SPIDER-MAN 2

Het heeft een eeuwigheid geduurd voor comic-held Spider-Man de overstap naar het witte doek kon maken. Stan Lee liet hem al in 1962 voor het eerst opdraven in het vijftiende nummer van Amazing Fantasy, maar moest dus veertig jaar wachten voor zijn creatie ook echt tot leven kwam. Terwijl de DC-comics Batman en Superman de jaren tachtig beheersten, bleven alle Marvel-sterren op de reservebank zitten. Blade effende in 1998 het pad. Daarna kwamen de X-Men. Maar toen Spider-Man vorig jaar op het grote publiek losgelaten werd, overvleugelde hij ze allemáál. Spidey ving een recordbedrag van 114 miljoen dollar in zijn openingsweekend en zou in totaal 800 miljoen dollar opbrengen. Regisseur Sam Raimi wist dat hij een goudmijn in handen had. Een maand voor de première tekende hij al vol zelfvertrouwen een contract voor de sequel.

Dat vervolg ging vorige week in Amerika al in première en zorgde op zijn beurt voor een nieuw record. Na zes dagen in release had Spider-Man 2 al 180 miljoen dollar opgebracht. Verwacht wordt dat Spider-Man 2 de totale opbrengst van deel 1 met twee vingers in de neus zal kunnen toppen. Dat mag ook wel gezien het mega-budget. Sony pompte maar liefst 210 miljoen dollar in de prent. Ter vergelijking: met dat bedrag had Steven Spielberg 17 keer Jaws kunnen filmen en zou John McTiernan 7 Die Hard-films kunnen maken. Volgens bepaalde bronnen ging 54 miljoen dollar van dat budget naar de speciale effecten: dat is bijna zoveel als het totale eerste deel van The Matrix kostte. Tobey Maguire ving 17 miljoen dollar om zich opnieuw in het blauw-rode maillot te hijsen. Het scheelde overigens geen haar of hij had die eer aan lookalike Jake Gyllenhaal moeten laten. Toen de opnames in februari 2003 van start moesten gaan, sukkelde Maguire immers met rugklachten. Gyllenhaal werd gecontacteerd, maar na twee maanden uitstel bleek het toch Maguire te zijn die achter het Spidey-masker schuil ging.

Dat Spider-Man 2 wel degelijk een comic-verfilming is, blijkt al tijdens de openingcredits. Terwijl de namen van cast en crew over het scherm rollen, krijgen we het verhaal van deel 1 nog eens in comic-stijl samengevat. Een leuke gimmick van artiest Alex Ross en een mooie inleiding tot dit tweede deel. Daarin blijkt hoe lastig Peter Parker het heeft met zijn status van superheld. Terwijl hij tegen wil en dank de veiligheid van New York probeert te waarborgen, gaat het hem in zijn privé-leven niet goed af. Om haar van verder onheil te vrijwaren, wil Parker zijn liefde aan de knappe Mary Jane maar niet verklaren, zodat zij verder gaat met een ander leven. Terwijl ze hoge ogen gooit met haar toneelcarrière staat MJ op punt te trouwen met John Jameson. Parker heeft ook zijn job als pizzakoerier verloren en ziet hoe zijn tante May nog steeds treurt om het overlijden van haar man.

Wanneer ook nog eens blijkt dat zijn superkrachten hem af en toe in de steek laten, besluit Parker om zijn Spider-Man pakje letterlijk en figuurlijk bij het afval te zetten en weer als een gewoon persoon door het leven te gaan. Parkers' cijfers aan de universiteit stijgen, maar net op het moment dat hij aan zijn nieuw leventje gewend geraakt, komt hij oog in oog te staan met een nieuwe nemesis. Door een mislukt experiment is de geniale dokter Otto Octavius immers veranderd in de kwaadaardige Dr. Octopus, een man met mechanische klauwen die door kernfusie alle macht wil grijpen. Hij wordt daarin geholpen door Parkers beste vriend Harry Osborn, die nog altijd wraak wil op Spider-Man omdat die verantwoordelijk is voor de dood van zijn vader, de beroemde wetenschapper Norman Osborn alias The Green Goblin.

Regisseur Sam Raimi had in het eerste deel al door dat een superheldenfilm staat of valt met de diepgang van de superheld. Peter Parker is er eentje tegen wil en dank en is dan ook in de eerste plaats mens en dan pas held. Hij heeft zijn krachten gekregen zonder het echt te willen en ziet zijn status van held dan ook eerder als een belemmering dan als een zegen. Veel liever dan achter misdadigers aanzwieren, zou hij zijn tijd op de schoolbanken van de Empire State University doorbrengen om wetenschappen te studeren of gaan kijken naar het toneelstuk waarin zijn jeugdliefde Mary Jane meespeelt. Raimi durft het aan om Parker als heel erg kwetsbaar weer te geven. Bij al dat superheldendom hoort bijvoorbeeld ook gewoon het naar de wasserij brengen van je superheldenpakje dat tot overmaat van ramp niet kleurbestendig blijkt.

Centraal in de Spider-Man saga staat Parkers liefde voor MJ. Zij krijgt in deze tweede film opmerkelijk veel schermtijd en we zien hoe ze probeert over haar onmogelijke liefde voor Parker heen te geraken door zich te verloven met astronaut John Jameson, de zoon van Parkers Daily Bugle-baas J. Jonah Jameson. Ook zijn relatie met Harry Osborne en tante May wordt verder uitgewerkt. Knap is dat elk van deze drie personages - MJ, Harry en May - in deze sequel met een stukje waarheid over Parker/Spider-Man geconfronteerd wordt. Het is vooral in die intermenselijke scènes dat zowel Tobey Maguire, Kirsten Dunst, James Franco als Rosemary Harris zich als fijne acteurs kunnen bewijzen. Vooral de interactie tussen Maguire en Dunst wérkt en de hele film zit je te hopen dat die twee eindelijk weer een koppel zullen vormen.

Allemaal goed en wel, maar hoe zit het met de slechterik? Prima, zo blijkt. The Green Goblin is dood en begraven (hoewel ook niet helmáál), dus is het deze keer de beurt aan Dr. Otto Octavius, een rol waar Sam Neill, Robert De Niro, Ed Harris en Christopher Walken volgens geruchten op aasden, maar die uiteindelijk naar Alfred Molina ging. Molina is een indy-actor die bij het grote publiek bekend werd als Diego Rivera in Frida. Hij maakt van Dr. Octavius een menselijk personage met goede bedoelingen dat zonder het zelf te willen slachtoffer wordt van zijn eigen experimenten. Zelfs wanneer hij in slechterik veranderd is, blijft hij een stukje waardigheid behouden en dat leidt tot een pakkende eindscène tussen hem en Spider-Man. Het is op die momenten dat de hand van medescenarist en Pulitzer Prize-winnaar Michael Chabon (Wonder Boys) duidelijk zichtbaar is. Hij inspireerde zich overigens op het vijftigste nummer van de Amazing Spider-Man reeks: Spider-Man No More.

Het lijkt er stilaan op dat we Spider-Man 2 Shakesperiaanse allures toeschrijven. Maar het is dan wel een portie Will met popcorn, want naast alle drama en tragedie, blijft Spider-Man 2 in de eerste plaats natuurlijk actie en spektakel van de bovenste plank. Sam Raimi kan dankzij het opgeschroefde budget met heel veel zwier en snelheid regisseren en er zitten enkele adembenemend spannende sequenties in de prent. In vergelijking met de originele Spider-Man slagen John Dykstra en zijn team er beter in Spider-Man op een natuurlijke manier te laten rondslingeren. Alles wat aan het eerste deel nog een beetje houterig overkwam, oogt nu uiterst vloeiend. Ook de mechanische tentakels van Doc Ock, die elk een eigen leven lijken te leiden, verdienen een extra vermelding. Opmerkelijk is ook dat cinematograaf Bill Pope van de partij was. Voor hem was dit zijn eerste post-Matrix job.

Vreemd genoeg lijkt het blockbusterseizoen 2004 er eentje te worden om in te kaderen. Na jaren van hersenloze rommel, blijkt Hollywood begrepen te hebben dat verhaal en spektakel best de handen in elkaar kunnen slaan. Troy en The Day After Tomorrow waren goed, Harry Potter en Shrek beter, maar Spider-Man is tot nu toe het beste van de commerciële filmzomer.