Nicotina (2003) - Nicotine is moordend, maar de omstandigheden waarin de negen hoofdrolspelers in Nicotina zich bevinden zijn nog dodelijk. Computernerd Lolo krijgt het voor elkaar om een belangrijke cd met informatie voor een diamantendeal te verwisselen. De gevolgen daarvan zijn niet te overzien als de verschillende personages zich onder elkaar gaan mengen en een web creëren waar weinig goeds uit kan komen. Het Mexicaanse Nicotina is niet meer dan een anderhalf uur durende filmversie van Het Theater van de Lach. Jammer dat die Lach grotendeels achterwege blijft in het van onwaarschijnlijkheden doorvlochten scenario van Martin Salinas. Geen aanrader.
Off The Map (2003) - Drama over klein leed in een prachtige omgeving. New Mexico kan overweldigend zijn met zijn schitterende natuur en ongedwongen spirituele sfeer. Regisseur Campbell Scott weet op een voortreffelijke manier aan ons duidelijk te maken dat natuur een ontzaggelijke kracht kan uitoefenen op een mens, zoals belastinginspecteur William Gibbs ontdekt als hij het gezin Groden gaat auditeren. Zij hebben zich teruggetrokken in de wildernis van New Mexico en hebben zich een basale levensstijl eigen gemaakt. De rust die de regie van Scott uitoefent door het scherm op de kijker is pijnlijk mooi. Dit komt vooral door het uitzonderlijk sterke spel van Joan Allen, Sam Elliott en J.K. Simmons. Een absolute aanrader.
Ae Fond Kiss (2004) - De nieuwe film van maatschappelijk regisseur Ken Loach beloofde veel en maakt dit zonder meer waar. Jungle Fever in Glasgow met de sensibiliteit van Mike Leigh's Secrets & Lies. Het pijnlijke kruispunt waarop twee religies op elkaar botsen is tot in detail schitterend weergegeven door Loach. De liefde tussen de van Pakistaanse afkomst zijnde Casim Khan en de Ierse dame Roisin Hanlon is het begin van een steekspel tussen gevestigde normen en waarden van beide kanten. Loach draaft in de middensectie te ver door, door iets te vaak in herhaling te treden, maar het prachtige spel van de gehele cast maakt dit meer dan ruimschoots goed. Eva Birthistle's Roisin zou zo de degens kunnen kruisen met Naomi Watts' Christina uit 21 Grams. Pijnlijk goed en uitermate relevant.
Before Sunrise (1995) - De ultieme praatfilm. Twee jonge mensen ontmoeten elkaar in de trein en besluiten om een dag en een nacht samen door te brengen in Wenen. Ethan Hawke en Julie Delpy stralen als Jesse en Céline, twee mensen die in die ene nacht meer leren over het andere geslacht dan veel mensen in een heel leven. Alles gaat over tafel: politiek, milieu, kunst, geloof, ongeloof, maar natuurlijk vooral seks en de relatie tussen het mannelijke en het vrouwelijke geslacht. Linklater regisseert de twee sterren tot in de puntjes, maar geeft ze ook de ruimte om ongedwongen hun teksten af te ratelen. Dit levert een spanning op die uiteindelijk eindigt in het mooie, maar hartverscheurende einde.
Before Sunset (2004) - Het is negen jaar later en het trio Linklater, Hawke en Delpy vonden het nodig om een update te maken van hun film uit 1995, Before Sunset werd al gauw een feit. Jesse is inmiddels een geslaagde romanschrijver. Hij is in Parijs voor een boekpresentatie van zijn succesvolle boek gebaseerd op de gebeurtenissen uit Before Sunrise. Céline komt naar de presentatie en de twee gaan na een ongemakkelijke hereniging weer op pad met dit keer de minder bekende kanten van Parijs als achtergrond. Dit keer zijn de gesprekken tussen Jesse en Céline meer volwassen, doordrenkt van verwijten over en weer, en weer is daar die seksuele spanning tussen het duo. Het idealisme van beiden heeft een lagere prioriteit gekregen dan de harde werkelijkheid van slechte relaties en de staat van de wereld. Before Sunset is weer een prachtige praatfilm met ongelofelijk lange opnamen waarin de twee sterren weer helemaal de ruimte hebben gekregen van regisseur Linklater. Erg leuk.
Brodeuses (2004) - Een kind afstaan bij de geboorte is een zware beslissing. Zeker als je een tiener bent die toch al genoeg problemen heeft met het opgroeien in de wereld. Dit overkomt Claire, een tiener uit een klein dorpje waar iedereen alles weet over iedereen. Zij komt er pas laat achter dat zij zwanger is, dus is een abortus geen optie meer. 'Bevallen als X' is de enige optie die haar nog rest. Zij regelt ziekteverlof van haar werkgever en zoekt een baan als borduurster, haar grote hobby. De vrouw waarvoor zij gaat werken heeft net haar zoon verloren. De twee dames ontwikkelen een ongemakkelijke band. Deze band is prima in beeld gebracht door regisseuse Éléonore Faucher met uitstekend spel van de jonge Lola Naymark en Ariane Ascaride. Wat Faucher helaas verzuimt is het goed laten zien van de redenen waarom Lola zo angstvallig haar zwangerschap verborgen houdt voor de buitenwereld. Er is niet genoeg dreiging om dit goed te onderbouwen en dat maakt het verloop van de film en de uiteindelijke ontknoping te tam. Mooie fotografie en uitstekend spel zijn de voornaamste redenen om deze film te gaan zien.
The Notebook (2004) - Romantiek is mooi en een goed romantisch epos was vroeger niet weg te denken van het grote zilveren scherm. Tegenwoordig hebben we veel te weinig films als The Notebook waarin de liefde volledig in het voetlicht wordt gezet; 'warts and all'. The Notebook is het verhaal van een oude man, die elke dag weer hetzelfde verhaal vertelt aan een ogenschijnlijk vreemde vrouw uit een versleten notitieboek. Het is het verhaal van Noah (Ryan Gosling) en Allie (Rachel McAdams). Noah is een arbeider en Allie is een kind uit het society milieu. Ze worden gedurende één zomer, aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, hopeloos verliefd op elkaar, maar omstandigheden drijven hen uit elkaar. Jaren later is Allie getrouwd en Naoh nog steeds hopeloos verliefd. Vinden zij elkaar weer? Die vraag kunnen we nu direct al beantwoorden zonder de film te zien, want de verhaallijn van The Notebook is weinig opzienbarend en behoorlijk voorspelbaar zelfs. Maar op één of andere vreemde manier maakt dat allemaal geen zier uit, want The Notebook is met zo'n uitbundige hoeveelheid enthousiasme gemaakt dat dit alleen maar aanstekelijk werkt. McAdams straalt in haar eerste grote 'leading role' en Gosling is de perfecte 'scruffy-looking' arbeider. Nick Cassavetes heeft de touwtjes strak in handen en weet precies de kijker te manipuleren naar het mooie, maar schrijnende einde van de film.
A Home at the End of the World (2004) - Debuterend speelfilmregisseur Michael Mayer brengt ons een reis door de tijd beginnende in 1967 en eindigend aan het begin van de tachtiger jaren gebaseerd op de roman van Michael Cunningham (The Hours). We volgen Bobby Morrow, een jongeman die iedereen om hem heen verloren heeft en geborgenheid zoekt. Hij vindt dit bij de schuchtere Jonathan. Jonathan is homoseksueel en Bobby is aan het zoeken naar zijn identiteit. De jaren verstrijken en de twee jongens verliezen elkaar uit het oog. In 1982 trekt Bobby in bij Jonathan in New York. Bobby wordt verliefd op Jonathan's huisgenoot Clare wat de nodige spanningen oplevert in de driehoeksverhouding. Ondanks alle tegenslagen weten zij toch een redelijk harmonieus gezinsleven op te bouwen ergens op het platteland. Maar een nieuwe dodelijke ziekte gooit uiteindelijk toch roet in het eten. A Home at the End of the World is een goed voorbeeld van een toneelregisseur die een speelfilm gaat maken. De acteerprestaties zijn fenomenaal over de gehele linie: Robin Wright Penn en Colin Farrell schitteren van het scherm af, maar de film voelt te vaak te fragmentarisch aan om echt goed die felbegeerde gevoelige snaar te raken. Waar we uiteindelijk mee blijven zitten is een goed tijdsbeeld over hoe het was om als homo- of biseksueel te overleven aan het begin van de tachtiger jaren toen AIDS veel slachtoffers maakte onder die groep.
Cool! (2004) - De openingsfilm van het filmfestival in Scheveningen en waarom mag Joost weten. Theo van Gogh heeft een film afgeleverd die zo onevenwichtig is dat het een absurd idee is dat deze film op een Internationaal Filmfestival mag draaien. Het verhaal draait om de Glen Mills School, een 'school' waar jongeren, die gepakt zijn voor een zwaar delict, een heropvoeding ondergaan met de harde hand. Het is een groep echte probleemjongeren die het voetlicht betreden in Cool!. Zij zaten echt op die school en dit was een goed idee van Van Gogh om te doen. Deze jongens doen hun uiterste best om het zwakke en simpele script tot het beste te maken wat er ooit gemaakt is. Deze inzet wordt volledig teniet gedaan doordat Van Gogh bekende gezichten moest gebruiken om de film een gezicht te geven. Johnny de Mol is absurd als de 'kingpin' van de misdaad, compleet met wandelstok en Katja Schuurman is volledig miscast als het meisje dat niet het zelfvertrouwen heeft om te ontsnappen uit het criminele wereldje. Waarom kon Van Gogh geen onbekende gezichten gebruiken voor deze rollen? Waarom heeft hij hier niet zijn poot stijf gehouden of is hij nu ook een speelbal van de commercie geworden? Een controversiële regisseur valt van zijn voetstukje.
Immortal (Immortel, 2004) - Enki Bilal is een begaafd striptekenaar met fans over de gehele wereld. Zijn stripboeken zijn altijd gevuld met bizarre schouwspellen en gedetailleerde wezens. Deze fantasiewereld komt nu tot leven in Immortal. Manhattan, 2095. Een mysterieuze piramide hangt boven de stad, maar niemand weet waarom. In deze piramide bereiden de goden van het aloude Egypte zich voor om Horus te beoordelen. Hij moet binnen zeven dagen een gastlichaam vinden dat hem kan helpen bij het vinden van een speciaal wezen: een vrouw met een witte huid en blauw haar. De dame bezit echter krachten waar zij zelf geen weet van heeft en zij is de sleutel tot iets veel groters. Bilal heeft ontegenzeggelijk een levendige fantasie. De brede vista's van Manhattan en de zeer gedetailleerde voertuigen en gebouwen maken Immortal een lust voor het oog. De film werd compleet geschoten voor een 'blue screen' en Bilal is daarmee pionier met vele volgelingen, Sin City en Sky Captain. Alles komt uit de computer op een aantal leden van de cast na (waaronder Charlotte Rampling). Bij de in de computer gemaakte leden van de cast ligt het grootste probleem: deze zijn van een zo laag niveau dat zelfs een computerspel van drie jaar oud er nog beter uit ziet en dat wordt er allemaal niet beter op als de film op het grote scherm bekeken wordt. Tel dit op bij het onbegrijpelijke plot (maar dat heeft Akira ook nooit tegengehouden een cultfilm te worden) en je hebt een film die maar gedeeltelijk weet te bekoren. Gemiste kans.
Changes (Przemiany, 2003) - Regisseur Lukasz Barczyk heeft met Changes geprobeerd zijn eigen visie te geven op de grote werken van Ingmar Bergman. Changes is een ingetogen drama over een gezin met geheimen en heeft daarin veel weg van Willem van de Sanden Bakhuyzen's Familie, Mike Leigh's Secrets & Lies en Thomas Vinterberg's Festen, maar Changes weet nooit tot de hoogten van deze films te rijzen; daarvoor zijn de personages te onsympathiek. Bovendien wordt nooit duidelijk wat nu werkelijk de intentie is van de intrigant. Dat neemt niet weg dat Changes niet een krachtig stuk acteren is. Bij vlagen zullen de haren van de kijker rechtop staan door de intensiteit waarmee scènes gespeeld worden. Helaas vallen deze scènes dan weer ineen als duidelijk wordt dat deze niet echt een mooie plaats krijgen in een sluitend geheel. Kort en niet overtuigend. Daybreak (Om jag vänder mig om), 2003) - Een film over leugens, huizen, overspel en drie families. In de traditie van Magnolia volgen we in Daybreak een groot aantal personages gedurende één nacht. Een hartchirurg die vreemd gaat met de vrouw van een collega; een oudere vrouw die het niet kan verkroppen dat haar echtgenoot haar heeft verlaten voor een jonge blom; en een metselaar die een job doet bij een gezin dat zichzelf voor de gek houdt waarom hun dochter vertrokken is met hun kleinkind. Regisseur Björn Runge stuurt de kijker zonder enige moeite van de enige verhaallijn naar de andere. Het acteerwerk is uitstekend en natuurlijk zoals we dat meestal gewend in films uit de Scandinavische landen, maar toch is het allemaal niet perfect. Het is pas op het laatste moment dat de drie verhaallijnen gedurende een fractie van een seconde samenkomen om dan alleen naar het einde van de film te vertrekken. Meer interactie tussen de verhalen had van Daybreak waarschijnlijk een aangrijpender geheel gemaakt, want nu is het kijken van Daybreak eigenlijk niet meer dan het kijken naar drie korte films die op een prima manier in elkaar gevlochten zijn.
The Motorcycle Diaries (Diarios de Motocicleta, 2004) - Het levensverhaal van de beroemde revolutionair Che Guevara voordat hij het grote icoon werd voor vrijheidsstrijders over de gehele wereld. The Motorcycle Diaries is het verhaal van twee mannen die een immense tocht ondernemen van 12.500 km van Buenos Aires, Brazilië naar Caracas, Venezuela. Op hun tocht ontmoeten biochemicus Alberto en bijna-dokter Guevara een brede doorsnee van de bevolking op het Zuid-Amerikaanse continent. Al flirtend en feestend komen ze terecht in het Andes gebergte waar ze de harde realiteit van hard werken en onderdrukking onder ogen krijgen. Dit ontsteekt een gevoel van solidariteit in Guevara, dat hem later uit zou doen groeien tot de leider van de Cubaanse revolutie. Geen onvertogen woord wordt er gerept over Guevara. Hij is volgens regisseur Walter Salles een goedzak met altijd de beste intenties, maar enige nuancering van het personage Guevara blijft achterwege. Daardoor is The Motorcycle Diaries een goed geacteerde film, maar verder losse flodder geworden. Na twee uur "Easy Rider in Zuid Amerika" weten we eigenlijk nog helemaal niks over wie of wat Guevara nu werkelijk is.
The Machinist (2004) - Een psychologisch drama dat je nog eens drie keer zal doen nadenken over wat er nu eigenlijk gebeurd is in die 102 minuten. Christian Bale is Trevor Reznik, een bankwerker die al een jaar niet geslapen heeft. De reden hiervoor blijft angstvallig geheim tot aan het einde van de film. Hij begint dingen te zien in zijn omgeving die hem paranoïde maken. Wanneer een collega van hem (Michael Ironside) zijn arm verliest door Reznik's schuld in een bedrijfsongeluk is het hek van de dam. Reznik ziet overal complotten tegen hem en dan is daar ook nog die mysterieuze knalrode Pontiac Firebird die altijd maar in de buurt rond rijdt. Christian Bale verloor een derde van zijn lichaamsgewicht voor deze rol en dat is duidelijk te zien. Hij zet een broodmagere Reznik neer op de intense wijze die we van hem gewend zijn uit American Psycho. Regisseur Brad Anderson zet de wereld van Reznik als een bijna kleurloze omgeving. Het enige wat kleur heeft is de rode auto en dat heeft een significante reden in de ontknoping van de film. Lange tijd zal de kijker echter iets hebben van, 'Wat probeert Anderson in Godsnaam te zeggen hier,' maar veel losse eindjes worden aan het einde op een adequate manier vastgeknoopt. Een atmosferisch uitstekende film met een prima rol van Bale, maar als geheel voelt The Machinist log en pretentieus aan. Dit is geen Sixth Sense.
Witnesses (Svjedoci, 2003) - Rashomon in voormalig Joegoslavië. Zo kan Witnesses omschreven worden. Gedurende de gehele film krijgen we een vastgestelde serie gebeurtenissen te zien; steeds verteld vanuit een ander gezichtspunt. Het gaat in de basis om een mislukte overval op het huis van een man door een drietal soldaten in een klein dorp. De man komt om en de soldaten willen de zaak in de doofpot stoppen. Er is echter een probleem: er is een getuige. Vanaf dat moment mag de kijker zelf gaan uitzoeken wat er werkelijk gebeurd is sindsdien. Maar Witnesses stijgt naarmate de tijd vordert boven het geijkte spelletje en wordt een heus anti-oorlog vignet. Waarbij de titel veel meer gaat betekenen dan alleen de getuige van de moord op de man. Krachtig drama met aardige acteerprestaties.
Amadeus: Director's Cut (1984/2002) - Een van de beste muziekfilms ooit gemaakt krijgt een tweede kans in de bioscoop na onder handen te zijn genomen door de meester zelf: regisseur Milos Forman. Forman vond het nodig om zijn film een update te bezorgen na bijna twintig jaar. Hij stopte twintig minuten materiaal terug in Amadeus om een versie af te leveren die volgens hem dichter bij de originele film komt dan de versie die in 1984 furore maakte en maar liefst acht oscars in de wacht sleepte. En Forman heeft helemaal gelijk. Die twintig minuten geven meer diepte aan Salieri (F. Murray Abraham), Constanze (Elizabeth Berridge) en het verhaal als geheel. Nog steeds bereikt Amadeus niet de meest ultieme perfectie haalbaar; daarvoor zijn de dialogen op verschillende punten te modern. Daarentegen is Amadeus tot op de dag van vandaag de meest uitgebreide en meest overdonderende film over klassieke muziek ooit gemaakt en verdient het om gezien te worden op het grote doek met een grootse geluidsinstallatie. Een meesterwerk.
Intermission (2003) - De Ierse tegenhanger van Trainspotting en Pulp Fiction. Topacteurs als Colm Meaney, Kelly McDonald, Cillian Murphy en Colin Farrell zetten een stevige film neer over liefde, seks en criminaliteit. Colin Farrell gaat tot op het bot in een rol die hem op het lijf geschreven is: een zwaar Iers accent, agressief voorkomen, en sterk taalgebruik zijn de normaalste zaak van de dag voor Lehiff, de dorpscrimineel van Dublin. Hij bereidt een bankoverval voor met de hulp van een onlangs ontslagen buschauffeur en John, een jongeman die het uitgemaakt heeft met zijn vriendin Deirdre om 'haar te testen'. Zoals we dat gewend zijn van films over kruisende paden van verschillende paden loopt alles flink in het honderd voordat alles toch nog goed komt. Intermission is niet een film voor mensen die lid zijn van de Bond Tegen Schelden en Intermission is ook nog eens lang niet zo grappig als de film zelf denkt. Intermission is gewoon een amusante film met goed acteerwerk alom.
Maria Full of Grace (Maria, Llena Eres de Gracia , 2004) - Uitermate actueel relaas over dames die tot het uiterste gaan in hun zoektocht naar een sprankeltje hoop voor de toekomst. Een van deze dames is Maria, een beeldschone meid uit een klein dorpje in Colombia. Ze werkt in de bloemenindustrie, maar wanneer zij ontdekt dat zij zwanger is neemt zij ontslag om haar heil elders te zoeken. De jonge Colombiaanse komt in Bogota in contact met drugshandelaren die haar overhalen om als drugskoerier naar New York te vliegen. Als bolletjesslikker om precies te zijn. Maria Full of Grace is een mooie, rijk geïllustreerde film die de kijker direct meesleept in het verhaal van Maria en haar kompanen. Uitstekend geacteerd en op sfeervolle wijze geschoten. Toch had regisseur Joshua Marston het drama van tijd tot tijd nog wat hoger op mogen schroeven. De omstandigheden waarin Maria terecht komt zijn vaak net iets te gepolijst en dat doet afbreuk aan de urgentie achter de beslissingen van Maria. Mooi drama, maar zeker niet perfect.
Coffee and Cigarettes (2003) - Als er één film dit jaar uitkomt die het geld voor het toegangskaartje niet waard is, dan is het Coffee and Cigarettes wel. Dit is een schoolvoorbeeld van een film die grotendeels alleen genoten kan worden door 'die-hard' fans van Jim Jarmusch. Het komt er in Coffee and Cigarettes op neer dat we kijken naar elf korte films over mensen die samen (of alleen) genieten van koffie en sigaretten; en daarbij er flink op los ouwehoeren. Iedere persoon die voorkomt in de korte films zijn vrienden van Jarmusch en hebben zichzelf bereid gevonden om een beetje van hun tijd af te staan. Dat had het overgrote deel beter niet kunnen doen, want wat ze afleveren is werkelijk diep beneden een acceptabel peil. Het is saai, gaat nergens over en doodleuk zonde van het geld. Maar toch heeft Coffee and Cigarettes ook zijn momenten: zo zien we rasacteurs Steve Coogan en Alfred Molina een erg grappige sketch opvoeren over stambomen; neemt Bill Murray het op tegen rappers GZA en RZA en als hoogte punt zien we Cate Blanchett gedurende een aantal minuten praten met haar nicht (gespeeld door haarzelf). Maar deze zeldzame positieve momenten wegen niet op tegen de vele negatieve momenten. Dit is strikt voer voor Jarmusch- fans.
One Perfect Day (2004) - One Perfect Day gaat over de jongeman Tommy Matisse (hoe perfect is dat?) die niets anders doet dan ritmes vinden in zijn omgeving om zo tot de ultieme compositie te kunnen komen. Dit gaat ten koste van de relatie met zijn thuisfront in Australië. Wanneer zijn zus komt te overlijden door het gebruik van verkeerde drugs, keert Tommy terug naar Australië om uit te zoeken wat hij nu eigenlijk wil. Hij keert zijn vriendin, die deels verantwoordelijk is voor de dood van zijn zus, de rug toe en gaat helemaal voor het draaien van plaatjes als disc jockey in de lokale danstempel. Tot dusver is One Perfect Day een aardige film met veel potentieel op het gebied van geluid, beeld en ook nog een beetje acteren. Maar dan gaat alles helemaal fout. De dialogen gaan halverwege de film van kwaad tot erger met de meeste oubollige teksten die in de laatste paar jaar geschreven zijn; de muziek wordt steeds minder effectief gebruikt en de visuele stijl die in de eerste helft van de film nog ruimschoots aanwezig was (met goede visuele effecten) lijkt volledig te zijn vergeten door regisseur Paul Currie. Daar komt nog bij dar Currie zo ontzettend veel muziek wil gebruiken in zijn film, dat hij deze tracks al vaak na enkele noten afkapt, zonder dat deze een indruk kunnen achterlaten op de kijker. Zonde, want de soundtrack van One Perfect Day zit boordevol uitstekende dancetracks van onder andere Lamb, Underworld en Orbital. Weer een mislukte poging om een intelligente film te maken gebaseerd op het uitgaansleven van onze huidige generatie.