Koji Suzuki? Klinkt niet bekend in de oren, maar u kent 'm vast. Gemakshalve wordt Suzuki de Japanse Stephen King genoemd. In 1989 schreef hij als nobele onbekende een verhaaltje over een vervloekte videocassette. Het leverde Suzuki eeuwige roem en een rits aan sequels en remakes op. Er was de tv-serie Ringu: Kanzen-ban van Chisui Takigawa uit 1995, de filmversie van Hideo Nakata uit 1998 en alle afgeleide versies daarvan: Rasen (1998), Ringu: Saishuu-sho (1999), Ring Virus (1999), Ringu 0: Basudei (2000) en uiteindelijk de obligate Amerikaanse remake The Ring van muizenvanger Gore Verbinski. Even vreemd als het verhaal van de videotape is de urban legend waar Nakata nu zelf in is beland: op dit moment blikt hij The Ring 2 in, de Amerikaanse sequel. Nakata kreeg de job nadat videoclipfilmer Noam Murro met slaande deuren bij Dreamworks vertrok wegens creatieve meningsverschillen.
Nakata-watchers stellen zich de vraag hoe het verder moet met hun geliefde fetish-regisseur. Eén: hoe zal het klikken met de blonde Godin Naomi Watts? En twee: in hoeverre kan de regisseur zijn eigen, typisch Japanse stijl (traag, suggestief, statisch) binnensmokkelen in het Hollywoodiaanse cinemasysteem? Dat hij op het punt van het scenario toegevingen heeft moeten doen, staat als een paal boven water, want Dreamworks heeft al duidelijk laten verstaan dat dit geen remake is van Ringu 2, maar een sequel op The Ring. Het verschil lijkt subtiel, maar is het niet. Schrijver Ehren Kruger (Arlington Road) veranderde in de remake van de eerste Ring immers enkele cruciale elementen aan de mythos. Benieuwd wat dat zal opleveren. The Ring 2 wordt in november al in Amerika in de zalen verwacht; hier pas in maart 2005.
Maar niet alleen The Ring slaat een brug tussen Japan en Amerika. Eind dit jaar komt Dark Water van Walter Salles in de zalen. Jawel, de Amerikaanse remake van Honogurai mizu no soko kara uit 2002. Ook die prent werd door Koji Suzuki geschreven en door Hideo Nakata geregisseerd en is sinds kort op DVD te koop. Wie stilaan een Ring-indigestie heeft opgebouwd, wel eens ander werk van Suzuki en Nakata wil zien en zich bovendien op Salles' remake (met Jennifer Connelly) wil voorbereiden, kan nu dus rustig de DVD in zijn speler schuiven. Weinig kans immers dat Salles zijn versie op dezelfde sombere noot als Nakata zal laten eindigen. Want troosteloosheid en somberheid is troef in Honogurai mizu no soko kara. Van de eerste tot de laatste beelden regent het in de film. En wordt de hoofdpersoon geplaagd door een schijnbaar onoverwinbare demon.
In Dark Water (we gebruiken gemakshalve maar de Amerikaanse naam) keert Nakata terug naar één van zijn favoriete thema's: dat van de alleenstaande moeder. In dit geval heeft Yoshimi net een scheiding achter de rug en probeert ze met haar 5-jarig dochtertje Ikuko een nieuw leven op te bouwen. Ze zoekt werk als corrector van boeken en is ook op zoek naar een eigen appartement. Dat blijkt niet simpel en een beetje wanhopig aanvaardt ze dan maar een flat in een lelijk en aftands gebouw waar een hoogbejaarde man voor conciërge speelt en een trage lift door de koker schuurt. Vanaf het moment dat Yoshimi het contract heeft getekend, worden de zaken er alleen maar erger op: een grote watervlek verspreidt zich over het plafond van haar slaapkamer en Ikuko vindt een mysterieus rood tasje. Dat tasje hoort blijkbaar toe aan Mitsuko, een klein meisje dat twee jaar geleden van de aardbodem verdween en in de bovenliggende flat woonde. Wanneer Yoshimi het meisje te pas en te onpas doorheen het flatgebouw ziet sluipen, weet ze dat er iets goed mis is. Verliest ze haar verstand? Is de geest van het meisje teruggekeerd? Is ze verstrikt geraakt in een Japanse variant op The Sixth Sense?
Wie de originele Ringu zag, weet hoe Nakata te werk gaat in zijn films: traag, behoedzaam en naar Westerse normen vrij afstandelijk. In Dark Water is dat niet anders. De eerste helft van de film gebeurt er zelfs hoegenaamd niets. Nakata moet het vooral hebben van de omineuze sfeer die hij oproept en de soundtrack van Ringu-veteraan Kenji Kawai en nieuwkomer Shikao Suga die onheilspellend en weinig subtiel de spannende momenten belegeidt. Het is duidelijk dat de regisseur zich focust op het onderliggende, psychologische thema: de verlatingsangst die zich van Ikuko meester maakt en in feite slechts een afspiegeling is van de angsten die Yoshimi zélf als kind heeft meegemaakt. Over de watersymboliek die werkelijk de hele film doordrenkt, zouden psycho-analysten boeken vol kunnen pennen.
Toen Dark Water, vooral via het festivalcircuit, voet aan wal zette in Europa, waren de meningen over de prent verdeeld. Voorstanders prezen Nakata opnieuw voor zijn ongeëvenaard gevoel voor sfeer en spanning, terwijl tegenstanders er de nadruk op legden dat Dark Water in feite slechts een flauw doordrukje van Ringu was. De waarheid ligt in het midden. Wie Dark Water kan uitkijken zonder rechtstaande haren of kippenvel, heeft een ijzeren gestel (en een gerust geweten). Maar anderzijds valt de regisseur vaak in herhaling en beginnen zijn knepen en trucen af en toe té doorzichtig te worden. Hoe dan ook staat ons in de toekomst een hele interessante paradox te wachten. Eén: hoe zal Walter Salles Dark Water veramerikaniseren? En twee: hoe zal Hideo Nakata The Ring 2 verjapaniseren? Het lijkt wel de wereld op z'n kop.