RADIO FAVELA

Belo Horizonte is de op twee na grootste stad van Brazilië. Het is de eerste Braziliaanse stad die als het ware op de tekentafel is ontstaan. Het heeft veel hoge gebouwen, brede straten en lanen en zorgvuldig ontworpen voorsteden. Belo Horizonte was bedoeld als stedelijk paradijs, maar gaat in werkelijkheid ten onder aan grootstedelijke problemen. Naast enkele wijken voor rijken en zelfstandigen telt de stad vooral favelas. Meer dan driehonderd zijn er al en ze breiden zich nog uit. Het leven in de sloppenwijken wordt bepaald door bendes, drugs en structurele werkloosheid en uitzichtloosheid. Brazilië is niet de hemel op aarde. De zon, het strand, het kleurrijke regenwoud, de lokale tradities, de mooie vrouwen en nog mooiere mannen uit de reisreportages bestaan. Ze bestaan echt, maar hebben niets te maken met het leven van een jonge werkloze Braziliaan. Ook de bewering dat in Brazilië geen racisme bestaat, is al lang verbannen naar het rijk der idiote fabeltjes.

De Braziliaanse mythe is recent ontrafeld in drie sterke films: Central do Brasil uit 1998, het verbluffende Cidade de Deus uit 2002 en Carandiru uit 2003. Het is waarschijnlijk enkel en alleen aan het internationale commerciële succes van die drie films dat Radio Favela bij ons te zien is.

Het waargebeurde verhaal bevat nochtans alle elementen om een explosieve hip hop- cocktail te brouwen. Vier idealistische jonge gasten uit de favela starten een illegaal radiostation. Ze zijn de stem van hun buurt- en lotgenoten met minder talent, creativiteit en moed om hun mening te uiten en op te komen voor hun rechten. Ze waarschuwen de bewoners van hun wijk voor politie-invallen, houden vlammende politieke pleidooien tegen de heersende corrupte politici, nagelen racistische flikken aan de schandpaal en draaien tussen door opzwepende muziek. Lekker schoppen tegen de schenen van het establishment en in één vlotte beweging de jeugd van de drugs proberen te houden. Voor de politie was de illegale zender een doorn in het oog en in plaats van achter gangsters te jagen en de corruptie te bestrijden, gooiden ze de radiomakers als honden achter de tralies. Dat is het echtgebeurde verhaal.

De film is veel minder spannend en opruiend. Regisseur Ratton spreekt niet de taal van Sepultura maar die van Frans Bauer. Hij vertelt niet als Ken Loach maar als Willy Vandersteen. Alle agenten zijn in de film zijn racistisch, de politici stinken uit hun bek, zij zijn groot en ik is klein, drugs zijn gevaarlijk, zorgende mama's zijn goed, zuipende papa's slecht... en alle andere clichés van de ongeïnspireerde filmplaneet.

Visueel is de film een mager beestje, de tot op de draad versleten flashback-structuur is irritant, maar het allerergste zijn de salonsocialistische teksten van de radiohelden en hun amateurtoneel onwaardige vertolkingen. Cineasten mogen zich engageren en de wereld willen verbeteren. Ze moeten in de eerste plaats goede films maken, want blubber als Radio Favela zet geen zoden aan de revolutionaire dijk.