerd over een teletijdmachine of iets dergelijks moet beschikken. Zijn mannen hebben zelfs nog tijd over om bij elk rustpunt rustig hun tentje op te zetten, valstrikken te zetten en waterputten te graven. Sterk. Ook de special effects doen de geloofwaardigheid meer kwaad dan goed. Industrial Light & Magic werd hiervoor ingezet, en dat was misschien wat veel van het goede. ILM ziet het altijd nogal groot, vandaar. Zo krijgt Hopkins af te rekenen met een zandstorm die er indrukwekkender uitziet dan de gemiddelde wereldbrand, een horde sprinkhanen die er bijna in slaagt het zonlicht te blokkeren en een koppel jachtluipaarden met een specifieke voorliefde voor paardenvlees. Allemaal heel leuk, maar je kan zo zien dat ze niet thuishoren in het decor van de rest van de film. Gelukkig is er af en toe wel plaats voor wat geslaagde comic relief. Vooral Hopkins' sidekick tegen wil en dank, Yusef, weet de show te stelen. Kurkdroge humor is zijn specialiteit, met juweeltjes als "You survived so far, Allah must have a more severe judgement waiting for you". Spijtig dat deze man niet wat meer schermtijd kreeg.

Hoofdrolspeler Viggo Mortensen heeft dit keer geen hobbits als tegenspelers nodig om groots te lijken. Als de eenzame ruiter komt hij best overtuigend over, maar veel tekst krijgt hij niet om uit te blinken. We hebben met andere woorden al sterkere rollen van hem gezien, zijn Frank Roberts in The Indian Runner om er maar één te noemen. Hier zit Mortensen iets te veel vast in de stereotiepe rol van de held met schuldgevoelens die zijn heil gaat zoeken in een andere cultuur. Na Tom Cruise in The Last Samurai, Kevin Costner in Open Range en in mindere mate Tommy Lee Jones in The Missing, is Hidalgo nu al de vierde film in evenveel maanden die gelijkaardige thema's probeert uit te spelen. De andere rollen in Hidalgo zijn nog minder uitgeschreven dan die van Mortensen, en dienen bijgevolg louter als pelliculevulsel, al slaagt Omar Sharif er wel in de film een etnisch knipoogje bij te brengen dat het geheel net dat beetje extra geeft.

Al bij al had Hidalgo, met een dergelijk uitgangspunt, dus best wat spannender en origineler mogen zijn. Een spectaculaire race als die door de Ocean of Fire louter gebruiken als achtergrond bij de spirituele (en bovendien verzonnen) tocht van een cowboy die op zoek is naar loutering, lijkt ons echt een gemiste kans. Beweren dat de film gebaseerd is op ware feiten, doet eens te meer inzien dat het gezonde verstand tegenwoordig ver te zoeken is over de grote plas.

Titel: Hidalgo
Genre: Actie
Speelduur: 2u16
Regie: Joe Johnston
Acteurs: Viggo Mortensen, Zuleikha Robinson, Omar Sharif, Louise Lombard, Adam Alexi-Malle