CAPTURING THE FRIEDMANS

Een ding staat vast: voor het uitbarsten van het schandaal leidden de Friedmans een rustig en onopvallend leventje in het bezadigde Great Neck, Long Island. Vader Arnold is een populair en alom gerespecteerd leraar wetenschappen, die in de kelderruimte van zijn huis bijlessen computer geeft aan vooral mannelijke tieners uit de buurt. Moeder Elaine is dan weer het prototype van het saaie huisvrouwtje, terwijl de drie zoons ondanks hun verschillende karakters een hechte clan vormen. Deze vijf levens worden compleet op hun kop gezet wanneer de politie op een dag temidden van deze brave familie een stapeltje kinderporno vindt.

Vanaf dat moment houden alle zekerheden op. Voor de Friedmans het goed doorhebben, komt de politie van de ene dag op de andere op de proppen met wel ongelooflijk veel getuigen die beweren dat zowel de vader als de jongste zoon Jesse schuldig zijn aan tientallen gevallen van kindermisbruik. Alles komt nog meer in een stroomversnelling terecht, wanneer eerst de lokale en later de nationale media zich met een enorme gretigheid op de zaak storten. Het is tevens vanaf dit moment dat de oudste zoon het doen en het laten van de familie op video begint vast te leggen.

Deze familiefilmpjes verduidelijken sommige feiten, maar maken het mysterie tegelijkertijd groter. Zo wordt het duidelijk dat Arnold Friedman inderdaad een twijfelachtige seksuele voorkeur heeft, maar is het op zijn minst gezegd raar dat moeder de vrouw dat nooit heeft opgemerkt. En hoe komt dat niemand van de familie iets in het ootje had van wat zich in de kelderruimte afspeelde? Verbazingwekkend is ook het feit dat de familie tijdens de rechtszaak niet op zoek gaat naar de waarheid of een oplossing zoekt voor hun problemen, maar zich bezighoudt met kibbelen. Tenslotte kan je je afvragen hoe waarheidsgetrouw de familievideo's eigenlijk zijn: zijn de verschillende familieleden of sommigen van hen onschuldige slachtoffers of spelen ze de rol van hun leven?

Maar wat zich buiten de familie Friedman heeft afgespeeld is van een al even bedenkelijk niveau. Tijdens het bekijken van de documentaire kom je langzaam maar zeker tot de ontdekking dat de politie de zware beschuldigingen tegen de Friedmans heeft geuit op basis van wel zeer twijfelachtige getuigenissen. Sommige slachtoffers geven dan weer tegenstrijdige verklaringen of komen er voor uit dat ze zich van het hele gebeuren niks meer herinneren. En de media tenslotte vinden het sensationele gehalte van de zaak interessanter dan de eigenlijke feiten. Eigenlijk is niemand blijkbaar geïnteresseerd in de waarheid en doet niemand een poging om die te achterhalen. Zelfs de Friedmans schijnen niet te weten wat er nu echt gebeurd is.

Het is dan ook de grootste verdienste van documentairemaker Andrew Jarecki dat hij geen standpunt inneemt en dat hij de feiten - of wat daarvoor moet doorgaan - voor zich laat spreken. En zo kan je alleen maar tot het besluit komen dat DE waarheid niet (meer) bestaat en dat politie, gerecht en media ook niet onfeilbaar zijn. En zich ook al eens laten meeslepen met de illusie van de waarheid.