THE BOURNE SUPREMACY

Gelukkig waren vervolgfilms in dit geval geen groot probleem omdat Robert Ludlum welgeteld drie boeken schreef met superspion Jason Bourne in de hoofdrol (het recent verschenen The Bourne Legacy van Eric Von Lustbader even niet meegerekend). Na het overweldigende succes van Identity begonnen de producers vrijwel meteen met de preproductie van Ludlum's volgende boek, The Bourne Supremacy. Matt Damon zag het wel zitten om een tweede keer in de huid van Bourne te kruipen, en ook Franka Potente, Brian Cox en Julia Stiles waren snel overtuigd. Alleen regisseur Doug Liman wou liever wat anders gaan doen. Voor hem waren de opnames van Identity een vreselijke hel en hij had echt geen zin om ook het tweede deel voor zijn rekening te nemen. Gelukkig viel het oog van producer Frank Marshall op regisseur Peter Greengrass, die op dat moment hoge ogen gooide met zijn docu-drama Bloody Sunday. Greengrass' flitsende, hyperrealistische stijl zou perfect moeten passen bij het tweede deel van de reeks.

Misschien even ter herinnering: na de vreselijke lijdensweg van Bourne in het eerste deel, slaagt hij er op het einde van de film toch in om samen met zijn vriendin Marie onopgemerkt naar hun droomeiland te vluchten. Tot hun eigen verbazing houden Jason en Marie het daar prima uit, al heeft Jason wel last van verschrikkelijke nachtmerries, die de trauma's uit zijn verleden langzaam naar boven brengen. Na een periode van rust slaat ook het onheil weer toe, want ondanks het feit dat Marie en Jason zo onopvallend mogelijk proberen te leven, worden ze opgespoord door een Russische gangster die nog een appeltje met Bourne heeft te schillen. Bovendien schuift de gangster hem de schuld van de aanslag op een CIA-koerier in de schoenen. Natuurlijk is Jason niet voor een gat te vangen en nadat hij Marie noodgedwongen op het eiland moet achterlaten, begint hij een verbeten zoektocht naar zijn voormalige werkgevers. Jason vermoedt dat zij er iets mee te maken hebben en zijn missie zal hem uiteindelijk via Milaan tot in de groezelige achterbuurten van Berlijn brengen.

Net als in het vorige deel zit Jason ook nu weer tot zijn nek in de problemen, zonder dat hij daar eigenlijk veel aan kan doen. Want ook deze keer heeft hij geen idee wie hem opjaagt en wat ze precies van hem willen. Die geheimzinnigheid is natuurlijk een van de standaardelementen van de spionagefilm, maar zorgt er wel voor dat de druk voortdurend op de ketel blijft. Regisseur Paul Greengrass heeft net als Doug Liman een goed gevoel voor timing en slaagt er uitstekend in om het ingewikkelde plot op een overzichtelijke manier uit de doeken te doen. Zijn regiestijl verschilt wel enorm van die van Liman, zodat Identity en Supremacy qua look totaal niet op elkaar lijken. Natuurlijk heeft dat gedeeltelijk te maken met de locaties (een vies politiebureau in Milaan, de achterbuurten van Berlijn), al zorgt ook de guerilla-aanpak van Greengrass ervoor dat de Supremacy er realistischer uitziet dat zijn voorganger. Helaas veroorzaakt de hectische stijl van Greengrass wel een aantal problemen, niet in het minst door zijn voorkeur voor handheld- camerawerk en vliegensvlugge montage. In de rustige, dialoog-gedreven scènes is dat niet zo'n probleem, maar vanaf het moment dat Bourne in een knokpartij of autoachtervolging verzeild raakt, is de actie nog maar amper te volgen. Een groot minpunt voor een film die het toch ook van zijn actiescènes moet hebben.

Gelukkig valt er in de rest van de film nog genoeg te beleven, zodat de rommelige vorm uiteindelijk niet al te zwaar doorweegt. Zo is er bijvoorbeeld Matt Damon, die zoals gebruikelijk een prima acteerprestatie neerzet en zich duidelijk op zijn gemak voelt als Jason Bourne. Wel is het personage van Bourne een stuk somberder geworden en Jason's slinkse charme is helemaal verdwenen. Bourne is nu definitief een grimmige, verbeten anti-held geworden. Qua grimmigheid hoeft de altijd spectaculaire Brian Cox trouwens niet onder te doen voor Damon. Cox, uitstekend in films als The Ring en X2, laat ook deze keer weer het achterste van zijn tong zien en maakt een verpletterende indruk als de gedreven Ward Abbott die niet zal rusten voordat Bourne achter slot en grendel zit. Ook Julia Stiles en Joan Allen doen wat van hen verwacht wordt, al verbleken ze lichtjes bij het acteervuurwerk van Cox. Het is alleen reuze jammer dat er voor de Duitse Franka Potente geen grotere rol is weggelegd. In een poging om haar leven te redden moet Bourne haar namelijk achterlaten, ondanks het feit dat haar pienterheid hem goed van pas was gekomen.

Over de hele lijn is The Bourne Supremacy een film die zich met gemak naast zijn voorganger kan scharen en alleen op het gebied van montage een paar strafpunten krijgt. Qua verhaal, acteerprestaties en spanning is ook The Bourne Supremacy weer een thriller waarvan er in Hollywood eigenlijk veel te weinig worden gemaakt: slim, snel en boeiend, zonder clichématige verteltrucs en met een onmiskenbare Europese 'feel'. Laat The Bourne Ultimatum maar komen!