THE DAY AFTER TOMORROW

Anekdote: regisseur Roland Emmerich kreeg het idee voor The Day After Tomorrow al in 2000. Hij stond toen met Mel Gibson en Heath Ledger op de set voor The Patriot en maakte zich zorgen over het weer dat zou bepalen of hij die dag buitenopnames kon schieten of niet. De volgende jaren verdiepte Emmerich zich in The Coming Global Superstorm, een boek van Art Bell en Whitley Strieber. Emmerich mocht er dan oorspronkelijk wel van gedroomd hebben om zelf het weer te kunnen manipuleren om sneller films te draaien, hij geraakte door dat boek ook geïnteresseerd in de gevolgen die de globale opwarming van onze planeet kan hebben. Alle wetenschappers zijn het er over eens dat de gevolgen van het broeikaseffect nefast zijn, maar er ontspon zich wel een discussie over omvang en tijdstip. Wat zich in The Day After Tomorrow op enkele dagen tijd voltrekt, zal in werkelijkheid honderden of duizenden jaren in beslag nemen. Weinig kans dus dat we morgen in een nieuwe ijstijd wakker worden.

Paleoklimatoloog Jack Hall (Dennis Quaid) is al zijn hele leven door het weer gefascineerd geweest en onderzoekt in The Day After Tomorrow voor de National Oceanic and Atmospheric Administration het ontstaan van de ijstijden uit de prehistorie. Hij schrikt zich een ongeluk wanneer hij ontdekt dat beide poolkappen ten gevolge van het broeikaseffect aan een razendsnel tempo aan het smelten zijn. Op die manier zal de Golfstroom, die warm water naar de VS versast, stilvallen en zullen de gevolgen voor het klimaat niet te overzien zijn. Niemand neemt de theorie van Jack ernstig, zeker de Amerikaanse regering niet die economie belangrijker lijkt te vinden dan ecologie. Maar al gauw krijgt Jack gelijk en houdt een nieuwe ijstijd de wereld in zijn greep. In een indrukwekkend sneeuwlandschap gaat Jack op zoek naar zijn zoon Sam (Jake Gyllenhaal) die zich samen met zijn liefje Laura (Emmy Rossum) en enkele andere overlevenden schuil houden in de openbare bibliotheek van New York.

Uiteraard is dat verhaal slechts een schaamlapje voor de wervelstorm aan speciale effecten die op het publiek losgelaten worden. Om meer geld in die effecten te kunnen steken, werd zelfs Mel Gibson als hoofdacteur opgeofferd ten voordele van de goedkopere lookalike Dennis Quaid. De 125 miljoen dollar gingen dus haast integraal naar de indrukwekkende FX-shots van tornado's die tegen 400 km/u doorheen Californië razen, een vloedgolf van 110 meter hoog die New York overspoelt of hagelbollen van 2.5 kilogram die Tokio bekogelen. Vooral het eerste uur trekt Emmerich werkelijk alle registers open. De overstroming van The Big Apple is héél erg indrukwekkend. In het tweede uur neemt Emmerich qua effecten schijnbaar gas terug. Het natuurgeweld moet dan plaats ruimen voor minstens even mooie post-apocalyptische landschappen en vergezichten, waarin enkel het Vrijheidsbeeld in New York nog hoog boven de sneeuw uittorent. Dat Emmerich wel oog heeft voor fijne symboliek valt ook op tijdens de bibliotheekscène. Enkele overlevenden moeten een arsenaal aan boeken verbranden om niet van de kou om te komen en er ontspint zich zowaar een discussie over welke boeken geofferd mogen worden en welke niet.

The Day After Tomorrow is een zomerse blockbuster die gemaakt is om zoveel mogelijk geld binnen te halen: laat daar geen twijfel over bestaan. Maar Roland Emmerich is toch het soort regisseur die een boodschap in zijn film smokkelt. Subtiel of niet, het verdient enige lof dat hij met het vingertje zwaait tegen de manier waarop de mensheid de aarde aan het vernietigen is. Emmerich trekt daarbij nogal van leer tegen President Bush, zoals bekend geen voorstander van het Kyoto-akkoord dat de opwarming van de aarde moet inperken. Bovendien geeft hij ook Amerika's immigratiebeleid een ferme veeg uit de pan. Wanneer half bevroren Amerikanen aan de warmere Mexicaanse grens aankloppen, worden de poorten gesloten en zien we hoe de Amerikanen als illegale vluchtelingen toch proberen het land binnen te dringen. Pas wanneer de Amerikaanse regering Mexico alle schulden kwijt scheldt, krijgen ze opvang.

Het verhaal dat Roland Emmerich doorheen zijn rampenfilm weeft, is dun maar aanvaardbaar. De weerkundige prietpraat wordt zelfs voor de grootste weerleek duidelijk uitgelegd en de dramatische spanningsboog (Jack op zoek naar zijn zoon) is erg cliché maar gaat nooit op de zenuwen werken. Vooral Jake Gyllenhaal, Emmy Rossum en Ian Holm acteren erg sterk, iets wat van Dennis Quaid jammer genoeg niet gezegd kan worden. Dat hij als wetenschapper zijn gezin verwaarloosd heeft ten koste van zijn werk, oke, maar elke blik die hij richting camera werpt hoeft daarom nog niet zo overdreven pathetisch en getormenteerd te zijn. De hond die, o verrassing, samen met de protagonisten de ijstijd overleeft, acteert beter dan Quaid. Verder heeft Emmerich zijn film volgestouwd met alle mogelijke clichés uit het genre, maar voor één keer stoort dat niet. The Day After Tomorrow vliegt voorbij voor je er erg in hebt en verveelt geen seconde. Een prima zomerse blockbuster met zowaar een groen randje. Niks op tegen.