Ook dit jaar is er een ruime selectie aan wereldcinema, met producties uit nagenoeg elk land, van Amerika tot Hongarije, van Rusland tot Taiwan. We kunnen het natuurlijk met een kritische blik hebben over de gemiste kansen op dit festival (waar is de festival preview van Kerry Conrans Sky Captain and the World of Tomorrow? Waar zijn Alejandro Amenábars Mar Adentro, Chan-wook Parks Oldboy en Jean-Pierre Jeunets Un Long Dimanche de Fiançailles? Zelfs - en we verontschuldigen ons nu al voor deze suggestie - Alien vs. Predator had, in navolging van Freddy vs. Jason vorig jaar, in het kader van de FACTS conventie zijn opwachting kunnen maken), maar het is veel aangenamer om vooruit te kijken naar de films die niemand mag missen. Dit is een (kleine) selectie die zowel de cinefiele als de regelmatige, meer op commerciële cinema gerichte toeschouwer aanspreekt. De films die - volgens deze bescheiden mening - enkele paradepaarden van het festival zijn.
Eternal Sunshine of the Spotless Mind - Dat scenarist Charlie Kaufman een eigenaardige man is, hoeft geen betoog. Daar is iedereen het na het zien van de onmogelijk te categoriseren Being John Malkovich en Adaptation (beide geregisseerd door Spike Jonze) het wel over eens. Die "andere" Kaufman-verfilmer, Michel Gondry, verging het aanvankelijk minder goed en zijn Human Nature werd globaal onthaald als een vreemde teleurstelling. Maar met deze Eternal Sunshine slaat Gondry keihard terug. Het verhaal, voor zover dat te omschrijven valt, vertelt hoe de introverte Joel (Jim Carrey in een rol die door velen als zijn beste werk wordt gezien) ontdekt dat zijn vriendin Clementine (Kate Winslet) hem uit haar geheugen heeft laten wissen. Joel besluit om hetzelfde experimentele proces te ondergaan maar realiseert zich algauw dat hij de herinneringen aan Clementine niet wil verliezen. Wat volgt is naar verluidt een bijzonder emotionele, grappige en dramatische, introspectieve rollercoaster waarin Joel wanhopige pogingen onderneemt om Clementine niet uit zijn geheugen te laten verwijderen. Terwijl alles dat hen samen bindt in zijn hoofd verdwijnt, smokkelt hij haar in "delen van zijn geheugen" waar ze eigenlijk niet thuishoort. Verder is de cast opmerkelijk, met naast Carrey en Winslet ook nog Elijah Wood, Mark Ruffalo, Kirsten Dunst en Tom Wilkinson in bijrollen. Gaat dat zien!
Mean Creak - Het zou zo eenvoudig zijn om Mean Creak als een Deliverance met kinderen aan te kondigen, of een Stand By Me met invloeden van Bully en Lord Of The Flies. De film is veel meer dan een coming of age prent of een morality tale over pestkoppen. Als de verlegen Sam (vertolkt door Macauly Culkins jongste broer Cory) wordt aangepakt door de lokale pestkop, George, besluit Sams oudere broer Rocky de bullebak een les te leren die hij niet snel zal vergeten. Samen met twee vrienden en een meisje waar George een oogje op heeft, nodigen Rocky en Sam de zwaarlijvige George uit voor een boottochtje. Het resultaat is, als we de trailer mogen geloven, een harde, confronterende film over de vergankelijkheid van de jeugd, vooroordelen en eenzaamheid.
The Clearing - In The Clearing, het regiedebuut van de in Nederland geboren Pieter Jan Brugge (de producer van onder andere The Insider en Heat), wordt een succesvolle zakenman (Robert Redford) gekidnapt door een werknemer (Willem Dafoe). Het is nu aan de vrouw van de zakenman (Helen Mirren) om er met de hulp van de FBI voor te zorgen dat haar man veilig naar huis komt. Naar verluidt is deze prent gebaseerd op een waargebeurde ontvoering in Nederland en veel meer dan wat de trailers en korte inhoud ons willen doen geloven is dit een traag drama, geen bloedstollende thriller. Redford, Mirren en de altijd uitmuntende Dafoe houden hun acteerprestaties ingetogen en duister, met steeds iets onder de oppervlakte. The Clearing is een kleine film, die dreigt een beetje te verzuipen in het grote aanbod op het festival maar die zeker de moeite waard is.
House of the Flying Daggers (of Shi Mian Mai Fu) - Wie van spektakel houdt komt, in navolging van Hero vorig jaar, met House of the Flying Daggers aan zijn of haar trekken. Regisseur Zhang Yimou beschreef zijn eigen Hero als slechts een vingeroefening voor deze prent en dat zou voor iedereen die de waanzinnige gevechten in Hero zag voldoende moeten zijn om dit bovenaan de lijst van must-sees te plaatsen! Een van de belangrijkste sequenties is een gevecht in een bamboebos. Need I say more? Net als in Ang Lee's Crouching Tiger, Hidden Dragon en Hero is ook hier Zhang Ziyi van de partij. Een dame om in de gaten te houden en nadat ze al eerder haar opwachting maakte in een te verwaarlozen bijrol in Rush Hour 2 vertolkt ze volgend jaar haar eerste Engelstalige rol in Rob Marshalls Memoirs of a Geisha.
The Machinist - Vooraleer we Christian Bale volgend jaar als een in schaduwen gehulde menselijke vleermuis over de daken van Gotham City zien sluipen in Batman Begins, staat hij er in The Machinist, het nieuwste wapenfeit van regisseur Brad Anderson. Enkele jaren terug regisseerde Anderson de zo goed als onbekende maar bijzonder sfeervolle psychologische horrorprent Session 9 met onder andere Peter Mullan. In The Machinist ontmoeten we Trevor (Bale), een man die al een jaar lang niet meer slaapt. De film volgt Trevor terwijl hij probeert uit te vissen wie of wat zijn "insomnia" veroorzaakt. Bale's opvallende fysieke verschijning, in schril contrast met de opgepompte actieheld/psychoot die hij in films zoals Reign of Fire, Equilibrium en natuurlijk American Psycho vertolkte, is al een van de redenen om deze prent te gaan bekijken. De transformatie die hij onderging (hij verloor 1/3de van zijn lichaamsgewicht) doet denken aan de intensiteit en doelgerichtheid van een van de beroemdste method actors, Robert De Niro, die berucht een flink aantal kilo's bijkwam voor Raging Bull. Verder zien we in de cast van The Machinist ook nog Jennifer Jason Leigh en B-film acteur Michael Ironside.
Open Water - Toen in 1999 The Blair Witch Project in de bioscoopzalen werd gedropt, raakte de film een internationale zenuw. De amateuristische stijl, het realistische spel van de acteurs en de ronduit angstaanjagende gebeurtenissen maakten deel uit van een prent die eerder een cultureel evenement leek dan een gezellig avondje film. Nu lijkt de Blair Witch hype achterhaald (en dat is een gevolg van de vele imitators en barslechte sequels) maar in '99 zaten we allemaal met wijd opengesperde ogen naar deze "documentaire" in het bos te kijken. Op het Festival is er weer zo'n, om het weinig respectvol uit te drukken, imitator te zien: Open Water. Dit, blijkbaar waar gebeurde verhaal, handelt over een jong koppel dat met een groep gaat duiken maar door omstandigheden blijven ze alleen achter in de uitgestrekte leegheid van de oceaan. Hun verbazing slaat om in afgrijzen als blijkt dat hongerige haaien onder het wateroppervlak naderen. Jaws meets Blair Witch dus. De meningen over de prent zijn verdeeld en de eerste twintig minuten werden als een pornofilm beschreven. Of dit goed of slecht is laten we aan de kijkers zelf over maar intrigerend klinkt het in ieder geval wel.
The Woodsman - Ongetwijfeld de meest controversiële film op het festival is deze The Woodsman van de relatief onbekende Nicole Kassell (dit is pas haar tweede prent). In dit drama vertolkt Kevin Bacon de rol van een pedofiel die na twaalf jaar in de gevangenis zijn leven terug probeert op te bouwen. Een vrouw (Kyra Sedgwick) probeert hem daarbij te helpen. In een cultuur waarin tegenwoordig alles zwart-wit wordt voorgesteld, goed en kwaad, is het interessant om op het witte doek geconfronteerd te worden een moreel twijfelachtig, verwerpelijk personage. Er bestaat geen twijfel over dat The Woodsman heel wat reacties zal uitlokken en ook hier in dit kleine land van ons, met de Dutroux-affaire nog vers in het geheugen, bestaat de kans dat velen deze prent geen kans zullen geven (misschien omdat ze denken dat het om een verheerlijking van een pedofiel gaat, "die toch ook maar een mens is"). Het zal blijken hoe Kassell en haar talentvolle cast dit euvel weten te omzeilen in wat een van de betere producties op het festival zou kunnen zijn.
The Assassination of Richard Nixon - In het Amerika van 1974 ontmoeten we Samuel Bicke (de immer fantastische Sean Penn), een meubelverkoper die een eigen zaak start maar faalt in zijn opzet om zijn leven succesvol te leiden. In een wanhopige poging om de American Dream voor hem waar te maken besluit hij president Nixon te vermoorden. Deze film glipte een beetje tussen de mazen van het medianet op Cannes maar blijkt een van de betere films van het jaar te zijn. Als de naam van regisseur Niels Mueller geen belletje doet rinkelen (dit op ware feiten gebaseerde verhaal is zijn regiedebuut) dan zal de cast dat vast wel doen want naast Penn zijn ook Naomi Watts (The Ring, 21 Grams, Mulholland Drive en volgend jaar King Kong) en Don Cheadle (Boogie Nights, Traffic) te bewonderen.
En nu, au festival!