TROY

De Ilias van Homerus onverfilmbaar? Een beetje. Toegegeven, scenariotechnisch zit Troy wel goed. En dit ondanks het feit dat niet alleen een hoop Grieken en Trojanen sneuvelen, maar ook een stuk van het mythische karakter. Van de voorgeschiedenis geen spoor. Wel jammer, want dat siert net het verhaal. Dat Paris, prins van Troje (Orlando Bloom) in feite de bron 'van alle onheil' is, wordt al snel duidelijk. Het wordt in Troy gewoon iets simplistischer voorgesteld dan Homerus het eigenlijk bedoelde. Noem het een kwestie van 'pure lust, verlangen naar, houden van of verliefd zijn op', in feite begon het allemaal met het maken van keuzes. De gouden appel die in de handen van Paris terechtkwam, moest en zou hij uitreiken aan één van de drie Godinnen. Zij beloofden stuk voor stuk zijn keuze te belonen. Hera, de echtgenote van Zeus, beloofde hem macht indien hij haar uitkoos. Athena beloofde hem rijkdom. En Aphrodite, zij beloofde Paris de mooiste vrouw ter wereld. De jonge prins van Troje reikte de appel uit aan Aphrodite, die hem op haar beurt beloonde met Helena, koningin van Sparta (Diane Kruger).

In de film niets van dat al. Er wordt meteen werk gemaakt van het spectaculaire verzoeningsfeest tussen de Grieken en Trojanen, waarbij prinsen Hector (Eric Bana) en Paris van Troje gezellig aan tafel schuiven naast koning Menelaos van Sparta (Brendan Gleeson). Dat zijn echtgenote Helena gevallen is voor de charmes van de jonge Paris, blijkt al snel wanneer hij haar op haar kamer opzoekt, terwijl haar man zich tegoed doet aan drank en andere vrouwen. Het hek is helemaal van de dam wanneer de zonen van koning Priamus van Troje (Peter O'Toole) terugkeren naar Troje en Paris zijn oudere broer Hector vertelt dat hij Helena meegebracht heeft. Hun lot is bezegeld.

Wanneer koning Menelaos ontdekt dat zijn vrouw er vandoor is met de - op zijn zachtst gezegd - veel aantrekkelijkere Paris, is de Trojaanse oorlog een feit. De vernedering is te groot. De Griekse krachten worden gebundeld, de aanval op Troje ingezet. Menelaos wil zijn echtgenote terug (om haar daarna met veel bravoure de keel te kunnen oversnijden) en beroept zich op zijn broer Agamemnon, de machtige koning van de Mycene en Argos (Brian Cox). Hoewel hij alle Griekse krijgers oproept de krachten te bundelen tegen Troje, ter ere van zijn broer, houdt hij er zelf een heimelijk plan op na. In al zijn hebzucht ziet hij de kans schoon zijn macht en rijk uit te breiden met Troje om zo controle te krijgen over een uitgestrekt gebied langs de Egeïsche zee. Toch is de oorlog niet vanzelfsprekend. Geen enkel leger wist de muren van Troje ooit te slopen. Prins Hector (Eric Bana) is dé te kloppen man. En de enige die daartoe in staat lijkt is Achilles, de grootste krijger ooit (Brad Pitt).

Achilles is niet alleen een eerder arrogante rebel, er wordt ook gefluisterd dat hij onsterfelijk is. Zijn moeder Thetis (Julie Christie) dompelde hem - terwijl ze hem bij zijn hiel vasthield - in de Styx, de rivier die de onderwereld van Hades van de aarde scheidt. Hij werd opgeleid door de centaur Chiron. Odysseus, koning van Itheca en meteen ook de enige persoon naar wie Achilles luistert (Sean Bean) is de sleutelfiguur in de oorlog. Hij wist uit de profetie dat Troje niet kon ingenomen worden zonder Achilles. Thetis wist dat haar zoon bij Troje zou vallen en wanneer haar zoon haar opzoekt stelt ze hem voor de keuze: ofwel thuis blijven, kinderen en kleinkinderen krijgen die hem na zijn dood voor altijd zouden blijven herinneren (maar daar houdt het dan mee op) ofwel naar Troje trekken om er te sterven, met eeuwige roem tot gevolg. Een keuze maken lijkt voor Achilles nog nooit zo eenvoudig geweest.

Petersen, de Duitse cineast die ons eerder al The Perfect Storm en Das Boot voorschotelde, lijkt perfect geweten te hebben hoe hij dit grootscheeps internationaal en ambitieus project moest aanpakken. Eén van de centrale elementen was het decor dat bovendien de verschillende culturen moest representeren, en dat mag er zijn. Production designer Nigel Phelps haalde het onderste uit de kan om juiste tijdsgeest terug op te roepen, om de film een episch karakter mee te geven. Hij is hier absoluut in geslaagd. Meest in het oog springend is ongetwijfeld het paard van Troje, dat de Grieken (wanneer ze de wanhoop nabij zijn) in twaalf dagen bouwen met de houtresten van de verbrande schepen.

Het mag dan allemaal wel mooi ogen, een regisseur is niets met zijn decor zonder het talent van zijn acteurs en actrices. Zeggen dat Brad Pitt de pannen van het dak speelt, is net iets teveel van het goede. Het moet gezegd: hij heeft absoluut zijn zwak(ke) moment(en). Beetje last van 'overacting', onder meer wanneer koning Priamus hem opzoekt. Toch lijkt het dat niemand beter in de huid van Achilles kon kruipen dan hij. De rest van de cast, in het bijzonder Peter O'Toole, doet ook zijn werk. De dynamiek en chemistry zijn er. Meer moet dat niet zijn. En de spectaculaire shots en prachtige close-ups die Petersen uit zijn hoed weet te toveren, maken het geheel af.

Inspiratie, niet imitatie is hier het kernwoord. En het loont. De film, die loopt als een trein ondanks zijn 163 minuten, is een tijdloos maar complex verhaal over liefde en oorlog, over hebzucht en macht. Bovendien is de film prima gedoseerd. Als kijker word je meegesleept in de gevechtsscènes, maar krijg je ruimschoots de tijd om weer op adem te komen. Job well done, Wolfgang!